Η τουριστική καμπάνια της Σουηδίας προτείνει πανεθνική λύση στο burnout: η Visit Sweden προτρέπει ταξιδιώτες σε κουλτούρα fika και lagom, σάουνες και παγωμένες βουτιές για ευεξία.
Τι θα γινόταν αν μπορούσατε, κατόπιν ιατρικής σύστασης, να ταξιδέψετε σε μια χώρα για να βελτιώσετε την ευεξία σας; Αυτή η σκανδιναβική χώρα ίσως να είναι η ιδανική «συνταγή».
Σύμφωνα με τον οργανισμό Visit Sweden, ο ιδιαίτερος τρόπος ζωής της χώρας, που δίνει έμφαση στην ισορροπία και στην εύκολη πρόσβαση τόσο στη φύση όσο και στον πολιτισμό, την καθιστά ιδανικό μέρος για να κάνετε επανεκκίνηση σε σώμα και μυαλό.
Στο πλαίσιο της τελευταίας καμπάνιας της με επίκεντρο την ευεξία, ο οργανισμός προώθησης τουρισμού παρουσιάζει μάλιστα τη χώρα ως τον πρώτο προορισμό που μπορεί να «συνταγογραφηθεί» από γιατρούς.
Η καμπάνια με τον χιουμοριστικό τίτλο «Swedish Prescription (πηγή στα Αγγλικά)» αναπτύχθηκε σε συνεργασία με γιατρούς και ερευνητές, όπως η Ιβόνε Φοσελ, ανώτερη καθηγήτρια στο Karolinska Institutet, με στόχο να υποστηρίξει τους επίδοξους «ασθενείς» που ταξιδεύουν στη Σουηδία για να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις προτάσεις ευεξίας της.
«Αν κάποιος ασθενής μού ζητούσε τρόπους για να διαχειριστεί το στρες ή να βελτιώσει την ευεξία του, θα υποστήριζα μια… συνταγή για Σουηδία», δηλώνει η Δρ Στέισι Μπέλερ Στράιερ, παιδίατρος με αμερικανική πιστοποίηση, η οποία εργάζεται στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ και είναι αναπληρώτρια ιατρική διευθύντρια της Park Rx America, οργάνωσης που αγωνίζεται ώστε οι περιοχές με πλούσια φύση να είναι προσβάσιμες σε όλους και η επαφή με το ύπαιθρο να ενταχθεί στην καθημερινότητα.
«Η πρόσβαση στη φύση και οι σχετικές πολιτισμικές πρακτικές συνάδουν με ό,τι γνωρίζουμε ότι ωφελεί την ψυχική και σωματική υγεία», προσθέτει.
Στον δείκτη ποιότητας ζωής 2025 της Global Citizen Solutions, η Σουηδία συγκέντρωσε βαθμολογία 91,5, ξεπερνώντας τη Φινλανδία και τη Γερμανία, με πολύ υψηλή βαθμολογία σε ευτυχία και ευημερία.
Αν όλα αυτά σας ακούγονται σαν μια συνταγή που αξίζει να εκτελέσετε, τότε ίσως η Σουηδία σάς καλεί.
«Fika»
Μπαίνοντας στο κλίμα της «συνταγής», ο οργανισμός Visit Sweden προειδοποιεί αστειευόμενος ότι οι ταξιδιώτες στη σκανδιναβική χώρα μπορεί να αισθανθούν ξαφνική επιθυμία να διαβάζουν βιβλία σαν να βρισκόμαστε στον 19ο αιώνα και να τρώνε κεφτεδάκια, ενώ «αν διαπιστώσετε ότι αναπτύσσετε προτίμηση για ρέγκα και μινιμαλισμό, συμβουλευτείτε αμέσως τον ταξιδιωτικό σας πράκτορα».
Άλλες πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν συναντήσεις με τη σουηδική «fika» που μπορεί εύκολα να εξελιχθούν σε τακτική συνήθεια. Στη Σουηδία πρόκειται ταυτόχρονα για ουσιαστικό και ρήμα: μπορείτε να κάνετε μια fika, «ta en fika», ή να πάτε για διάλειμμα για καφέ, απλώς «fika».
Η έννοια προέρχεται από την παλαιοσουηδική λέξη «kaffi», που σημαίνει καφές. Με τα χρόνια, η «fika», μαζί με τα «fikabröd», εξελίχθηκε σε μια στιγμή παύσης, σύνδεσης με τους άλλους και, κυρίως, επαναφόρτισης.
Όσο δελεαστικά κι αν είναι τα γλυκά ή αλμυρά σουηδικά αρτοπαρασκευάσματα, το μυστικό μιας καλής «fika» είναι οι ουσιαστικές συζητήσεις με ακόμη καλύτερη παρέα και ο περιορισμένος χρόνος μπροστά σε οθόνες.
Θέλετε να κάνετε «fika» σαν Σουηδός; Από τα αγαπημένα στέκια των κατοίκων της Στοκχόλμης είναι το Vete-Katten, με 18 καταστήματα και ζαχαροπλαστεία στην πρωτεύουσα και γύρω από αυτήν.
Από το 1928, το καφέ σερβίρει τσάι, καφέδες, χυμούς και smoothies, μαζί με τοπικά αγαπημένα όπως το κλασικό blåbärsbulle, δηλαδή ψωμάκια με μύρτιλο, αλλά και άλλους γλυκούς πειρασμούς όπως ταρτάκια, brownies και κέικ.
Σε επιλεγμένα σημεία σερβίρονται επίσης ζεστά πιάτα, όπως γκούλας, πίτες και φούρνιστες πατάτες με ποικιλία γεμίσεων.
«Lagom»
Ο οργανισμός Visit Sweden περιγράφει το «lagom» ως έννοια που διατρέχει την σουηδική κοινωνία όπως η κανέλα το σπείρωμα στο ρολό. Ωστόσο, η φιλοσοφία αυτή δεν έχει καμία σχέση με την υπερβολή· το αντίθετο μάλιστα.
Το lagom έχει να κάνει με την ισορροπία και μεταφράζεται περίπου ως «όσο πρέπει». Στη Σουηδία αυτό μπορεί να σημαίνει ότι, σε μια παρέα για «fika», παίρνετε μόνο ένα ρολό κανέλας αντί για δύο, ώστε να φτάσει για όλους. Ή ότι μένετε στην παρέα τόσο όσο, χωρίς να ξενυχτάτε μέχρι να σας πάρει το ξημέρωμα.
Πέρα από τη «fika», αυτό μεταφράζεται και στο να αποφεύγετε την εξουθένωση χωρίς να πιέζεστε υπερβολικά ή να είστε διαρκώς παραγωγικοί.
«Την επόμενη φορά λοιπόν που θα αναρωτηθείτε αν πρέπει να κάνετε περισσότερα, να αγοράσετε περισσότερα ή να πιέσετε περισσότερο τον εαυτό σας, σκεφτείτε τον σουηδικό τρόπο. Ίσως τελικά το “lagom” να είναι το καλύτερο», συμβουλεύει ο οργανισμός.
Με πιστή προσήλωση στο πνεύμα του «lagom», ακόμη και η άσκηση με μέτρο, όπως η πεζοπορία, το περπάτημα και ο χρόνος στην ύπαιθρο αποτελούν φυσικό κομμάτι του καθημερινού ρυθμού.
Στη νότια Σουηδία, το μονοπάτι Skåneleden εκτείνεται σε περισσότερα από 1.600 χιλιόμετρα, διασχίζοντας παράκτιες διαδρομές, δάση και μικρές πόλεις. Είναι χωρισμένο σε επτά επιμέρους διαδρομές, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να επιλέξουν εκείνες που ταιριάζουν καλύτερα στον ρυθμό και το επίπεδο περιπέτειάς τους.
Ατμόλουτρο, παγωμένη βουτιά και επανάληψη
Αν υπάρχει μία σουηδική «θεραπεία» για την επαγγελματική εξουθένωση, αυτή είναι πιθανότατα η ζέστη και η ηρεμία της σάουνας, ακολουθούμενη από μια παγωμένη βουτιά.
«Το τελετουργικό του λουτρού σε σάουνα σε συνδυασμό με βουτιές σε παγωμένο νερό δεν είναι απλώς μια συνήθεια· είναι ακρογωνιαίος λίθος της ευεξίας, που προσφέρει μια συναρπαστική εμπειρία και πολλαπλά οφέλη για την υγεία», αναφέρει ο οργανισμός Visit Sweden.
Μεταξύ των ωφελειών αυτής της εναλλαγής άκρων είναι η βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος, η χαλάρωση των μυών και η μείωση των φλεγμονών, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού, η μείωση του στρες, η βελτίωση του ύπνου και της υγείας του δέρματος μέσω της αποβολής ανεπιθύμητων τοξινών, αφήνοντάς σας ανανεωμένους.
Η σουηδική κουλτούρα γύρω από τη σάουνα συνδέεται συνήθως με εμπειρίες δίπλα σε λίμνες, κοντά στη φύση ή ακόμη και πάνω στο νερό. Ωστόσο, 80 μέτρα κάτω από τη γη, στο Adventure Mine στη Νταλάρνα, οι επισκέπτες μπορούν να συνδυάσουν σάουνα και κρύα λουτρά με ένα ταξίδι στην τοπική λαογραφία.
Η εμπειρία, που διαρκεί τρεισήμισι ώρες, βασίζεται στον θρύλο της «Κυρίας του Ορυχείου», η οποία λέγεται ότι προστάτευε τις στοές και οδηγούσε τους μεταλλωρύχους σε κρυμμένους θησαυρούς.
Πέρα από τις πολλαπλές βουτιές στα κρυστάλλινα νερά του ορυχείου, οι επισκέπτες απολαμβάνουν επίσης τοπικά μη αλκοολούχα ποτά και συνοδευτικά από δίσκο αλλαντικών. Το πακέτο ξεκινά από 2.450 SEK (226,97 €) ανά άτομο.