Από την περιπέτεια στη χλιδή του Αρκτικού: Δύο αδελφές και τρεις χώρες σε δύο εβδομάδες

Υπάρχουν σίγουρα πιο λαμπερές επιλογές για να ξεκινήσει κανείς μια πολυτελή σκανδιναβική περιπέτεια από το να επιβιβαστεί σε μια ασφυκτικά γεμάτη πτήση της Ryanair από το Λονδίνο Στάνστεντ, αλλά κάπως έτσι ξεκίνησε ακριβώς αυτό το ταξίδι, ένα ταξίδι ζωής διάρκειας δύο εβδομάδων.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η αδελφή μου, η Nyeema, κι εγώ ήμασταν σχεδόν σίγουρες ότι είχαν χωρέσει μερικές επιπλέον θέσεις στο αεροπλάνο από την τελευταία φορά που πετάξαμε μαζί τους. Κι όμως, εκεί βρισκόμασταν, δύο Βρετανίδες αδελφές που ξεκινούσαν ένα ταξίδι μόνο για γυναίκες, το οποίο θα μας πήγαινε από τη Γροιλανδία στην Ισλανδία και τη Νορβηγία, από το απολύτως και επίτηδες μη πολυτελές στο πραγματικά ακριβό, με απίστευτες εμπειρίες ανάμεσα στα δύο.

Στο τέλος αποφασίσαμε ότι μπορούσαμε να περιγράψουμε κάθε προορισμό μόνο με τρεις λέξεις.

Για τη Nyeema, η Νουούκ ήταν «απομονωμένη, δυστοπική και μαγευτική». Οι δικές μου ήταν «επιστημονικής φαντασίας, άγρια και εξωπραγματική».

Ρέικιαβικ; Εκείνη επέλεξε «γοητευτική, πολύχρωμη και ζωντανή». Εγώ διάλεξα «γεμάτη φρέσκο ψάρι, εντυπωσιακή και εμπορική».

Και η Νορβηγία;

«Γραφική, ιστορική και βροχερή», σύμφωνα με την αδελφή μου.

Για μένα: «πολυτελής, παραμυθένια και ποιοτική».

Τελικά, αυτές οι λέξεις αποδείχτηκε ότι έλεγαν πολύ περισσότερα για το ταξίδι μας απ’ όσο είχαμε συνειδητοποιήσει.

Γροιλανδία: άγρια, όμορφη και ξαφνικά όλοι μιλούν γι’ αυτήν

Μετά από μια σύντομη στάση στην Κοπεγχάγη, κατευθυνθήκαμε προς τη Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, φτάνοντας κάτω από έναν θεαματικά φωτεινό ουρανό μέρας λίγο μετά τα μεσάνυχτα και σε ένα τοπίο που αμέσως έμοιαζε με κανένα άλλο.

Υπάρχει σίγουρα κάτι σχεδόν εξωκόσμιο στη Γροιλανδία.

Η κλίμακα, η σιωπή, το νερό και τα βουνά, διακεκομμένα με μικρές πινελιές πολύχρωμων κτιρίων, σε κάνουν να νιώθεις σαν να έχεις προσγειωθεί σε κινηματογραφικό σκηνικό ή στο φεγγάρι.

Οι κινηματογραφιστές το έχουν ήδη ανακαλύψει. Η σειρά Borgen: Power & Glory με πρωταγωνίστρια τη Sidse Babett Knudsen έβαλε τη Γροιλανδία στο επίκεντρο μιας ιστορίας για τους φυσικούς πόρους, τη Δανία και τα συγκρουόμενα παγκόσμια συμφέροντα στην Αρκτική.

Βλέποντας την πραγματική Γροιλανδία, αυτά τα θέματα παύουν να μοιάζουν ιδιαίτερα φανταστικά.

Κι αυτό επειδή ένας άνδρας έμοιαζε να βρίσκεται παντού όπου πηγαίναμε.

Ο Ντόναλντ Τραμπ.

Είχαμε ταξιδέψει στη Γροιλανδία περιμένοντας να μιλήσουμε για τοπία, πάγο, κουλτούρα και αρκτικό τουρισμό. Αντ’ αυτού, το όνομα του Αμερικανού προέδρου μας ακολουθούσε σε κάθε γωνιά της Νουούκ.

Εστιατόρια. Καταστήματα. Μουσεία. Συζητήσεις με όσους γνωρίζαμε και όλοι έμοιαζαν να έχουν άποψη.

Ορισμένοι από όσους μιλήσαμε θεωρούσαν ότι το επανειλημμένο ενδιαφέρον του Τραμπ να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας είχε, άθελά του, κάνει ένα καλό στη χώρα. Ό,τι κι αν σκέφτονταν για την πολιτική του, τους άρεσε η προσοχή που είχε φέρει – και κάποιοι πίστευαν πως τελικά θα μπορούσε να ωφελήσει τον τουρισμό.

Μερικοί ήταν εντυπωσιακά χαλαροί, λέγοντας μάλιστα ότι δεν τους ένοιαζε ιδιαίτερα αν η Αμερική αναλάμβανε τα ηνία. Οι περισσότεροι που συναντήσαμε, όμως, απεχθάνονταν αυτή την ιδέα.

Με γοήτευε το γεγονός ότι ένας Αμερικανός πρόεδρος, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, είχε με κάποιο τρόπο γίνει μέρος της καθημερινής εμπειρίας του να ταξιδεύεις στη Γροιλανδία.

Στο κατάλυμα που μοιραζόμασταν γνωρίσαμε την Alice Burton, πρώην επικεφαλής του Τμήματος Τύπου στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βιέννη, η οποία θα γινόταν εν μέρει ταξιδιωτική μας σύντροφος και άκουγε παρόμοια σχόλια από τους ντόπιους.

«Η Νουούκ είναι η πιο ήσυχη πρωτεύουσα που έχω επισκεφθεί ποτέ», μου είπε.

Πράγματι, τα αυτοκίνητα είναι ελάχιστα, σχεδόν δεν ακούγονται κορναρίσματα, σπάνια σειρήνες και στους δρόμους κυκλοφορούν εντυπωσιακά λίγοι άνθρωποι.

«Ένας κόσμος από μόνος του», σχολίασε η Alice.

Πολιτικά, όμως, η Γροιλανδία κάθε άλλο παρά απομονωμένη φαίνεται.

Επίσημες έρευνες για τον τουρισμό εκτίμησαν ότι λίγο πάνω από 149.000 διεθνείς τουρίστες επισκέφθηκαν τη Γροιλανδία το 2024, σχεδόν τα δύο τρίτα των οποίων έφτασαν με κρουαζιερόπλοιο. Το διεθνές αεροδρόμιο της Νουούκ, στο μεταξύ, μεταμορφώνει την πρόσβαση στην πρωτεύουσα.

Για έναν προορισμό με λιγότερους από 60.000 κατοίκους, αυτοί οι αριθμοί έχουν πραγματικά σημασία.

Τι δεν βλέπουν απαραίτητα οι τουρίστες στη Γροιλανδία

Αυτό που με εντυπωσίασε ήταν πόσο έντονα ένιωθα μια σχέση «εμείς και αυτοί» ανάμεσα στους Γροιλανδούς και τους Δανούς.

Μαζί με τον Ντόναλντ Τραμπ, αυτή η διάκριση εμφανιζόταν αυθόρμητα στις συζητήσεις με όσους γνωρίζαμε και στον τρόπο που ορισμένοι Γροιλανδοί μιλούσαν για τη Δανία, τη γλώσσα, την ιστορία και την ταυτότητά τους.

Οι άνθρωποι αυτοί δεν αποτελούν ασφαλές μέτρο της ευρύτερης κοινής γνώμης, όμως η αίσθηση του διαχωρισμού ήταν έντονη, ιδίως στα μουσεία που επισκεφθήκαμε.

Αντί να παρουσιάζουν στους επισκέπτες μια εξιδανικευμένη, αποστειρωμένη αρκτική ειδυλλιακή εικόνα, τα πολιτιστικά ιδρύματα της Νουούκ εξερευνούν ανοιχτά την περίπλοκη σχέση της Γροιλανδίας με τη Δανία.

Η Alice, η Nyeema κι εγώ εντυπωσιαστήκαμε ιδιαίτερα από το Nuna, μια έκθεση στο Μουσείο Τέχνης της Νουούκ που εξετάζει τη γη, την ταυτότητα και τη σχέση της Γροιλανδίας με τις εξωτερικές δυνάμεις. Στην είσοδό της υπήρχε ένα μήνυμα που δεν χρειαζόταν πολλές εξηγήσεις.

«Η Γροιλανδία δεν πωλείται»

Μιλάς με τον κόσμο και αναδύεται μια άλλη Γροιλανδία: μια κοινωνία που κάνει τη δική της συζήτηση για την ταυτότητα, την αυτονομία και τη Δανία, ενώ ταυτόχρονα έρχεται αντιμέτωπη με το εξαιρετικά αυξημένο ενδιαφέρον του έξω κόσμου.

Η κλιματική αλλαγή, η στρατιωτική ασφάλεια, οι φυσικοί πόροι, η αυτόχθονη ταυτότητα, ο τουρισμός και τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων συγκρούονται ολοένα και περισσότερο εδώ.

Κι όμως, η καθημερινή ζωή συνεχίζεται γύρω από αυτόν τον γεωπολιτικό θόρυβο.

Στη θάλασσα, ωστόσο, ξεπροβάλλουν μικρά παγόβουνα σε έντονο γαλάζιο, βουνά που υψώνονται κατευθείαν από τα κύματα, βράχοι, ουρανός και θάλασσα που απλώνονται στον ορίζοντα και μια αδιαμφισβήτητη σιωπή, ακριβώς η Γροιλανδία που φαντάζεται κανείς.

Ίσως τελικά το «εξωπραγματική» να μην ήταν καθόλου υπερβολή.

Ισλανδία: όταν ο τουρισμός γίνεται καλοκουρδισμένη μηχανή

Φτάνοντας στο Ρέικιαβικ μετά τη Γροιλανδία ήταν σαν να πηδάμε αρκετά στάδια μπροστά στην εξέλιξη μιας τουριστικής βιομηχανίας.

Αν η Γροιλανδία δίνει την εντύπωση ενός προορισμού που βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας εποχής, η Ισλανδία έχει χρόνια ολόκληρα για να μάθει τι θέλουν οι διεθνείς επισκέπτες.

Και αυτό φαίνεται.

Τα στοιχεία υπογραμμίζουν πόσο σημαντικός έχει γίνει ο τουρισμός. Η Στατιστική Υπηρεσία της Ισλανδίας κατέγραψε εκτιμώμενες 10,16 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις σε καταγεγραμμένα καταλύματα το 2025, αύξηση 9,1% μέσα σε έναν χρόνο.

Ο τουρισμός αντιπροσώπευε άμεσα το 8,8% του ΑΕΠ της Ισλανδίας το 2025, ενώ οι τουριστικές δαπάνες εγχώριων και διεθνών επισκεπτών έφτασαν σχεδόν τα 914 δισ. ισλανδικές κορώνες, ποσό που αντιστοιχεί σε πάνω από 6,5 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για ιδιαίτερα υψηλούς αριθμούς για ένα μικρό νησιωτικό κράτος και, ως ταξιδιώτης, βλέπεις τη σύνθετη βιομηχανία που έχει αναπτυχθεί γύρω τους.

Το Ρέικιαβικ είναι γοητευτικό και πολύχρωμο, αλλά και εξαιρετικά εξοικειωμένο με τον τουρισμό.

Εκδρομές προσφέρονται παντού, όπως και εστιατόρια, καταστήματα με ισλανδικά σχέδια, άφθονα είδη για την ύπαιθρο, κάθε λογής βικινγκικά σουβενίρ και σειρές ολόκληρες από παραδοσιακά μάλλινα πουλόβερ.

Τα τελευταία δείχνουν ότι θα σε κάνουν να ξύνεσαι ασταμάτητα και, αφού η αδελφή μου κι εγώ δοκιμάσαμε ένα πολύ μεγάλο εύρος σχεδίων, καταλάβαμε ότι δεν το κάνουν.

Αντίθετα, αφήνουν τρίχες παντού, σαν αξιαγάπητος σκύλος.

Και μετά ήταν το φαγητό.

Τα ψάρια ήταν από τα μεγάλα ατού: εξαιρετικά φρέσκος μπακαλιάρος, με γεύση που δεν θυμίζει σε τίποτα τον μπακαλιάρο που θα σου σερβίρουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρότι φημίζεται για το fish and chips.

Υπάρχει επίσης καπνιστός σολομός, γαρίδες και ζεστή σούπα σερβιρισμένη μέσα σε καρβέλι ψωμιού.

Για τους πιο τολμηρούς, τα μενού περιλαμβάνουν κρέας αλόγου, μπριζόλα φάλαινας και λεπτές φέτες καπνιστού «παπαγάλου της θάλασσας».

Η Ισλανδία έχει γίνει εξαιρετικά ικανή στο να μετατρέπει ό,τι την κάνει ξεχωριστή σε εμπειρία εύκολα προσβάσιμη για τους επισκέπτες, υπάρχει όμως ένα ζήτημα που δεν μπορείς να αποφύγεις.

Είναι πολύ ακριβή.

Και πάλι, όπως και στη Γροιλανδία, δεν μπορείς να αγνοήσεις τους παγετώνες που εξαφανίζονται, τη ρύπανση των ωκεανών και της ξηράς και τη ζοφερή προοπτική της κλιματικής αλλαγής και, για μια χώρα τόσο εξαρτημένη από τον τουρισμό και την αλιεία, αυτά τα ζητήματα δύσκολα παραβλέπονται.

Κι ίσως εκεί να βρίσκεται η αντίφαση στην καρδιά της επιτυχίας της Ισλανδίας. Έχει γίνει εξαιρετικά επιδέξια στο να πουλάει την εμπειρία της Ισλανδίας. Όμως αυτό για το οποίο, στην ουσία, ταξιδεύουν όλοι εκεί είναι κάτι που κανείς δεν έχει δημιουργήσει.

Φύση.

Στη δική μας εκδρομή έξω από το Ρέικιαβικ μπορεί να ήμασταν στριμωγμένοι σαν σαρδέλες, αλλά μόλις η πόλη χάθηκε πίσω μας, γινόταν όλο και πιο δύσκολο να παραπονεθούμε.

Η Ισλανδία βρίσκεται επάνω στις τεκτονικές πλάκες της Βόρειας Αμερικής και της Ευρασίας. Ρήγματα διατρέχουν το τοπίο, γεωθερμική δραστηριότητα κοχλάζει κάτω από την επιφάνειά του και ηφαίστεια, καταρράκτες και απέραντες ανοιχτές εκτάσεις γης σε κάνουν να νιώθεις ότι ο ίδιος ο πλανήτης αποκαλύπτεται.

Το Χόλιγουντ προφανώς συμφωνεί.

Το Game of Thrones μετέτρεψε τα ισλανδικά τοπία σε γη βόρεια από το «Τείχος», ενώ ο Christopher Nolan χρησιμοποίησε τμήματα της χώρας ως άλλον πλανήτη για την ταινία Interstellar με τους Matthew McConaughey και Anne Hathaway. Το σύμπαν του Star Wars έχει επίσης βρει στέγη στη σουρεαλιστική φύση της Ισλανδίας.

Νορβηγία: όταν το ακριβό αρχίζει να μοιάζει δικαιολογημένο

Το Μπέργκεν μάς υποδέχθηκε με καταρρακτώδη βροχή, η οποία έφυγε το επόμενο πρωί.

Θέλαμε να ταξιδέψουμε από το Μπέργκεν μέσω Μίρνταλ προς το Φλαμ, υπήρχε όμως ένα πρόβλημα, και αυτό ήταν ότι όλα τα απευθείας τρένα που θέλαμε ήταν εξαντλημένα. Βρήκαμε τελικά μια εναλλακτική διαδρομή από το Μπέργκεν προς το Μίρνταλ μέσω Βος, πριν επιβιβαστούμε στη διάσημη γραμμή Flam Railway.

Τα βουνά απλώνονταν πέρα από ό,τι μπορούσε να χωρέσει το μάτι, ή η κάμερα ενός iPhone.

Νερά που κατέβαιναν ορμητικά από καταρράκτες και άγριους ποταμούς, μικροί οικισμοί κάτω από τεράστιες κορυφές.

Η γραμμή Flam Railway εκτείνεται για περίπου 20 χιλιόμετρα μέσα από εντυπωσιακά δραματικό ορεινό τοπίο προς το φιόρδ και έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο γνωστές σιδηροδρομικές διαδρομές της Νορβηγίας.

Και αυτή η χώρα έχει αξιοποιηθεί από το Χόλιγουντ, και με το παραπάνω. Ο Tom Cruise έχει επιστρέψει επανειλημμένα με το franchise Mission Impossible. Το Mission Impossible: Fallout περιλαμβάνει το θεαματικό φινάλε στην κορυφή του βράχου Preikestolen με τον Cruise και τον Henry Caville και στο Dead Reckoning ο Cruise εκτοξεύει μια μηχανή από το Helsetkopen. Η τελευταία ταινία του Daniel Craig ως James Bond, το No Time to Die, χρησιμοποίησε επίσης νορβηγικές τοποθεσίες, όπως και η επιτυχημένη σειρά Succession με τους Brian Cox και Jeremy Strong.

Το τίμημα της πολυτέλειας

Η Νορβηγία είναι επίσης ακριβή, όμως οι τουρίστες δεν φαίνεται να την αποφεύγουν.

Τα εμπορικά καταλύματα στη Νορβηγία κατέγραψαν 40,6 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις το 2025, αύξηση 5,2% σε έναν χρόνο.

Οι διεθνείς επισκέπτες αντιστοιχούσαν σε αριθμό-ρεκόρ 14,2 εκατομμυρίων διανυκτερεύσεων – αύξηση 14% – και περίπου τα τρία τέταρτα αυτών προέρχονταν από ευρωπαϊκές αγορές.

Η Γερμανία ήταν η μεγαλύτερη αγορά του εξωτερικού, ακολουθούμενη από τη Σουηδία, τις Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Δανία.

Το ίδιο το Μπέργκεν γνωρίζει άνθηση, με την ευρύτερη περιοχή να καταγράφει περίπου τρία εκατομμύρια εμπορικές διανυκτερεύσεις το 2024, 13,5% περισσότερες σε σχέση με το 2019.

Ο Eirik Gjøvåg Berge, επικεφαλής επικοινωνίας στο Visit Bergen, είπε στο Euronews ότι είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε τη φήμη της Νορβηγίας για υψηλές τιμές από το τι κάνουν στην πράξη οι επισκέπτες.

Επισημαίνει ότι τα στοιχεία δεν δείχνουν πως το υψηλό κόστος αποθαρρύνει τους διεθνείς ταξιδιώτες.

«Στην πραγματικότητα, οι ευνοϊκές ισοτιμίες για πολλούς διεθνείς επισκέπτες, σε συνδυασμό με τη μεγάλη γοητεία της Νορβηγίας ως προορισμού φύσης και εμπειριών, έχουν συμβάλει στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη», λέει.

Δικαιολογεί η ποιότητα την τιμή;

Η Hilde Berentsen, γενική διευθύντρια του ξενοδοχείου Home Hotel Havnekontoret, φαίνεται να πιστεύει πως ναι. «Αν πληρώνεις για μια υπηρεσία, τότε μπορείς να έχεις υψηλότερη ποιότητα», μου είπε. «Αν πάντα επιλέγεις ό,τι είναι πιο φθηνό, τότε δεν έχεις ποιότητα γύρω σου».

Η Berentsen παρακολουθεί την εξέλιξη της τουριστικής βιομηχανίας του Μπέργκεν από το 2006, όταν άνοιξε το ξενοδοχείο.

Ένας από τους πρώτους διάσημους πελάτες του ήταν ο θρύλος του ποδοσφαίρου Ντιέγκο Μαραντόνα, που έμεινε εκεί με την ομάδα του, και έκτοτε το ξενοδοχείο έχει κερδίσει αρκετή δημοσιότητα χάρη στη σουίτα πολυτελείας του, που έγινε γνωστή ως το πιο ακριβό δωμάτιο ξενοδοχείου στο Μπέργκεν. Περισσότεροι διάσημοι επισκέπτες έχουν ακολουθήσει από τότε.

«Δεν γίνεται όλα να είναι για όλους», είπε, επισημαίνοντας ότι το κάμπινγκ, τα τροχόσπιτα και πιο οικονομικά καταλύματα αποτελούν εναλλακτικούς τρόπους γνωριμίας με τη χώρα.

Σύμφωνα με το Visit Bergen, ο τουρισμός υποστηρίζει περίπου 13.000 θέσεις εργασίας και δημιουργεί ετήσια προστιθέμενη αξία που υπερβαίνει τα 617 εκατ. ευρώ (NOK 6,7 δισ.).

Τρεις χώρες, τρεις πολύ διαφορετικές εκδοχές βόρειου τουρισμού.

Όταν η αδελφή μου κι εγώ φτάσαμε στο τέλος του ταξιδιού μας, εκείνη η καθόλου πολυτελής πτήση από το Στάνστεντ φαινόταν πια πολύ μακρινή ανάμνηση.

Είχαμε διασχίσει τρεις χώρες που τις ενώνει η εκπληκτική φυσική ομορφιά, αλλά προσφέρουν εντυπωσιακά διαφορετικές εμπειρίες.

Δεν υπήρχαν μεσογειακές παραλίες, ξαπλώστρες και, για να είμαστε ειλικρινείς, ούτε ιδιαίτερη ηλιοφάνεια σε αυτές τις διακοπές.

Αντί για αυτά, υπήρχαν φιόρδ, βουνά, ηφαίστεια, καταρράκτες, τεκτονικές πλάκες, βικινγκικά πουλόβερ, φρέσκο ψάρι, ασφυκτικά γεμάτα τρένα, απρόσμενες φιλίες και ο Ντόναλντ Τραμπ.

Δύο αδελφές ξεκίνησαν αυτή τη διαδρομή χωρίς προσδοκίες, για να καταλήξουν να περιγράφουν κάθε τόπο με τρεις λέξεις, που πιθανότατα, όμως, δεν αρκούσαν.