Η ομαδική έκθεση με τίτλο «Γαία» διερευνά την έννοια της Γης ως μυθολογικής, φυσικής και πολιτισμικής οντότητας, με ειδική μνεία στη σχέση του ανθρώπου με τον φυσικό κόσμο
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΟ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έργα 26 Ελλήνων καλλιτεχνών περιλαμβάνει η ομαδική έκθεση με τίτλο «Γαία», που φιλοξενείται στο Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι, στην Ίο. Πρόκειται για την δεύτερη περιοδική έκθεση που παρουσιάζει φέτος το μουσείο και πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, και του Δήμου Ιητών.
Η έκθεση διερευνά την έννοια της Γης ως μυθολογικής, φυσικής και πολιτισμικής οντότητας, με ειδική μνεία στη σχέση του ανθρώπου με τον φυσικό κόσμο και ειδικότερα στις συνέπειες της διαρκώς εντεινόμενης διατάραξης αυτής της σχέσης:
«Η Γαία είναι στον πυρήνα της έκθεσης. Είναι μία από τις πρώτες θεότητες που αναφέρονται στη Θεογονία του Ησίοδου. Είναι αυτή που γεννά τον κόσμο, γεννά τη φύση. Η έκθεση στηρίζεται πάνω σε δύο αφηγήσεις. Η μία αφήγηση είναι ότι ζούμε σε έναν εφιαλτικό, σε έναν πάρα πολύ δύσκολο κόσμο, όπου έχουν διαταραχτεί όλες οι σχέσεις του ανθρώπου.
Μία από αυτές τις σχέσεις, είναι και η σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά, είναι η ίδια η έννοια της Γης της Γαίας, όχι μόνο σαν ένας ζωντανός οργανισμός, όπου όλα είναι αλληλένδετα μεταξύ τους, αλλά σαν μια σκοτεινή δύναμη η οποία λειτουργεί με τους δικούς της τρόπους, με τους δικούς της νόμους, με τις δικές της συμπεριφορές απέναντι στις πληγές του ανθρώπου. Είναι ουσιαστικά σαν να βρισκόμαστε στο μεταίχμιο δύο ιστοριών.
Και οι καλλιτέχνες ξεκίνησαν από αυτήν την ιδέα και αφηγούνται την ιστορία της Γης μέσα από ιστορίες με περισσότερο και λιγότερο συμβολικό περιεχόμενο. Αναφέρονται σε κοσμικές, αρχέγονες δυνάμεις, σε τρομακτικά παραμύθια, μιλάνε για τις έννοιες της ζωής και του θανάτου και γενικότερα προβληματίζονται πάνω στη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, με το φυσικό περιβάλλον και σε αυτήν την ήδη προβληματική σχέση» αναφέρει ο ιστορικός τέχνης και επιμελητής της έκθεσης Γιάννης Μπόλης.
Ο Νίκος Τρανός παρουσιάζει ένα έργο από την μεγάλη εγκατάσταση Terrain (Δηλαδή Έδαφος-Πεδίο), την οποία δούλευε από το 2012 έως και το 2022 και έγινε για το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Το συγκεκριμένο έργο αφορά την κακοποίηση των ζώων στον πόλεμο:
«Χρησιμοποιώ πολλά και διαφορετικά υλικά. Ένα από τα υλικά που χρησιμοποιώ λοιπόν, είναι η ψημένη άργιλος, η τερακότα, λόγω της ευθραυστότητας της. Εν προκειμένω, είχα δει στο Μόναχο ένα μεγάλο έργο, το οποίο ήταν η μάχη στα Γαυγάμηλα με πρωταγωνιστή στο κέντρο τον Μέγα Αλέξανδρο με χρυσή στολή. Εδώ στήνω κατά κάποιο τρόπο μια παρωδία. Αυτό που χρησιμοποιώ λοιπόν είναι η διαδικασία του κόμικ και ταυτόχρονα έχω αυτή την ευκολία για να κάνω αυτές τις μορφές. Δεν υπάρχουν φραγμοί. Σε έναν ρεαλισμό, θα είχα φραγμούς. Εδώ δεν υπάρχουν φραγμοί. Είμαι ελεύθερος και ταυτόχρονα το zoom in – zoom out στα μεγάλα έργα, δημιουργςί ένα δεύτερο, τρίτο επίπεδο. Εδώ έχω κάνει μεγάλες και μικρές μορφές και έχω ανακατέψει το βάθος πεδίου. Δηλαδή ξαφνικά βλέπεις μπροστά ένα μικρό και ένα μεγάλο και είναι όλα αυτά μαζί» επισημαίνει ο καλλιτέχνης.
Ο Δημήτρης Αληθεινός συμμετέχει στην ομαδική έκθεση με την εντυπωσιακή εγκατάσταση «Γεωγραφία Αγνοούμενων», που δημιούργησε την τριετία 2023-2025. Το έργο του έχει σχέση εδώ και πολλά χρόνια με τα έγκατα της γης. Τον απασχολεί το άδικο, η απώλεια, ο θάνατος, αλλά και οι αγνοούμενοι στη διάρκεια της ελληνικής χούντας, στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αλλά και στην Χιλή του Πινοσέτ:
«Η έκθεση του Γιάννη Μπόλη με θέμα τη Γαία, τη Γη με ιντρίγκαρε. Μου άρεσε. Πέρα από το ότι το έργο μου έχει μια άμεση σχέση εδώ και πάρα πολλά χρόνια με τα έγκατα της γης, από την άλλη μεριά, με έχει απασχολήσει τα τελευταία χρόνια το θέμα των αγνοουμένων, δηλαδή αυτές οι ψυχές που χάνονται, βασανίζοντας αυτούς που είναι παρόντες. Κανείς δε μαθαίνει τίποτα πολλές φορές γι’ αυτές τις ψυχές. Για μένα αυτό ξεκίνησε από τα χρόνια της δικής μου γενιάς, στη χούντα, που είχαμε ένα σωρό αγνοούμενους, έως τον Πινοσέτ, στη Χιλή με την έρημο της Ατακάμα, που ακόμα και σήμερα οι μανάδες, οι αδελφές και οι κόρες ψάχνουν να βρουν έστω ένα κοκαλάκι αυτουνού που χάθηκε, για να αναλύσουν το τι έγινε και να δουν αν είναι δικός τους ή όχι. Και φτάνει ως την Κύπρο, όπου είναι πολύ έντονη η παρουσία των απόντων.
Είναι σημαντικό ότι οι αγνοούμενοι δεν εξαφανίζονται ποτέ. Είναι παρόντες κάθε στιγμή στην καρδιά, στην ψυχή, στο μυαλό των ανθρώπων που τους ψάχνουν. Αυτό είναι η μια μεριά, θα έλεγα, της δουλειάς μου. Από την άλλη μεριά υπάρχουν σήμερα δεκάδες χιλιάδες αγνοούμενοι, που δεν ξέρουμε, αν είναι μέσα στη γη, ή έξω από τη γη. Από τις γυναίκες που τις εμπορεύονται ως τα παιδιά που χάνονται κάθε μέρα και βλέπουμε τα silver alert.
Αυτό που βλέπεις παράλληλα στο συγκεκριμένο έργο, είναι και η οργή όλου αυτού που γίνεται. Δηλαδή αυτές οι μορφές που είναι μέσα σ’ αυτές τις γυάλες, κάποια στιγμή φώναξαν για το άδικο που τους συνέβη. Φώναξαν και έσπασαν τις γυάλες. Έβγαλαν την οργή τους, έγινε μια έκρηξη σαν σε ηφαίστειο και είπαν: “Μα εμείς γιατί;” Και έτσι λοιπόν έχουμε ορισμένα από τα έργα που έγινε ένα μπαμ και βγήκε η οργή, η αγωνία του αγνοουμένου, αυτουνού που άδικα έχασε τη ζωή του.
Αυτά είναι πράγματα, που με απασχολούν έντονα. Το άδικο, αυτό το αιώνιο ερωτηματικό που μπορεί για τους άλλους που ευτυχώς δεν το έχουν ως θέμα, να περνάει απαρατήρητο, αλλά που γι’ αυτούς που το έχουν ως θέμα, λίγο να μπει κανείς στη θέση τους, καταλαβαίνει. Κοίτα για παράδειγμα μια φωτογραφία που έχει μια κυρία με το γιο της επάνω στο κομοδίνο και που δεν ξέρει πού είναι, δεν τον έχει θάψει για να τελειώσει η ιστορία. Αυτό είναι κάτι που έρχεται από την αρχαιότητα. Δεν μπορείς να το διαχειριστείς ή να το ξεπεράσεις. Έτσι είναι η Αντιγόνη που θέλει να θάψει τον αδερφό της. Δεν μπορεί αν δεν τον θάψει. Δεν τελειώνει η ιστορία, αν δεν κλείσει. Και βλέπεις τώρα αυτή τη γυναίκα που έχει τη φωτογραφία και δεν ξέρει γιατί πέθανε».
Διανύοντας τη δεύτερη χρονιά συστηματικής λειτουργίας του, το Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι, στην Ίο διευρύνει σταδιακά τη δραστηριότητά του με ένα πρόγραμμα εκδηλώσεων και περιοδικών εκθέσεων. Στόχος η εδραίωση του μουσείου, ως σημείου αναφοράς στον πολιτιστικό χάρτη της χώρας:
«Το Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι στοχεύει να γίνει ένας πόλος ανάπτυξης τόσο για το νησί της Ίου, όσο και για τις Κυκλάδες ευρύτερα. Σε αυτή τη λογική, έχουμε ξεκινήσει από πέρσι, από την πρώτη χρονιά λειτουργίας μας, να κάνουμε εκπαιδευτικά προγράμματα και άλλες δράσεις που στόχευαν στην τοπική κοινότητα. Φέτος έχουμε τη χαρά να κάνουμε και δύο περιοδικές εκθέσεις. Έχουν σαν στόχο να γίνει το μουσείο ένας τόπος συνάντησης, ένα δυναμικό σημείο προβληματισμού, διαλόγου σε σχέση με τον τόπο, την κοινωνία αλλά και για κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας. Γιατί θέλουμε να πραγματικά να συγκεντρώνεται κόσμος, να συζητά περί αυτών των θεμάτων, αλλά και να δίνουμε στοιχεία για προβληματισμό και στους κατοίκους του νησιού, αλλά και σε επισκέπτες του νησιού μας και έτσι να το βοηθήσουμε να εξελιχθεί» αναφέρει η Γωγώ Βουδούρη, Γενική Διευθύντρια Μουσείου Γαΐτη – Σίμωσι.
Η ομαδική έκθεση με τίτλο «Γαία» στο Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι στην Ίο, διαρκεί μέχρι τις 19 Οκτωβρίου.
Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Γιώργος Αλεξανδρίδης, Δημήτρης Αληθεινός, Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Βασίλης Βασιλακάκης, Μπάμπης Βενετόπουλος, Ράνια Εμμανουηλίδου, Κατερίνα Ζαχαροπούλου, Αντιγόνη Καββαθά, Άρης Κατσιλάκης, Αλέξανδρος Μαγκανιώτης, Θάνος Μακρής, Πάνος Ματθαίου, Δημήτρης Μεράντζας, Μάνια Μπενίση, Φανή Μπουντούρογλου, Νουράκο (Φανούρης Μωραΐτης), Βάνα Ξένου, Κωνσταντίνος Πάτσιος, Νατάσσα Πουλαντζά, Νίκος Τρανός, Γιώργος Τσεριώνης, Ιφιγένεια Σδούκου, Δανάη Στράτου, Δημήτρης Φουτρής, Γιώργος Χατζησπύρου (Looper), Λία Ψωμά.
INFO
Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι
Χώρα Ίου Διάρκεια: Μέχρι 19 Οκτωβρίου
Ώρες λειτουργίας
1–31 Αυγούστου: 10:00 – 13:30 & 18:00 – 21:30
1 Σεπτεμβρίου – 19 Οκτωβρίου: 10:00 – 13:30 & 17:30 – 21:00 Καθημερινά εκτός Τρίτης
Κλειστά 15 Αυγούστου
Είσοδος: περιλαμβάνεται στο εισιτήριο εισόδου του Μουσείου
Είσοδος μόνο στην περιοδική έκθεση: 2€