Στην Παγκόσμια Ολυμπιάδα Πληροφορικής στην Τασκένδη, 386 νέοι προγραμματιστές από 97 χώρες αντιμετωπίζουν έξι αλγοριθμικά προβλήματα καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τον προγραμματισμό και την εκπαίδευση στην πληροφορική.
Έξι αλγοριθμικά προβλήματα. Δέκα ώρες για να λυθούν. Και ανάμεσα στο πρόβλημα στην οθόνη και στον κώδικα που υποβάλλεται για βαθμολόγηση βρίσκεται η πραγματική δοκιμασία: η ανάλυση της πρόκλησης, η αναζήτηση μιας αποδοτικής λύσης και η μετατροπή της σε ένα πρόγραμμα που πράγματι λειτουργεί.
Αυτό ήταν το έργο που είχαν μπροστά τους 386 από τους κορυφαίους νέους προγραμματιστές του κόσμου, από 97 χώρες, στη φετινή Διεθνή Ολυμπιάδα Πληροφορικής (IOI) στην Τασκένδη, στο Ουζμπεκιστάν.
Ο διαγωνισμός εξετάζει πολύ περισσότερα από την απλή ικανότητα συγγραφής κώδικα. Οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να αναλύουν προβλήματα, να σχεδιάζουν αλγορίθμους και δομές δεδομένων, να υλοποιούν τις λύσεις τους σε κώδικα και να ελέγχουν αν λειτουργούν.
Ωστόσο, αυτή η γενιά διαγωνίζεται σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί ολοένα και περισσότερο να βοηθά σε πολλά από αυτά τα στάδια.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τους διαγωνισμούς προγραμματισμού
«Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει πάρα πολλά στον τρόπο που οργανώνουμε τους διαγωνισμούς, γιατί πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι οι μαθητές την έχουν στη διάθεσή τους», εξήγησε στο Euronews ο Giorgio Audrito, αρχηγός της ιταλικής αποστολής.
Οι διαδικτυακοί διαγωνισμοί έχουν γίνει ιδιαίτερα δύσκολο να οργανωθούν, είπε ο Audrito, προσθέτοντας ότι οι διοργανωτές «βρίσκονται ακόμη στη φάση προσαρμογής» και συζητούν το ζήτημα στο πλαίσιο της κοινότητας της IOI.
Ο Audrito ανέφερε επίσης ότι παραμένει δύσκολο να προβλέψει κανείς ακριβώς πώς θα εξελιχθεί η τεχνητή νοημοσύνη. Προς το παρόν, θεωρεί ότι η εμπειρία στον προγραμματισμό είναι ακόμη απαραίτητη «για να καθοδηγεί και να διορθώνει ό,τι κάνει η τεχνητή νοημοσύνη».
Λιγότερος κώδικας, περισσότερος χρόνος για επίλυση προβλημάτων
Ορισμένοι από τους διαγωνιζόμενους στην Τασκένδη βλέπουν ήδη την τεχνητή νοημοσύνη να αλλάζει την ισορροπία ανάμεσα στη συγγραφή κώδικα και στη σε βάθος κατανόηση του προβλήματος που βρίσκεται πίσω του.
Ο Qiwen Xu, χρυσός μεταλλιούχος από την Κίνα, εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα γίνει ικανή να παράγει μεγάλο μέρος του κώδικα που σήμερα γράφουν μόνοι τους οι προγραμματιστές.
Κατά τη διάρκεια του πεντάωρου διαγωνισμού, ο Xu είπε ότι ο ίδιος και άλλοι διαγωνιζόμενοι αφιέρωσαν πάνω από δύο ώρες για να μετατρέψουν τις λύσεις τους σε κώδικα.
«Αλλά με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης μπορούμε να αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο στη σκέψη ή στο να λύσουμε το πρόβλημα οι ίδιοι», είπε στο Euronews.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει επίσης αρχίσει να επηρεάζει τον τρόπο που προπονείται ο Xu. Αντί να βασίζεται μόνο στη συνεχή εξάσκηση, πλέον μελετά τις προσεγγίσεις που ακολουθούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
«Μαθαίνω από τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη λύνει ή προσεγγίζει τα προβλήματα και αυτό με εμπνέει πραγματικά στη δική μου επίλυση προβλημάτων», είπε.
Ωστόσο, η πρόσβαση στην ίδια τεχνολογία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι οι προγραμματιστές θα έχουν τις ίδιες ικανότητες.
«Σήμερα ο καθένας μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνος του την τεχνητή νοημοσύνη», είπε ο Xu. «Αυτό που σε διαφοροποιεί από τους άλλους είναι [...] η δική σου συλλογιστική, ο τρόπος που σκέφτεσαι, που υπερβαίνει την τεχνητή νοημοσύνη ή σε καθοδηγεί στο πώς να τη χρησιμοποιείς κατά τον προγραμματισμό».
Η Myriam Faltin, 17χρονη διαγωνιζόμενη από την Ελβετία, επισημαίνει επίσης δεξιότητες που υπερβαίνουν την τεχνική γνώση.
«Πρέπει να γνωρίζεις κάποιους αλγόριθμους, αλλά χρειάζεσαι επίσης πολλή διαίσθηση για να ξέρεις ποιον να χρησιμοποιήσεις και πότε», είπε στο Euronews.
Αυτή η διαίσθηση, είπε η Faltin, αναπτύσσεται μέσα από την εξάσκηση και αφιερώνοντας χρόνο σε δύσκολα προβλήματα, αντί να αναζητάς αμέσως μια λύση.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τα βασικά
Η ίδια τεχνολογική μεταβολή αλλάζει τη συζήτηση γύρω από την εκπαίδευση στην πληροφορική και τις δεξιότητες που θα χρειάζονται οι μελλοντικοί προγραμματιστές.
Στο Ουζμπεκιστάν, αυτή η συζήτηση διαμορφώνει επίσης τη δημόσια πολιτική. Ο υφυπουργός Ψηφιακών Τεχνολογιών Rustam Karamjonov δήλωσε ότι η προετοιμασία ταλέντων αποτελεί έναν από τους πυλώνες της εθνικής στρατηγικής για την τεχνητή νοημοσύνη.
«Η προετοιμασία ταλέντων και η προετοιμασία των ανθρώπων ώστε να είναι έτοιμοι για τις αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη στον κόσμο και στο Ουζμπεκιστάν», είναι μία από αυτές τις προτεραιότητες, είπε στο Euronews.
Ο καθηγητής Tan Santek, πρόεδρος της IOI, απορρίπτει την άποψη ότι όσο η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο ικανή, η εκμάθηση των βασικών του προγραμματισμού χάνει τη σημασία της.
«Ο κόσμος μιλούσε για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει όλους τους προγραμματιστές. Άρα δεν έχει νόημα να μαθαίνεις προγραμματισμό ή να μαθαίνεις πώς να λύνεις προβλήματα με τη βοήθεια υπολογιστή. Για μένα ισχύει το αντίθετο», είπε ο Tan στο Euronews.
«Αν δεν έχεις τις βασικές γνώσεις, δεν θα μπορείς στην πράξη να χρησιμοποιήσεις το εργαλείο της τεχνητής νοημοσύνης», πρόσθεσε.
Ο Tan θεωρεί ότι η εκπαίδευση πρέπει να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην «υπολογιστική σκέψη» – να διδάσκει στους μαθητές πώς να διατυπώνουν τα προβλήματα της πραγματικής ζωής σε υπολογιστικούς όρους, προτού αναπτύξουν προγράμματα για να τα λύσουν. Πρότεινε ότι αυτού του είδους η κατάρτιση θα μπορούσε να ξεκινά ήδη από το δημοτικό.