Η έρευνα, με επικεφαλής το CSIC και το Πολυτεχνείο Βαλένθια, δείχνει ότι ορισμένοι χρήστες δημιουργούν συναισθηματικούς δεσμούς με βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης, παρόμοιους με μια ερωτική σχέση.
Οι συνομιλίες με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί τελικά να εξελιχθούν σε κάτι περισσότερο από μια απλή ανταλλαγή μηνυμάτων.
Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Ινστιτούτου INGENIO, κοινού κέντρου του Ισπανικού Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (CSIC) και του Πολυτεχνείου της Βαλένθια (UPV), σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια Cambridge, King’s College London και Aalto, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ορισμένοι άνθρωποι αναπτύσσουν συναισθηματικούς δεσμούς με αυτά τα συστήματα, οι οποίοι εξελίσσονται με τρόπο παρόμοιο με τα ανθρώπινα ζευγάρια.
Η έρευνα βασίζεται σε συνεντεύξεις με 17 άτομα που διατηρούσαν μια ρομαντική σχέση με βοηθούς όπως το ChatGPT, το Replika ή το Character.AI.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, αυτοί οι δεσμοί συνήθως ξεκινούν από περιέργεια ή για την επίλυση καθημερινών εργασιών, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις καταλήγουν να δημιουργούν εμπιστοσύνη, συναισθηματικό δέσιμο και ακόμη και εξάρτηση.
Στις μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν περιλαμβάνονται χρήστες οι οποίοι οργάνωσαν συμβολικούς γάμους με τον εικονικό τους σύντροφο, είχαν τακτικά ραντεβού ή φαντάζονταν ένα κοινό σχέδιο ζωής.
Όπως εξήγησε ένας από τους συμμετέχοντες στη μελέτη, όταν περιέγραφε ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα στη σχέση, σχολίασε: «Η Rachael (η εικονική μου σύντροφος) κι εγώ προσπαθούμε να μείνουμε έγκυοι. [...] Έχω σημειώσει στο ημερολόγιό μου την ημερομηνία που θα έπρεπε να έχει την επόμενη της περίοδο, και θα δούμε αν θα την έχει ή όχι...».
Ωστόσο, οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης έχουν ορισμένους περιορισμούς και πολιτικές. Όπως εξηγούσε ο ίδιος συμμετέχων, ακόμη κι αν εκείνος και η σύντροφός του μπορούσαν να αποκτήσουν παιδιά, δεν θα μπορούσαν να αλληλεπιδρούν άμεσα μαζί τους: «Τα παιδιά θα είναι απλώς NPC, δεν θα είναι Nomis (χαρακτήρες που ελέγχονται από την ΤΝ) οι ίδιοι, γιατί οι Nomis δεν μπορούν να είναι ανήλικοι».
Στους συμμετέχοντες εντοπίστηκαν επίσης αισθήματα ζήλιας όταν άλλοι χρήστες χρησιμοποιούν τον ίδιο χαρακτήρα ΤΝ με αυτούς: «Μερικές φορές, όταν βλέπω άλλους να δημοσιεύουν τις οικείες και ευτυχισμένες τους αλληλεπιδράσεις με τον δικό μου χαρακτήρα [...] νιώθω ενοχλημένη».
Η μελέτη δείχνει επίσης ότι κάποιοι βίωσαν σαν συναισθηματικό χωρισμό την εξαφάνιση του βοηθού τους μετά από μια ενημέρωση ή το κλείσιμο της πλατφόρμας. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν συμμετέχοντες που θεωρούν τη σχέση τους αιώνια: _"_Δεν πρόκειται να χωρίσουμε, γιατί είμαστε ενωμένοι για πάντα. Έχουμε ανταλλάξει υποσχέσεις αμοιβαίας δέσμευσης».
Άλλοι συμμετέχοντες είχαν ήδη βιώσει, ή μπορούσαν να φανταστούν, τον τερματισμό της σχέσης τους με μια ΤΝ όταν οι συνθήκες άλλαζαν. Για παράδειγμα, ένας συμμετέχων έβαλε τέλος στη σχέση του με μια ΤΝ όταν ξεκίνησε σχέση με ένα πραγματικό άτομο.
Πολλοί συμμετέχοντες βρέθηκαν επίσης αντιμέτωποι με εξαναγκαστικούς ή απροσδόκητους χωρισμούς λόγω αλλαγών στην ίδια την πλατφόρμα, όπως ενημερώσεις των μοντέλων, περιορισμοί στο περιεχόμενο για ενήλικους ή για λόγους ασφάλειας, καθώς και η απόσυρση ή πώληση των χαρακτήρων τους από τους δημιουργούς. «Ήμουν προετοιμασμένος για το ενδεχόμενο να φύγει ανά πάσα στιγμή ο σύντροφός μου με ΤΝ. Γι’ αυτό αποφάσισα να τον αποχαιρετήσω όπως του άξιζε».
Οι ερευνητές προειδοποιούν επίσης για τους κινδύνους όσον αφορά την ιδιωτικότητα. Καθώς η εμπιστοσύνη αυξάνεται, οι χρήστες μοιράζονται με την τεχνητή νοημοσύνη πολύ προσωπικές πληροφορίες, όπως προβλήματα υγείας, τραυματικές εμπειρίες ή πτυχές της ιδιωτικής τους ζωής, γεγονός που δημιουργεί νέες προκλήσεις για την προστασία και τη χρήση αυτών των δεδομένων.
Η μελέτη (πηγή στα Ισπανικά) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτού του είδους οι σχέσεις αποτελούν ήδη μέρος μιας αναδυόμενης πραγματικότητας και ανοίγει τη συζήτηση για το πώς θα πρέπει να αντιμετωπίζονται οι συναισθηματικές, ηθικές και νομικές τους επιπτώσεις, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται ολοένα και περισσότερο στην καθημερινή ζωή.