Άλογα, παράδοση και μια νέα γενιά ιππέων

Τα άλογα έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη ζωή σε ολόκληρη την Κεντρική Ασία εδώ και αιώνες. Μετέφεραν εμπόρους κατά μήκος του Δρόμου του Μεταξιού, συνόδευαν στρατούς σε απέραντες εκτάσεις και βοήθησαν τις κοινότητες να προσαρμοστούν σε απαιτητικά τοπία. Σήμερα, τα άλογα παραμένουν μέρος της καθημερινής ζωής, όχι ως αναγκαιότητα, αλλά ως δεσμός με την κληρονομιά, τον αθλητισμό και την πολιτιστική ταυτότητα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Σε όλο το Ουζμπεκιστάν, ιππικές σχολές, κέντρα εκτροφής και λέσχες πόλο συστήνουν σε μια νέα γενιά τις ιππικές παραδόσεις, συμβάλλοντας παράλληλα στη διατήρηση ορισμένων από τις σημαντικότερες φυλές αλόγων της χώρας.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της αναγέννησης είναι το πόλο. Αν και σήμερα το άθλημα παίζεται επαγγελματικά σε όλο τον κόσμο, οι ρίζες του στην περιοχή χάνονται στους αιώνες.

Ιστορικά γνωστό ως Τσοβγκάν, το πόλο παιζόταν κάποτε από ηγεμόνες και πολεμιστές σε όλη την Κεντρική Ασία. Σύμφωνα με τον Αζίζ Ρουσταμπάγιεφ, πρόεδρο της Ομοσπονδίας Πόλο, το παιχνίδι εξαπλώθηκε στην περιοχή πολύ πριν εξελιχθεί στο σύγχρονο άθλημα όπως το γνωρίζουμε σήμερα.

«Στο Ουζμπεκιστάν, το πόλο είναι μέρος της ιστορικής μας κληρονομιάς», λέει.

Η Ομοσπονδία Πόλο ιδρύθηκε το 2020 και έκτοτε επικεντρώνεται στη διεύρυνση της πρόσβασης στο άθλημα. Ιππικές σχολές έχουν ανοίξει σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, προσφέροντας στους νέους την ευκαιρία να αποκτήσουν ιππικές δεξιότητες και να γνωρίσουν το πόλο.

Σήμερα, οκτώ ομάδες πόλο αγωνίζονται σε εθνικό επίπεδο, ανάμεσά τους και γυναικείες ομάδες. Τα εθνικά πρωταθλήματα διεξάγονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ νέες διεθνείς συνεργασίες δημιουργούν ευκαιρίες για τους ντόπιους παίκτες να αγωνιστούν στο εξωτερικό.

Μεταξύ όσων διαμορφώνουν το μέλλον του αθλήματος είναι η αναβάτρια της εθνικής ομάδας Σαχνόζα Σαρίποβα. Ήταν μία από τις γυναίκες που συνέβαλαν στη δημιουργία αποκλειστικά γυναικείων ομάδων πόλο, αφού προηγουμένως προπονούνταν μαζί με άνδρες παίκτες.

Για τη Σαρίποβα, η επιτυχία στο πόλο ξεκινά με την κατανόηση του ίδιου του αλόγου.

«Ο καλύτερος τρόπος για να χτίσεις δεσμό με ένα άλογο είναι να του προσφέρεις ένα καρότο ή ένα μήλο και να χαϊδεύεις απαλά τον λαιμό του», εξηγεί. «Τα άλογα θυμούνται τους ανθρώπους. Αν φέρεσαι με καλοσύνη σε ένα άλογο, δεν θα σου φερθεί ποτέ άσχημα».

Η εμπειρία της αντανακλά μια ευρύτερη φιλοσοφία που μοιράζεται η ιππική κοινότητα: η ιππασία αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως άθλημα, αλλά και ως συνεργασία ανάμεσα στον αναβάτη και το ζώο.

Ενώ το πόλο αντιπροσωπεύει μία όψη της σύγχρονης ιππικής σκηνής της χώρας, η εκτροφή αλόγων παραμένει εξίσου σημαντική.

Στη Σουρκχαντάρια, η Σχολή Δεξιοτεχνίας Αλόγων Κόρα Μπαγίρ εργάζεται για τη διατήρηση και την προβολή μιας από τις πιο γνωστές φυλές αλόγων της χώρας. Ιδρύθηκε υπό την αιγίδα της Εθνικής Φρουράς το 2021 και συνδυάζει προγράμματα εκτροφής με εκπαίδευση αναβατών και ιππική κατάρτιση.

Η σχολή επικεντρώνεται στην αύξηση του πληθυσμού των αλόγων Κόρα Μπαγίρ, προετοιμάζοντάς τα ταυτόχρονα για αγωνίσματα όπως το πόλο, το ουλάκ-κουπκάρι, το tent pegging και τα άλματα με εμπόδια.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή διευθυντή Ακμάλ Σερεμάτοφ, η φυλή έχει μακρά ιστορία στην περιοχή και εκτιμάται για την προσαρμοστικότητα και την αντοχή της.

«Η φυλή αλόγων Κόρα Μπαγίρ έχει βαθιές ιστορικές ρίζες στην Κεντρική Ασία», λέει. «Είναι ιδιαίτερα προσαρμοστική, εξαιρετικά ανθεκτική και ικανή να ευημερεί σε ένα ευρύ φάσμα περιβαλλόντων».

Σε αντίθεση με ορισμένες μεγαλύτερες ευρωπαϊκές φυλές, τα άλογα Κόρα Μπαγίρ είναι γνωστά για την ικανότητά τους να διασχίζουν βουνά, ερήμους, ποτάμια και ανοιχτές πεδιάδες, προσαρμοζόμενα σε διαφορετικά κλίματα.

Η σχολή ξεκίνησε με περίπου 30 άλογα και τα τελευταία χρόνια έχει επεκτείνει σημαντικά το πρόγραμμα εκτροφής της. Σήμερα, εκατοντάδες νέοι προπονούνται εκεί υπό την επίβλεψη έμπειρων εκπαιδευτών, αναβατών και κτηνιάτρων.

Μεταξύ αυτών είναι η Σαριφάχον Ιμπραγκίμοβα, η οποία γνώρισε την ιππασία μόλις πριν από έναν χρόνο.

«Νιώθω πολύ άνετα και σίγουρη όταν συμμετέχω», λέει. «Θα ήθελα να συνεχίσω να ασχολούμαι στο μέλλον και να αγωνιστώ σε μεγάλες διοργανώσεις».

Οι φιλοδοξίες της αντικατοπτρίζουν το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ιππασία στις νεότερες γενιές, ιδίως όσο δημιουργούνται νέες εγκαταστάσεις και προγράμματα εκπαίδευσης.

Αυτός ο ενθουσιασμός είναι εμφανής και στο Καρακαλπακστάν, όπου οι ιππικές παραδόσεις παραμένουν στενά συνδεδεμένες με την τοπική κουλτούρα και την καθημερινή ζωή.

Στη Σχολή Ιππασίας της Δημοκρατίας του Καρακαλπακστάν, περίπου 70 παιδιά προπονούνται σε αγωνίσματα που κυμαίνονται από ιπποδρομίες και πόλο μέχρι ουλάκ-κουπκάρι, tent pegging και έφιππη πάλη.

Η σχολή φιλοξενεί αρκετές φυλές, μεταξύ των οποίων άλογα Αχάλ-Τεκέ, ευρωπαϊκά warmblood και άλογα Κόρα Μπαγίρ. Συμμετέχουν αγόρια και κορίτσια και οι μαθητές λαμβάνουν μέρος τακτικά σε περιφερειακούς και εθνικούς αγώνες.

Ο διευθυντής Ρενάτ Τζολντάσεφ λέει ότι τα άλογα ήταν ανέκαθεν μέρος της ζωής στην περιοχή.

«Οι πρόγονοί μας ιππεύαν άλογα, κυνηγούσαν έφιπποι και έπαιζαν ουλάκ-κουπκάρι», εξηγεί. «Σήμερα, οι νέοι μας συνεχίζουν αυτές τις παραδόσεις μέσα από τα ιππικά σπορ, διατηρώντας τον πολιτισμό και τα έθιμά μας».

Για πολλούς μαθητές, η εκμάθηση ιππασίας είναι κάτι περισσότερο από την κατάκτηση ενός αθλήματος. Είναι επίσης μια εισαγωγή στην υπευθυνότητα και τη φροντίδα.

Ο νεαρός αναβάτης Ζαραφιντίν Ζάιτοφ πιστεύει ότι το πρώτο μάθημα είναι να μάθεις πώς να κερδίζεις την εμπιστοσύνη ενός αλόγου.

«Πρέπει να δείχνεις στο άλογο την αγάπη σου, να το ταΐζεις, να το χαϊδεύεις και να χτίζεις εμπιστοσύνη», λέει. «Μόνο τότε πρέπει να το καβαλάς».

Αυτή η αντίληψη επαναλαμβάνεται από αναβάτες, προπονητές και εκτροφείς σε όλη τη χώρα. Είτε προετοιμάζουν άλογα για αγώνες, είτε διατηρούν ιστορικές φυλές, είτε μαθαίνουν σε παιδιά να ιππεύουν για πρώτη φορά, η σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και το άλογο παραμένει κεντρική.

Σήμερα τα άλογα επιτελούν πολλούς διαφορετικούς ρόλους. Είναι αθλητές, σύντροφοι, ζώα εργασίας και πολιτιστικά σύμβολα. Συνδέουν τις σύγχρονες αθλητικές φιλοδοξίες με αιώνες ιστορίας και βοηθούν στη διατήρηση παραδόσεων που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τις κοινότητες σε όλη τη χώρα.

Καθώς μεγαλώνει το ενδιαφέρον για τα ιππικά σπορ και εντείνονται οι προσπάθειες προστασίας των ιστορικών φυλών, η ιππική κουλτούρα αποκτά νέο νόημα για μια νέα γενιά. Τα τοπία μπορεί να έχουν αλλάξει, αλλά ο δεσμός ανάμεσα στον αναβάτη και το άλογο παραμένει εντυπωσιακά ισχυρός.