Η αστροβιολόγος Κάρολ Όλιβερ θεωρεί πιθανή την ύπαρξη άλλων μορφών ζωής στο σύμπαν, αλλά πολύ λιγότερο πιθανό ότι επισκέπτονται τη Γη. Σε άρθρο της στο The Conversation ανέπτυξε τρεις βασικούς επιστημονικούς λόγους γι’ αυτήν τη θέση
Το γεγονός ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει ανοίξει πρόσφατα στο κοινό δεκαετίες παλιών φακέλων για τα UFO, σε συνδυασμό με την εμφάνιση νέων παραγωγών για την εξωγήινη ζωή, έχει αναζωπυρώσει την ιδέα ότι η Γη ίσως να έχει δεχθεί επίσκεψη από εξωγήινους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν επίσης πόσο διαδεδομένο είναι αυτό το ενδιαφέρον. Σε έρευνες που έγιναν στην Αυστραλία, στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες, περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων δηλώνει ότι πιστεύει πως εξωγήινοι βρίσκονται ήδη στη Γη.
Ωστόσο, σύμφωνα με την αστροβιολόγο και ειδική στην επιστημονική επικοινωνία Κάρολ Όλιβερ, παρότι είναι πιθανό να υπάρχουν αλλού στο Σύμπαν μορφές ζωής, η ιδέα ότι επισκέπτονται τη Γη είναι ισχυρισμός εντελώς άλλης τάξης μεγέθους. Σε άρθρο της στο The Conversation παραθέτει τρεις βασικούς επιστημονικούς λόγους για τους οποίους αυτό δεν της φαίνεται ιδιαίτερα πιθανό.
1. Το διάστημα είναι ασύλληπτα μεγάλο
Το πρώτο εμπόδιο για το σενάριο των εξωγήινων επισκέψεων είναι οι αδιανόητες αποστάσεις ανάμεσα στα άστρα.
Το πλησιέστερο άστρο στον Ήλιο, ο Εγγύτατος Κενταύρου (Proxima Centauri), απέχει από τη Γη περίπου 40 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Οι αστρονόμοι εκφράζουν αυτή την απόσταση ως 4,3 έτη φωτός.
Ένα έτος φωτός αντιστοιχεί στην απόσταση που διανύει το φως μέσα σε έναν χρόνο. Το φως κινείται με ταχύτητα περίπου 300 χιλιάδων χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.
Ένα από τα ταχύτερα διαστημικά σκάφη που έχει κατασκευάσει μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα, το Parker Solar Probe, μπορεί να φτάσει τα περίπου 191 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Αν και ακούγεται εντυπωσιακή, η ταχύτητα αυτή αντιστοιχεί μόλις στο 0,064% της ταχύτητας του φωτός.
«Με αυτή την ταχύτητα θα χρειάζονταν περίπου 6.650 χρόνια για να φτάσουμε στον Εγγύτατο Κενταύρου», σημειώνει η Όλιβερ.
Και αυτό αφορά μόνο το πιο κοντινό άστρο, που θα μπορούσαμε να το θεωρήσουμε κοσμικό μας «γείτονα». Τα υπόλοιπα πλανητικά συστήματα στον γαλαξία βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.
«Ας υποθέσουμε ότι ένας πολύ εξελιγμένος πολιτισμός έχει καταφέρει να ταξιδεύει με ταχύτητες κοντά σε εκείνη του φωτός», λέει η Όλιβερ και προσθέτει:
«Τότε εμφανίζεται ένα ακόμη πρόβλημα που προβλέπει η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν: η διαστολή του χρόνου. Σύμφωνα με αυτό το φαινόμενο, όσο πιο γρήγορα κινείται ένα αντικείμενο, τόσο πιο αργά κυλά ο χρόνος γι’ αυτό».
Μια μικρή εκδοχή αυτού του φαινομένου παρατηρείται ακόμη και στους αστροναύτες. Ο αστροναύτης της NASA Σκοτ Κέλι, που πέρασε έναν χρόνο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όταν επέστρεψε στη Γη ήταν μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου νεότερος από τον δίδυμο αδελφό του.
Κατά την Όλιβερ, για έναν υποθετικό εξωγήινο πολιτισμό που θα επιχειρούσε διαστρικά ταξίδια, το φαινόμενο θα ήταν πολύ εντονότερο. Μετά από μακρινά ταξίδια σε ταχύτητες κοντά σε εκείνη του φωτός, όταν το πλήρωμα θα επέστρεφε στην πατρίδα του, στον πλανήτη από τον οποίο είχε ξεκινήσει θα μπορούσαν να έχουν περάσει δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χρόνια.
Με άλλα λόγια, οι εξωγήινοι θα γύριζαν στον κόσμο τους σαν εξόριστοι στον χρόνο.
2. Το διαστρικό ταξίδι απαιτεί απίστευτες ποσότητες ενέργειας
Το δεύτερο μεγάλο εμπόδιο για τις εξωγήινες επισκέψεις είναι η ενέργεια που απαιτείται.
Σύμφωνα με τους νόμους της φυσικής, όσο αυξάνεται η ταχύτητα ενός διαστημικού σκάφους, τόσο εκθετικά αυξάνεται και η ενέργεια που χρειάζεται για να επιταχύνει ακόμη περισσότερο.
Θεωρητικά, για να φτάσει ένα αντικείμενο στην ταχύτητα του φωτός θα απαιτούνταν άπειρη ενέργεια. Γι’ αυτό, με βάση τη σημερινή μας κατανόηση της φυσικής, η επίτευξη της ταχύτητας του φωτός θεωρείται αδύνατη.
Και επιπλέον, το διάστημα δεν είναι εντελώς κενό.
Στο διαστρικό χώρο υπάρχουν ελάχιστα άτομα υδρογόνου και άλλα σωματίδια. Σε κανονικές ταχύτητες δεν δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα, αλλά για ένα σκάφος που θα κινείται σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός μπορούν να αποτελέσουν σοβαρή απειλή.
Τα σωματίδια αυτά μπορούν να μετατραπούν σε υψηλής ενέργειας ακτινοβολία, να προκαλέσουν βλάβες στα ηλεκτρονικά συστήματα του σκάφους και ακόμη και να διαβρώσουν την κατασκευή του.
Ορισμένοι θεωρητικοί φυσικοί εξετάζουν σενάρια ταξιδιών ταχύτερων από το φως, αλλά προς το παρόν αυτές οι ιδέες απέχουν πολύ από το να είναι εφαρμόσιμες και συνεπάγονται και πάλι εξωφρενικές ενεργειακές απαιτήσεις.
Κατά την Όλιβερ, εδώ προκύπτει και ένα λογικό ερώτημα: ποιος θα ήταν ο λόγος να δαπανηθεί τόσο τεράστια ενέργεια για να φτάσουν οι εξωγήινοι στη Γη; Αν ένας πολιτισμός είναι αρκετά προηγμένος ώστε να πραγματοποιεί διαστρικά ταξίδια, θα αναμενόταν να διαθέτει και την τεχνολογία να παράγει στην πατρίδα του τα περισσότερα από τα υλικά που βρίσκονται στη Γη.
3. Η ατμόσφαιρα της Γης μπορεί να είναι τοξική για τους εξωγήινους
Το τρίτο εμπόδιο για τις εξωγήινες επισκέψεις αφορά τη βιολογία της ίδιας της Γης.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η ζωή στη Γη και το περιβάλλον του πλανήτη εξελίχθηκαν μαζί επί δισεκατομμύρια χρόνια.
Για παράδειγμα, η πλούσια σε οξυγόνο ατμόσφαιρα που αναπνέουμε σήμερα σχηματίστηκε χάρη στη δραστηριότητα των κυανοβακτηρίων που ζούσαν πριν από περίπου 2,4 δισεκατομμύρια χρόνια.
Το οξυγόνο, παρότι είναι ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο, θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για οργανισμούς που έχουν εξελιχθεί σε έναν άλλο πλανήτη. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα δραστικό στοιχείο και, για μορφές ζωής με διαφορετικά βιοχημικά συστήματα, μπορεί να έχει διαβρωτικές ή και τοξικές επιδράσεις.
«Βέβαια, οι εξωγήινοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν προστατευτικές στολές. Και οι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να ζήσουν στον Άρη ή στη Σελήνη χωρίς διαστημικές στολές», σημειώνει η Όλιβερ, επισημαίνοντας ότι στα περισσότερα δημοφιλή αφηγήματα για τις εξωγήινες επισκέψεις δεν γίνεται λόγος για τέτοιο προστατευτικό εξοπλισμό.
Υπάρχουν πραγματικά εξωγήινοι;
Αν και το ενδεχόμενο να επισκέπτονται οι εξωγήινοι τη Γη φαίνεται μικρό, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει αλλού ζωή στο Σύμπαν.
Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει περίπου 6.200 εξωπλανήτες σε περισσότερα από 4.700 πλανητικά συστήματα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι στον Γαλαξία μας υπάρχουν πάνω από 100 δισεκατομμύρια άστρα και ότι η πλειονότητά τους πιθανόν να διαθέτει τουλάχιστον έναν πλανήτη.
Κάτι που σημαίνει ότι ο αριθμός των πλανητών που θα μπορούσαν να είναι κατάλληλοι για ζωή είναι εξαιρετικά μεγάλος.
Και η αναζήτηση ζωής δεν περιορίζεται μόνο σε μακρινά πλανητικά συστήματα. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι στον Άρη, στην Ευρώπη, δορυφόρο του Δία, και στους δορυφόρους του Κρόνου Εγκέλαδο και Τιτάνα, μπορεί να υπήρξε ή να υπάρχει ακόμη σήμερα μικροβιακή ζωή.