Παρατεταμένα χαμηλά επίπεδα νερού αναγκάζουν ευρωπαϊκές βιομηχανίες όπως διυλιστήρια, πυρηνική ενέργεια και χημικά να μειώνουν την παραγωγή λόγω έλλειψης πρώτων υλών και νερού ψύξης.
Η Ευρώπη έχει έρθει αντιμέτωπη με ολοένα και πιο έντονους καύσωνες τα τελευταία χρόνια, ενώ τους τελευταίους μήνες σημειώθηκαν σειρά ακραίων φαινομένων που σχετίζονται με τη ζέστη, μεταξύ άλλων ξηρασίες και δασικές πυρκαγιές σε Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και άλλες χώρες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Παράλληλα, εμφανίζεται μια ακόμη συνέπεια σε άλλα μέρη της Ευρώπης, καθώς βασικοί πλωτοί άξονες όπως ο Ρήνος και ο Δούναβης έχουν υποχωρήσει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, καταρρίπτοντας κατά τόπους ρεκόρ.
Αυτό μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά τη μεταφορά εμπορευμάτων, αναγκάζοντας τα πλοία να φορτώνουν μικρότερες ποσότητες, οδηγώντας την εμπορική ναυσιπλοΐα σε τμήματα αυτών των δρομολογίων σχεδόν σε παράλυση ή υποχρεώνοντας τους φορείς εκμετάλλευσης να στραφούν σε πιο δυσκίνητες εναλλακτικές λύσεις.
Σοβαρές αναταράξεις απειλούν έτσι σημαντικούς ευρωπαϊκούς κλάδους, όπως η διύλιση πετρελαίου και η χημική βιομηχανία.
Πώς η πτώση της στάθμης των ποτάμιων οδών επηρεάζει βασικές ευρωπαϊκές βιομηχανίες;
Ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους τα χαμηλά επίπεδα νερού επηρεάζουν τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες είναι ότι δεν επιτρέπουν στα φορτηγά πλοία να μεταφέρουν πλήρη φορτία. Οι διαχειριστές αναγκάζονται να μοιράζουν τα εμπορεύματα σε περισσότερα σκάφη ή να μεταφέρουν μέρος των φορτίων σε οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές.
Το βασικό σημείο μέτρησης στο Κάουμπ, στον Ρήνο, υποχώρησε κάτω από το κρίσιμο επίπεδο των 30 εκατοστών. Στα τέλη Ιουλίου φέτος καταγράφηκε στα 27 εκατοστά, σύμφωνα με την ICIS (πηγή στα Αγγλικά), και αναμενόταν να μειωθεί περαιτέρω. Η μέτρηση αφορά τον υδρομετρικό σταθμό του Κάουμπ και όχι το συνολικό βάθος του ποταμού ή το βάθος του πλωτού διαύλου.
Ο Ρήνος διατρέχει περίπου 1.230 χιλιόμετρα, ή 765 μίλια, ξεκινώντας από τις Ελβετικές Άλπεις και περνώντας μέσα από ή κατά μήκος της Ελβετίας, του Λιχτενστάιν, της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας πριν καταλήξει στη Βόρεια Θάλασσα, αποτελώντας ζωτικής σημασίας αρτηρία για τις μεταφορές, τον τουρισμό και τη βιομηχανία στις περιοχές αυτές.
Τα χαμηλά επίπεδα νερού έχουν διαταράξει σοβαρά τη ναυσιπλοΐα στον Ρήνο, με τα περισσότερα ποτάμια σκάφη να μην μπορούν να περάσουν το «στενό» του Κάουμπ έως τις 27 Ιουλίου, όπως δήλωσαν πλοιοκτήτες στον πάροχο πληροφοριών για τις αγορές εμπορευμάτων Argus. Οι όγκοι φορτίων περιορίστηκαν δραστικά για τα σκάφη που εξακολουθούσαν να πραγματοποιούν το δρομολόγιο, κάτι που οδήγησε τα ναύλα σε επίπεδα ρεκόρ. «Στην πράξη, ο Άνω Ρήνος και ο ποταμός Μάιν είναι πλέον ουσιαστικά αποκομμένοι από το εμπορικό κέντρο Άμστερνταμ-Ρότερνταμ-Αμβέρσα (ARA)», ανέφερε η Argus σε έκθεση της την Τετάρτη.
Για τις χημικές και πετροχημικές βιομηχανίες, η μείωση του βάθους ναυσιπλοΐας περιορίζει τις παραδόσεις βασικών υλικών, όπως νάφθα και υγροποιημένο πετρελαϊκό αέριο (LPG), από τα λιμάνια της Βόρειας Θάλασσας προς τα εργοστάσια στο εσωτερικό.
Η ICIS, πάροχος πληροφοριών για τις αγορές πρώτων υλών, ανέφερε ότι η LyondellBasell κήρυξε κατάσταση ανωτέρας βίας (force majeure) για τις προμήθειες βουταδιενίου από το εργοστάσιό της στο Βέσελινγκ, καθώς τα χαμηλά επίπεδα νερού διέκοψαν τις παραδόσεις πρώτων υλών. Σύμφωνα με το μέσο, η BASF προειδοποίησε επίσης για πιθανές περιπτώσεις ανωτέρας βίας (FM) ή ελλείψεις προϊόντων, καθώς βασίζεται στον ποταμό για τις μεταφορές.
Επηρεάζονται επίσης τα βιομηχανικά συστήματα ψύξης και η μεταφορά φορτίων στον Δούναβη
Η άνοδος της θερμοκρασίας του νερού έχει καταστήσει λιγότερο αποτελεσματικά τα βιομηχανικά συστήματα ψύξης, αυξάνοντας περαιτέρω τις πιέσεις στη λειτουργία τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τους πυρηνικούς και θερμικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι κλάδοι πετρελαίου και ενέργειας στην περιοχή αυτή αντιμετωπίζουν υψηλές επιβαρύνσεις λόγω χαμηλής στάθμης και αυξανόμενα ναύλα για τη μεταφορά ντίζελ και πετρελαϊκών προϊόντων προς τα ανάντη, γεγονός που απειλεί τη διανομή στο εσωτερικό. Παράλληλα, οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο τον άνθρακα δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν καύσιμα, καθώς η χωρητικότητα των φορτηγίδων μειώνεται αισθητά.
Ούτε η χαλυβουργία και η βαριά βιομηχανία μένουν ανεπηρέαστες. Ο βιομηχανικός όμιλος Thyssenkrupp έχει μειώσει ελαφρώς την παραγωγή των υψικαμίνων στο εργοστάσιό του στο Ντούισμπουργκ, καθώς οι φορτηγίδες που μεταφέρουν πρώτες ύλες δυσκολεύονται να διασχίσουν ρηχά σημεία όπως το Κάουμπ. Η εταιρεία ανέστειλε επίσης τις δικές της φορτηγίδες και ναυλώνει σκάφη με μικρότερο βύθισμα, αν και τόνισε ότι οι παραδόσεις προς τους πελάτες δεν διατρέχουν κίνδυνο.
Η διαθέσιμη χωρητικότητα στα κοντινά σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα είναι ήδη περιορισμένη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να υποκαταστήσουν πλήρως τη χαμένη ποτάμια μεταφορική ικανότητα. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω οικονομικών αναταραχών, ιδίως καθώς δεν προβλέπεται άμεση βελτίωση των επιπέδων του νερού.
Αντίστοιχα, ο ποταμός Δούναβης, που διασχίζει ή οριοθετεί δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, την Κροατία, τη Σερβία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, κατέγραψε ιστορικά χαμηλά επίπεδα νερού τον Ιούλιο.
Λόγω της παρατεταμένης ζέστης και της έλλειψης βροχοπτώσεων, ο Δούναβης υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλή ένδειξη υδρομέτρου στα 23 εκατοστά στη Βουδαπέστη, στις 10 π.μ. (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) την Πέμπτη, δηλαδή 10 εκατοστά κάτω από το προηγούμενο ρεκόρ του 2018, σύμφωνα με την επίσημη ουγγρική υπηρεσία παρακολούθησης υδάτων. Η τιμή αποτυπώνει το επίπεδο του νερού σε σχέση με ένα σταθερό τοπικό σημείο αναφοράς και όχι το φυσικό βάθος του ποταμού. Η αρχή προέβλεψε περαιτέρω πτώση τις επόμενες ημέρες.
Το ουγγρικό Υπουργείο Κατασκευών και Μεταφορών ανέφερε στην τελευταία του ενημέρωση την Τρίτη ότι τα περισσότερα φορτηγά πλοία έχουν ακινητοποιηθεί στο ουγγρικό τμήμα του Δούναβη, ενώ όσα συνεχίζουν να λειτουργούν μεταφέρουν μόλις το 10% έως 20% των συνήθων φορτίων τους. Περίπου 15 πλοία-ξενοδοχεία έχουν επίσης εγκλωβιστεί.
Η διαταραχή δεν είναι ομοιόμορφη σε όλο το μήκος του ποταμού. Το Associated Press μετέδωσε ότι σε ορισμένες πληγείσες περιοχές η εμπορική ναυσιπλοΐα έχει σταματήσει εντελώς, ενώ αλλού τα πλοία συνεχίζουν να κινούνται με πολύ μειωμένα φορτία. Στη Σερβία, για παράδειγμα, οι φορτηγίδες και τα δεξαμενόπλοια μεταφέρουν περίπου το 30% έως 40% της συνήθους χωρητικότητάς τους.
Επηρεάζονται οι ενεργειακές προμήθειες σε Ουγγαρία και Ρουμανία
Τα χαμηλά επίπεδα νερού ανάγκασαν επίσης τον Πυρηνικό Σταθμό Πάκς στην Ουγγαρία να μειώσει την παραγωγή και να θέσει εκτός λειτουργίας έναν από τους τέσσερις αντιδραστήρες του, σύμφωνα με τον διαχειριστή MVM. Ουγγρικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι πρόκειται για την πρώτη πλήρη παύση λειτουργίας ενός μπλοκ στο πυρηνικό εργοστάσιο. Μαζί με τις προηγούμενες μειώσεις, η διακοπή οδήγησε την παραγωγή του σταθμού περίπου στο 60% της εγκατεστημένης ισχύος.
Αντίστοιχα, η κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ρουμανίας, Nuclearelectrica, έκλεισε την Τρίτη τη Μονάδα 1 του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Τσερναβόντα, επικαλούμενη την «πολύ χαμηλή, πρωτοφανή» στάθμη του Δούναβη. Το ρουμανικό υπουργείο Ενέργειας ανακοίνωσε ότι η Μονάδα 2 θα αποσυνδεθεί νωρίς την Πέμπτη, αφήνοντας για πρώτη φορά και τους δύο αντιδραστήρες εκτός λειτουργίας ταυτόχρονα λόγω χαμηλών επιπέδων νερού.
Οι διακοπές λειτουργίας αυξάνουν την πίεση στις περιφερειακές προμήθειες ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ουγγαρία υποκαθιστά την απωλεσθείσα παραγωγή με συνδυασμό εισαγωγών και εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο, σύμφωνα με στοιχεία της Mavir που επικαλείται το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων MTI. Το υπουργείο Ενέργειας της Ρουμανίας ανέφερε ότι η απώλεια και των δύο αντιδραστήρων θα αυξήσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές, ασκώντας πρόσθετη ανοδική πίεση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με το Reuters.
Έχει επηρεαστεί και η μεταφορά καυσίμων στη Σερβία. Η χώρα έλαβε τον Ιούλιο μόνο το 25% των προγραμματισμένων εισαγωγών καυσίμων, καθώς τα χαμηλά επίπεδα του Δούναβη περιόρισαν τις παραδόσεις με φορτηγίδες, δήλωσε η υπουργός Ενέργειας Ντούμπραβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς. Η κυβέρνηση στη συνέχεια επέτρεψε στις ενεργειακές εταιρείες να χρησιμοποιήσουν λειτουργικά αποθέματα καυσίμων ώστε να διασφαλίσουν τον εφοδιασμό.
Τα χαμηλά επίπεδα νερού επηρεάζουν και τη γεωργία, προκαλώντας διαταραχές στις μεταφορές σιτηρών και στην άρδευση στη Σερβία, συμπεριλαμβανομένης της βόρειας αγροτικής περιοχής Βοϊβοντίνα. Στη Ρουμανία, οι αρχές έχουν περιορίσει την άρδευση καθώς οι ροές του Δούναβη υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1996, ενώ η ναυσιπλοΐα στον ποταμό έχει επίσης εν μέρει διαταραχθεί.
Ποια μέτρα μπορούν να αντιμετωπίσουν τα χαμηλά επίπεδα νερού;
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον Ρήνο και σε ορισμένα τμήματα του Δούναβη είναι ότι έχουν βραχώδη πυθμένα, ο οποίος δεν μπορεί να βυθοκορηθεί εύκολα.
Ως εκ τούτου, η αντιμετώπιση των χαμηλών επιπέδων νερού απαιτεί συνδυασμό τεχνικών, τεχνολογικών και λογιστικών παρεμβάσεων ώστε τα φορτηγά πλοία να συνεχίσουν να κινούνται.
Οι γερμανικές αρχές σχεδιάζουν ήδη το έργο «Optimisation of Load Draughts on the Middle Rhine», που έχει στόχο να βαθύνει τον πλωτό δίαυλο κατά 20 εκατοστά σε κρίσιμα σημεία συμφόρησης μεταξύ του Μάιντς και του Σεντ Γκοάρ, συμπεριλαμβανομένου του Κάουμπ. Αντίστοιχα, τροποποιήσεις στα αναχώματα και άλλα εμπόδια μπορούν να διοχετεύσουν περισσότερο νερό στο πλωτό κανάλι, βοηθώντας στη διατήρηση επαρκούς βάθους.
Η αναβάθμιση των υφιστάμενων θυροφραγμάτων μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της συγκράτησης νερού ανάντη κατά τη διάρκεια ιδιαίτερα έντονων περιόδων ξηρασίας σε ρυθμιζόμενα τμήματα ποταμών.
Ο σχεδιασμός και η τεχνολογία των πλοίων μπορούν επίσης να προσαρμοστούν σε αυτές τις συνθήκες μέσω της χρήσης σκαφών με μικρό βύθισμα. Εταιρείες όπως η HGK Shipping και η BASF ήδη χρησιμοποιούν ή αναπτύσσουν πλοία χαμηλής στάθμης, ικανά να μεταφέρουν σημαντικά φορτία σε μειωμένα βάθη ποταμών.
Η χρήση ελαφρών υλικών, όπως χάλυβας υψηλής αντοχής, μπορεί να υποστηρίξει αυτά τα σχέδια μειώνοντας το άδειο βάρος του σκάφους και επιτρέποντάς του να μεταφέρει περισσότερο φορτίο όταν τα επίπεδα του νερού είναι χαμηλά.
Στο επίπεδο της εφοδιαστικής αλυσίδας, η μεταφορά φορτίων μεταξύ διαφορετικών μέσων, για παράδειγμα η μετακίνηση ευαίσθητων ως προς τον χρόνο προϊόντων σε σιδηροδρομικά ή οδικά δίκτυα όταν μειώνεται η χωρητικότητα των ποταμών, μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση πιο ομαλής λειτουργίας.
Η κατασκευή μεγαλύτερων εγκαταστάσεων αποθήκευσης σε ποτάμια λιμάνια επιτρέπει στις εταιρείες να δημιουργούν αποθέματα πρώτων υλών κατά τις περιόδους υψηλής στάθμης. Η χρήση δικτύων μικρότερων, ρηχότερου βυθίσματος σκαφών αντί για μεμονωμένες μεγάλες φορτηγίδες μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διασπορά του βάρους του φορτίου.
Η Ουγγαρία κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω ξηρασίας την Πέμπτη, αφού ξεπεράστηκαν τα όρια ξηρασίας σε 66 από τις 84 υδρολογικές περιφέρειες της χώρας, δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος Λάσλο Γκάϊντος.
«Αυτό σημαίνει ότι ειδικοί της Υπηρεσίας Υδατικής Διαχείρισης θα εφαρμόσουν μέτρα ανακούφισης από την ξηρασία στο ανώτατο επίπεδο συναγερμού στο 74% της χώρας», πρόσθεσε, σύμφωνα με την ουγγρική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Telex.