Η ψυχική υγεία αποτελεί αυξανόμενη προτεραιότητα στην Ευρώπη, με έμφαση στην πρόληψη αυτοκτονιών
Περισσότεροι από 48.000 κάτοικοι της ΕΕ πέθαναν το 2023 ως αποτέλεσμα εσκεμμένου αυτοτραυματισμού, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, ένας αριθμός που μειώνεται σταδιακά την τελευταία δεκαετία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό αντιστοιχεί σε τυποποιημένο δείκτη θνησιμότητας 10,4 ανά 100.000 κατοίκους, που υποχωρεί ελαφρά από 10,6 το 2022 και 12,2 το 2013.
Ο αριθμός των θανάτων από αυτοκτονία ανά 100.000 κατοίκους ήταν υψηλότερος στη Λιθουανία (18,8), τη Σλοβενία (16,4) και την Ουγγαρία (16,1).
Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Κύπρο (3,5), την Ελλάδα (4,3) και τη Μάλτα (5,5).
«Η αυτοκτονία είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο και τις περισσότερες φορές δεν υπάρχει ένα και μόνο γεγονός ή παράγοντας που οδηγεί κάποιον στο να βάλει τέλος στη ζωή του», σύμφωνα με τη φιλανθρωπική οργάνωση Samaritans, που δραστηριοποιείται στην πρόληψη της αυτοκτονίας.
«Συνήθως είναι ένας συνδυασμός πολλών διαφορετικών παραγόντων που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και αυξάνουν τον κίνδυνο. Ένας συνδυασμός ατομικών, κοινοτικών και κοινωνικών παραγόντων συμβάλλει στον κίνδυνο αυτοκτονίας».
Ποιοι πλήττονται περισσότερο;
Τα ποσοστά αυτοκτονίας είναι υψηλότερα στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες.
Ο λόγος του αριθμού των αυτοκτονιών το 2023 προς τον μέσο πληθυσμό ήταν 16,9 ανά 100.000 άνδρες, ενώ για τις γυναίκες ήταν 5 ανά 100.000.
Οι άνδρες αντιστοιχούσαν στο 76,4% όλων των θανάτων από αυτοκτονία στην ΕΕ, με το ποσοστό να κυμαίνεται από 70,2% στις Κάτω Χώρες έως 90,3% στη Μάλτα.
Δεν υπάρχει σαφής εξήγηση για το γιατί η αυτοκτονία τείνει να επηρεάζει τόσο περισσότερο τους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες. Ωστόσο, μέρος αυτού μπορεί να οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία επηρεάζουν διαφορετικά τους άνδρες και τις γυναίκες, σύμφωνα με τους Samaritans.
Για παράδειγμα, οι κοινωνικές προσδοκίες που τίθενται στους άνδρες σημαίνουν ότι είναι λιγότερο πιθανό να μιλήσουν ή να ζητήσουν βοήθεια για αυτοκτονικές σκέψεις ή συμπεριφορές. Η διάλυση μιας σχέσης αυξάνει επίσης τον κίνδυνο αυτοκτονίας πολύ περισσότερο στους άνδρες, σημείωσαν οι Samaritans.
«Άλλοι παράγοντες κινδύνου μπορεί να είναι πιο συχνοί σε ένα φύλο, για παράδειγμα, οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να αυτοτραυματιστούν σε σχέση με τους άνδρες», πρόσθεσε η οργάνωση.
Η ηλικία είναι ένας ακόμη παράγοντας που τείνει να επηρεάζει τα ποσοστά αυτοκτονίας, σύμφωνα με την Eurostat, με τον λόγο του αριθμού των αυτοκτονιών προς τον μέσο πληθυσμό να αυξάνεται όσο οι άνθρωποι μεγαλώνουν.
Άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω κατέγραψαν λόγο 17,3 ανά 100.000 κατοίκους, ενώ οι νέοι κάτω των 15 ετών είχαν δείκτη θνησιμότητας 0,2 ανά 100.000 κατοίκους.
Οι άνδρες είχαν υψηλότερα ποσοστά σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, εκτός από τα παιδιά κάτω των 15 ετών, όπου τα ποσοστά ήταν παρόμοια.
Τι κάνει η ΕΕ για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα ψυχικής υγείας;
Από τον Ιούνιο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενισχύσει την προσέγγισή της στην ψυχική υγεία, αναγνωρίζοντας τη σύνδεσή της με την «κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα».
Η ΕΕ αντιμετωπίζει την πρόληψη της αυτοκτονίας μέσα από ένα πλέγμα πρωτοβουλιών για την ψυχική υγεία, που υποστηρίζονται με επενδύσεις άνω των 1,2 δισ. ευρώ στο EU4Health, το Horizon Europe και το Erasmus+.
Η Επιτροπή έχει επίσης στηρίξει τα κράτη μέλη με προγράμματα κατάρτισης για εκπαιδευτικούς, μοντέλα αλληλοϋποστήριξης και εργαλεία για την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση της ψυχικής δυσφορίας.
Αν σκέφτεστε να αυτοκτονήσετε και χρειάζεστε να μιλήσετε με κάποιον, απευθυνθείτε στο Befrienders Worldwide, έναν διεθνή οργανισμό με τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας σε 32 χώρες. Επισκεφθείτε το befrienders.org για να βρείτε τον αριθμό τηλεφώνου για την περιοχή σας.