Η τεχνολογική αυτή κατεύθυνση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αύξησης των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη
Λίγο πριν από το Πάσχα, το υπουργείο Άμυνας της Ισπανίας παρουσίασε τη Στρατηγική Αμυντικής Τεχνολογίας και Καινοτομίας (ETID) 2026, ένα έγγραφο 200 σελίδων που τοποθετεί τις νέες τεχνολογίες στο επίκεντρο της στρατιωτικής ανάπτυξης. Στις βασικές κατευθύνσεις περιλαμβάνονται η τεχνητή νοημοσύνη, οι προηγμένοι αισθητήρες και η ενίσχυση των υπερηχητικών δυνατοτήτων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη συστημάτων για την αντιμετώπιση ασύμμετρων απειλών, όπως τα σμήνη drones και τα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAS). Μεταξύ των τεχνολογιών που εξετάζονται συγκαταλέγονται ηλεκτρομαγνητικά συστήματα τύπου railgun, καθώς και η μείωση μεγέθους, βάρους και ενεργειακής κατανάλωσης (SWaP), με στόχο τη μείωση του κόστους ανά βολή και των επιχειρησιακών δαπανών.
Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης τη βελτίωση υλικών και επιστρώσεων, ώστε να αυξηθεί η ανθεκτικότητα των συστημάτων σε ακραίες συνθήκες, ιδίως σε υψηλές θερμοκρασίες, και να διασφαλιστεί η λειτουργία τους σε απαιτητικά περιβάλλοντα.
Ένα από τα βασικά τεχνολογικά εμπόδια που επισημαίνονται είναι η διατήρηση υπερηχητικής πρόωσης. Αυτό απαιτεί την ανάπτυξη scramjets (υπερηχητική καύση), προηγμένων stator jets ή υβριδικών συστημάτων. Οι τομείς αυτοί προϋποθέτουν πρόοδο στην αεροθερμοδυναμική, τη μεταφορά θερμότητας και τη χημική κινητική υπό ακραίες συνθήκες. Τα περισσότερα από τα έργα βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο και θα πρέπει να δοκιμαστούν πριν ενσωματωθούν ενδεχομένως στην Πολεμική Αεροπορία.
Η στρατηγική προβλέπει επίσης τη μελέτη τεχνολογιών για ταχύτητες άνω των Mach 5, τόσο για επιθετικές όσο και για αμυντικές εφαρμογές. Θα εξεταστούν ζητήματα όπως η αεροελαστικότητα, η διάδοση κρουστικών κυμάτων και η θερμική συμπεριφορά των υπερηχητικών οχημάτων κατά την πτήση.
Στον αμυντικό τομέα, το έγγραφο προβλέπει τον σχεδιασμό αρχιτεκτονικών διοίκησης και ελέγχου (C2), που θα ενσωματώνουν αισθητήρες, κέντρα λήψης αποφάσεων και συστήματα απόκρισης με δυνατότητες σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, εξετάζεται η ανάπτυξη ασφαλών ευρωπαϊκών συστημάτων επικοινωνιών, ώστε να διασφαλίζεται η συνδεσιμότητα σε πολυτομεακά επιχειρησιακά περιβάλλοντα.
Αύξηση στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη
Η τεχνολογική αυτή κατεύθυνση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αύξησης των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, τα 27 κράτη-μέλη αναμένεται να δαπανήσουν συνολικά 343 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνα το 2024, σημειώνοντας αύξηση 19% σε σχέση με το 2023. Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι δαπάνες αυξήθηκαν από 284 σε 381 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η Ισπανία διατηρεί τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, που προβλέπουν αύξηση των αμυντικών δαπανών πάνω από το 2% του ΑΕΠ, σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και ενίσχυσης στρατιωτικών δυνατοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Παράλληλα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες προωθούν μέτρα για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεών τους. Η Γαλλία ανακοίνωσε την έναρξη συστήματος εθελοντικής υπηρεσίας για νέους από το 2026, με στόχο τη συμμετοχή 50.000 ατόμων έως το 2035.
Η Πολωνία έχει αναπτύξει πρόγραμμα βασικής στρατιωτικής εκπαίδευσης διάρκειας 27 ημερών με οικονομικά κίνητρα, επιδιώκοντας την αύξηση του αριθμού των στρατιωτών. Η Λετονία επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία το 2023, ενώ η Εσθονία διατηρεί το σύστημα αυτό σε σταθερή βάση.
Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται στη συνολική ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, την ώρα που η Ισπανία προωθεί τη δική της στρατηγική για την τεχνολογική αναβάθμιση των ενόπλων δυνάμεων.