Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδιώκει κοινό, αυστηρότερο πλαίσιο για τις αδειοδοτήσεις, ενώ οι πρωτεύουσες ζητούν ευελιξία για τα εθνικά τους συστήματα
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πιέζει για πιο αυστηρές προθεσμίες σε επίπεδο ΕΕ και για αυτόματες εγκρίσεις ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών, προετοιμάζοντας το έδαφος για σύγκρουση με τα κράτη μέλη που ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο λειτουργίας των εθνικών συστημάτων αδειοδότησης, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το χάσμα αυτό αναδεικνύεται την ώρα που οι ευρωβουλευτές διαπραγματεύονται νέους κανόνες αδειοδότησης, με στόχο να περιοριστούν καθυστερήσεις ετών – ενίοτε έως και δέκα – που φρενάρουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα δίκτυα ηλεκτρισμού, τις υποδομές αποθήκευσης και άλλες εγκαταστάσεις που είναι απαραίτητες για την ενεργειακή μετάβαση της Ένωσης.
Η θέση του Κοινοβουλίου είναι πιο αυστηρή από την πρόταση της Επιτροπής και την εντολή του Συμβουλίου, ιδίως ως προς τα δίκτυα ηλεκτρισμού. Ενώ η Επιτροπή πρότεινε μέγιστη περίοδο αδειοδότησης δύο ετών για τις υποδομές μεταφοράς και διανομής, το Κοινοβούλιο ζητά τα έργα διανομής να εγκρίνονται μέσα σε ένα έτος και τα έργα μεταφοράς μέσα σε δύο. Το Συμβούλιο θα διατηρούσε ανώτατο όριο δύο ετών και για τις δύο κατηγορίες, με δυνατότητα παράτασης σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
Ωστόσο, η πιο οξεία αντιπαράθεση αφορά το τι συμβαίνει όταν οι αρχές υπερβαίνουν αυτές τις προθεσμίες.
Το Κοινοβούλιο τάσσεται υπέρ μιας πιο εκτεταμένης χρήσης της σιωπηρής έγκρισης, βάσει της οποίας ορισμένα διοικητικά στάδια θεωρούνται εγκεκριμένα αν οι αρχές δεν απαντήσουν εγκαίρως. Το Συμβούλιο, αντίθετα, περιορίζει αυτή την προσέγγιση, αναφέροντας ότι τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν σιωπηρή έγκριση μόνο για συγκεκριμένα ενδιάμεσα διοικητικά στάδια, εξαιρώντας όμως τις περιβαλλοντικές αποφάσεις και τις άδειες σύνδεσης στο δίκτυο.
Ο ευρωβουλευτής Νιλς Φούγκλσανγκ (Σοσιαλιστές & Δημοκράτες/Δανία), ο οποίος είναι εισηγητής του φακέλου στο Κοινοβούλιο, υπογράμμισε ότι τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ένωσης πρέπει να αναπτυχθούν ταχύτερα, αν η ΕΕ εννοεί σοβαρά την κλιματική και ενεργειακή μετάβαση και τη μείωση των λογαριασμών ρεύματος και καυσίμων.
«Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εξασφαλίζει ταχύτερη αδειοδότηση χωρίς να θίγει τη νομική ασφάλεια ή την εμπιστοσύνη των πολιτών. Θα υπερασπιστώ αυτή την προσέγγιση στις διαπραγματεύσεις και δεν θεωρώ ότι η χαλάρωση των κανόνων για τη σιωπηρή έγκριση είναι η σωστή λύση», δήλωσε στο Euronews ο Φούγκλσανγκ.
Υπέρτερο δημόσιο συμφέρον
Διαφορετικές είναι οι απόψεις των δύο συννομοθετών και ως προς το πόσο πρέπει να προτεραιοποιούνται τα ενεργειακά έργα όταν έρχονται σε σύγκρουση με άλλα συμφέροντα. Και οι δύο πλευρές επιδιώκουν ταχύτερη αδειοδότηση και στηρίζουν αυστηρότερες προθεσμίες, ψηφιοποίηση και απλούστερες διαδικασίες. Διαφωνούν όμως ως προς το πόση διακριτική ευχέρεια θα πρέπει να παραμείνει στις εθνικές αρχές.
Η εντολή του Κοινοβουλίου επιδιώκει να διευρύνει την τεκμαιρόμενη αναγνώριση ότι τα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και οι συναφείς υποδομές είναι έργα υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος, περιορίζοντας τη δυνατότητα των κρατών μελών να θεσπίζουν εξαιρέσεις.
Το Συμβούλιο, αντίθετα, διατηρεί τη γενικευμένη αυτή τεκμαρτή προτεραιότητα, αλλά επιτρέπει περισσότερες ρητές εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων όταν απαιτείται προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς ή όταν ένα έργο θα είχε σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που δεν μπορούν να μετριαστούν ή να αντισταθμιστούν.
Το Κοινοβούλιο ζητά επίσης ένα πιο εναρμονισμένο διοικητικό σύστημα, με αυστηρότερες απαιτήσεις για τη δημιουργία ενιαίου σημείου επαφής για τους φορείς υλοποίησης έργων, ενώ το Συμβούλιο εμφανίζεται πιο διατεθειμένο να αφήσει στις κυβερνήσεις των κρατών μελών να αποφασίσουν πώς θα συνδυάσουν τις υφιστάμενες εθνικές αρχές και τα σημεία επαφής.
Παρ’ όλα αυτά, σε ορισμένους τομείς το Συμβούλιο προχωρά πέρα από την πρόταση της Επιτροπής.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η εντολή του Συμβουλίου αυξάνει το όριο για ορισμένες μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις που επωφελούνται από απλοποιημένη αδειοδότηση, μεταξύ των οποίων μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα, στα 200 kW από τα 100 kW που είχε προτείνει η Επιτροπή.
Σε τελική ανάλυση, ο συμβιβασμός που διαμορφώνεται δεν θα περιοριστεί στην πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ ταχύτερης και πιο αργής αδειοδότησης, αλλά θα κριθεί από το ποιος θα κρατά τον έλεγχο του χρόνου.
Το Κοινοβούλιο θέλει οι ευρωπαϊκοί κανόνες να καθιστούν τις υπερβάσεις προθεσμιών πιο επώδυνες και τις εγκρίσεις πιο προβλέψιμες, ενώ οι εθνικές κυβερνήσεις επιδιώκουν να επιταχύνουν τα έργα χωρίς να δώσουν στις Βρυξέλλες ή στον μηχανισμό αυτόματης έγκρισης υπερβολική επιρροή επί των εθνικών αποφάσεων αδειοδότησης, αποφεύγοντας ανεπιθύμητα προηγούμενα.
Ο επόμενος γύρος πολιτικών διαπραγματεύσεων για τους κανόνες αδειοδότησης στο πλαίσιο του πακέτου για τα δίκτυα έχει προγραμματιστεί για τις αρχές Οκτωβρίου.