Η εξόριστη επικεφαλής της αντιπολίτευσης στη Λευκορωσία εκτιμά ότι ο χαρακτηρισμός του Euronews ως «εξτρεμιστικού» μέσου αποτελεί εκδίκηση για την κάλυψη των γεγονότων και προειδοποιεί ότι μπορεί να θέσει σε κίνδυνο δημοσιογράφους, πηγές και κοινό που αναζητούν ανεξάρτητη ενημέρωση
Η απόφαση της Λευκορωσίας να χαρακτηρίσει το Euronews «εξτρεμιστικό» αποτελεί πράξη εκδίκησης για την κάλυψη που έκανε στις αμφισβητούμενες εκλογές του 2020, στους πολιτικούς κρατουμένους και στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, δήλωσε η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια.
Σε αποκλειστική της συνέντευξη στο Euronews, η Τιχανόφσκαγια είπε ότι η κίνηση αυτή δείχνει πως η κυβέρνηση του Αλεξάντρ Λουκασένκο εξακολουθεί να φοβάται την ανεξάρτητη ενημέρωση, έξι χρόνια μετά τις μαζικές διαδηλώσεις που ακολούθησαν τις προεδρικές εκλογές.
«Πρόκειται για εκδίκηση, εκδίκηση του καθεστώτος για την κάλυψη του Euronews», είπε.
«Το Euronews κάλυψε τις διαδηλώσεις του 2020, κάλυψε τις εκλογές, τις οποίες ο Λουκασένκο έχασε. Κάλυψε τις ιστορίες των πολιτικών κρατουμένων και τον πόλεμο, που ξεκίνησε από τη Λευκορωσία».
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης με έδρα τη Λευκορωσία, το υπουργείο Πληροφοριών ενέταξε τον ιστότοπο του Euronews στον «Ρεπουμπλικανικό Κατάλογο Εξτρεμιστικού Υλικού». Η απόφαση τίθεται σε άμεση ισχύ, βάσει των κανόνων της λευκορωσικής αστικής δικονομίας.
Η απόφαση σημαίνει ότι η πρόσβαση στον ιστότοπο του Euronews θα περιοριστεί πλέον στη Λευκορωσία, ενώ οι αναγνώστες μπορεί να αντιμετωπίσουν διοικητικές κυρώσεις για την αποθήκευση ή διανομή του περιεχομένου του.
Το τηλεοπτικό σήμα του Euronews είχε ήδη απαγορευτεί στη Λευκορωσία από το 2021.
Η Τιχανόφσκαγια χαρακτήρισε τις αποφάσεις «υποκριτικές», δεδομένου ότι ο ίδιος ο Λουκασένκο έχει δώσει στο παρελθόν συνέντευξη στο Euronews.
«Τώρα ακόμη και η παρακολούθηση του Euronews μπορεί να θεωρηθεί έγκλημα στη Λευκορωσία».
Προειδοποίησε ότι ο χαρακτηρισμός αυτός μπορεί να μετατρέψει την παρακολούθηση και διακίνηση ανεξάρτητων ειδήσεων σε πρόσχημα για νέες διώξεις.
«Το να βλέπεις Euronews ή να διαβάζεις τον ιστότοπο του Euronews μπορεί να σε στείλει στη φυλακή. Η κοινοποίηση ειδήσεων του Euronews μπορεί να καταστεί έγκλημα».
Η απόφαση δίνει στο καθεστώς και στην υπηρεσία ασφαλείας KGB «μια ακόμη αφορμή να διώκουν ανθρώπους που απλώς αναζητούν ενημέρωση», είπε η Τιχανόφσκαγια, προσθέτοντας ότι σε κίνδυνο μπορεί να βρεθούν και δημοσιογράφοι, συνεργάτες και όσοι βοηθούν τα μέσα ενημέρωσης.
Οι δηλώσεις της γίνονται ενόψει της έκτης επετείου των εκλογών του Αυγούστου 2020, τις οποίες διαδέχθηκε ένα πρωτοφανές κύμα ειρηνικών διαδηλώσεων κατά της ανακηρυγμένης νίκης του Λουκασένκο.
Η αντιπολίτευση, η Ευρωπαϊκή Ένωση και πολλές δυτικές κυβερνήσεις απέρριψαν το αποτέλεσμα ως νοθευμένο.
Οι αρχές απάντησαν με ένα γενικευμένο κύμα καταστολής σε βάρος διαδηλωτών, ακτιβιστών, ανεξάρτητων ΜΜΕ και της κοινωνίας των πολιτών.
Η Τιχανόφσκαγια είπε ότι η καταστολή έχει μετατραπεί σε βασική αρχή λειτουργίας του κράτους, επειδή η κυβέρνηση φοβάται πως τυχόν χαλάρωση μπορεί να προκαλέσει ένα νέο ξέσπασμα λαϊκής οργής.
«Αν σταματήσει, ο κόσμος θα ξεσηκωθεί ξανά», είπε. «Η συνεχής, συστηματική καταστολή έχει γίνει το modus operandi ολόκληρου του συστήματος».
Πρόσθεσε ότι οι συλλήψεις συνεχίζονται καθημερινά και ότι η πραγματική έκταση της καταστολής παραμένει άγνωστη, καθώς πολλοί κρατούμενοι δεν ταυτοποιούνται δημόσια.
«Υπό έναν τέτοιο τρόμο, η ορατή διαμαρτυρία είναι σχεδόν αδύνατη. Έχει περάσει στην παρανομία», είπε. «Όμως ξέρω ότι ο κόσμος δεν έχει παραιτηθεί. Περιμένει και προετοιμάζεται για μια νέα δυναμική».
Η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, που ζει στην εξορία, υποστήριξε ότι ο έλεγχος της πληροφόρησης είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση της κυβέρνησης. Εκατομμύρια Λευκορώσοι εξακολουθούν να παρακολουθούν κρυφά ανεξάρτητα μέσα, είπε, χρησιμοποιώντας εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPN) και άλλα εργαλεία για να παρακάμψουν τη λογοκρισία.
«Τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης είναι η ραχοκοκαλιά του κινήματός μας», είπε η Τιχανόφσκαγια.
Τόνισε ότι η ανεξάρτητη ενημέρωση βοήθησε ώστε πολλοί Λευκορώσοι να κατανοήσουν την πραγματικότητα του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, παρά την επίσημη προπαγάνδα, και ότι η πλειονότητα στηρίζει την Ουκρανία.
Προειδοποίησε όμως ότι το κράτος προσαρμόζεται εξίσου γρήγορα με τους πολίτες. «Η KGB χρησιμοποιεί συχνά τις ψηφιακές πλατφόρμες για να εντοπίζει, να ταυτοποιεί και να διώκει αντιφρονούντες», είπε, προσθέτοντας ότι η ομάδα της συνεργάζεται με εταιρείες όπως η Meta και η Alphabet ώστε οι πλατφόρμες τους να μην χρησιμοποιούνται για τη διευκόλυνση διώξεων.
Η Τιχανόφσκαγια συνέστησε στους πολίτες στη Λευκορωσία να δώσουν προτεραιότητα στην ψηφιακή τους ασφάλεια, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων VPN, ξεχωριστές συσκευές για πρόσβαση σε ανεξάρτητα μέσα και αποφεύγοντας επαφές με άγνωστους λογαριασμούς που μπορεί να συνδέονται με τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Είπε ότι οι Λευκορώσοι καλούνται επίσης να καθαρίζουν τακτικά τα κινητά τους, να χρησιμοποιούν ψευδώνυμα στο διαδίκτυο και να αποφεύγουν να απαντούν σε άγνωστες επαφές, που μπορεί να είναι προσπάθειες της KGB να τους στρατολογήσει ή να τους εκβιάσει. Ορισμένα ανεξάρτητα μέσα, πρόσθεσε, χρησιμοποιούν λογαριασμούς που δεν φέρουν την ετικέτα «εξτρεμιστικό», επιτρέποντας στο κοινό να συνεχίζει να ενημερώνεται σε δύσκολες συνθήκες.
«Οι δύσκολες συνθήκες μας αναγκάζουν να είμαστε δημιουργικοί», είπε. «Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να επιβιώσεις κάτω από μια δικτατορία».
Τόνισε ότι ο χαρακτηρισμός «εξτρεμιστικό» δεν πρέπει να αποτρέψει το Euronews από το να συνεχίσει το έργο του.
«Το Euronews μπορεί να εκλάβει αυτόν τον χαρακτηρισμό ως παράσημο τιμής», δήλωσε η Τιχανόφσκαγια.
«Πολλοί έντιμοι άνθρωποι και οργανισμοί έχουν χαρακτηριστεί 'εξτρεμιστές' από τον δικτάτορα. Αυτό σημαίνει ότι η δουλειά σας έχει σημασία».
Παρά την καταστολή, κάλεσε τους Λευκορώσους να μην θεωρούν ότι το δημοκρατικό κίνημα έχει ηττηθεί.
«Ο αγώνας μας δεν έχει τελειώσει. Απλώς έχει πάρει άλλη μορφή», είπε. «Δεν είναι πια σπριντ, αλλά μαραθώνιος».
Η Τιχανόφσκαγια δήλωσε ότι μια ισχυρή Ουκρανία και μια αποδυναμωμένη Ρωσία θα μπορούσαν να ανοίξουν παράθυρο για δημοκρατική αλλαγή στη Λευκορωσία, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Λουκασένκο εξαρτάται από τη στήριξη του Κρεμλίνου.
«Χωρίς τη ρωσική στήριξη, το καθεστώς Λουκασένκο δεν θα επιβιώσει», είπε. «Γι’ αυτό τόσοι πολλοί Λευκορώσοι ελπίζουν στη νίκη της Ουκρανίας».
Η Τιχανόφσκαγια παρότρυνε τους δυτικούς εταίρους να βλέπουν τη Λευκορωσία «όχι μόνο ως πρόβλημα, αλλά και ως ευκαιρία», υποστηρίζοντας ότι οι δημοκρατικές δυνάμεις πρέπει να είναι έτοιμες να εκμεταλλευτούν κάθε άνοιγμα που μπορεί να προκύψει από μια αλλαγή στις περιφερειακές ισορροπίες ισχύος.
«Οι δικτατορίες συχνά καταρρέουν όταν κανείς δεν το περιμένει», είπε.
Υπογράμμισε ότι οι Λευκορώσοι επιθυμούν ειρηνική αλλαγή μέσω ελεύθερων εκλογών, χωρίς βία, και ένα μέλλον στην Ευρώπη και όχι υπό ρωσικό έλεγχο.
«Μια ελεύθερη, δημοκρατική και ανεξάρτητη Λευκορωσία θα καταστήσει την Ευρώπη πολύ πιο ασφαλή για όλους».