Ο Ντ. Τραμπ απορρίπτει το ιρανικό σχέδιο για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ

Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να απορρίπτει το ιρανικό σχέδιο για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού που βρίσκεται στο επίκεντρο της έντασης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη από τα τέλη Φεβρουαρίου.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η Wall Street Journal, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, μετέδωσε την Παρασκευή ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε πρόταση για επταήμερη κατάπαυση του πυρός και επαναλειτουργία των Στενών, λέγοντας στους συνεργάτες του ότι αναμένει να ξαναρχίσει εκστρατεία βομβαρδισμών κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.

Αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανάρτησε στο Truth Social μια εικόνα των Στενών του Ορμούζ, μετονομασμένων σε «Στενά Τραμπ».

Την Παρασκευή, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι «αν πληρωθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις, τα Στενά μπορούν να ανοίξουν ξανά και η κανονική ναυσιπλοΐα να αποκατασταθεί μέσα σε επτά ημέρες», προσθέτοντας ότι «η επιλογή πλέον ανήκει στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Αναφερόμενος στο μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, πρόσθεσε: «Οι ενέργειες που πρέπει να κάνει η αμερικανική πλευρά δεν είναι καινούριες. Όλες είχαν ήδη καθοριστεί στο μνημόνιο κατανόησης».

«Αν η αμερικανική πλευρά είναι σοβαρή ως προς την επίτευξη συμφωνίας και το άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ, όλα είναι πλέον έτοιμα», συνέχισε ο Αραγτσί.

Σύμφωνα με το Associated Press, η Τεχεράνη πρότεινε ότι, εάν οι ΗΠΑ άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ακυρώσουν τις κυρώσεις στις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου και τηρήσουν μια εκεχειρία που να περιλαμβάνει και τον Λίβανο, το Ιράν θα ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε επτά ημέρες και θα επαναλάβει τις συνομιλίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο Αραγτσί σημείωσε ότι το επταήμερο χρονοδιάγραμμα του σχεδίου θα ξεκινούσε μόλις οι ΗΠΑ συμφωνήσουν. Είπε ότι η ολοκλήρωση των αρχικών βημάτων θα απαιτούσε τέσσερις έως πέντε ημέρες και ότι τα Στενά θα άνοιγαν εκ νέου την έκτη ημέρα.

Αναφερόμενος στην έναρξη των συνομιλιών για τα πυρηνικά του Ιράν, ο Αραγτσί πρόσθεσε: «Την έβδομη ημέρα θα αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για την επίτευξη τελικής συμφωνίας επί ζητημάτων που θα έχουν συμφωνηθεί και από τις δύο πλευρές».

Πρόσθεσε επίσης ότι θα ήταν «καλύτερο» να υπάρξει συμφωνία με την Ουάσιγκτον πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιαν, τόνισε επίσης, σε συνέντευξή του στο CBS το βράδυ της Παρασκευής, ότι αν οι ΗΠΑ αποδέχονταν την επταήμερη πρόταση του Ιράν, η Τεχεράνη θα τηρούσε στο ακέραιο όλα όσα έχει δεσμευτεί να κάνει.

Σύμφωνα με το AP, το προτεινόμενο σχέδιο του Ιράν μοιάζει σε μεγάλο βαθμό με το μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου, αλλά το χρονοδιάγραμμά του είναι πιο συμπυκνωμένο. Το μνημόνιο του Ιουνίου έδινε στις δύο χώρες περιθώριο 60 ημερών για να καταλήξουν σε τελική συμφωνία.

Ανάμεσα στους όρους που είχε θέσει το Ιράν τον Ιούνιο ήταν ο τερματισμός των εχθροπραξιών, η άμεση και πλήρης διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου ο στρατός του Ισραήλ έχει εμπλακεί σε πόλεμο με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά.

Η Τεχεράνη αξίωνε εξάλλου να αποδεσμευτούν και να τεθούν στη διάθεσή της πόροι της χώρας που έχουν παγώσει στο εξωτερικό και άρση των οικονομικών κυρώσεων, καθώς η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται εξαιτίας της ιλιγγιώδους αύξησης των τιμών, που πυροδότησαν διαδηλώσεις ευρείας κλίμακας τον Ιανουάριο, προτού πνιγούν στο αίμα.

Το Ιράν υφίσταται για δεκαετίες αμερικανικές κυρώσεις, που πλήττουν την οικονομία του και ειδικά τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές του. Η χώρα εξάλλου υφίσταται πάγωμα περιουσιακών στοιχείων της στο εξωτερικό από την εποχή της ισλαμικής επανάστασης, το 1979.

Ελλείψει επίσημων δεδομένων, ιρανικά ΜΜΕ υπολόγιζαν την άνοιξη πως οι πόροι αυτοί έχουν αξία μεταξύ 100 και 123 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε κατ’ αποκλειστικότητα στο Γαλλικό Πρακτορείο την Τρίτη, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, ο Χουσεΐν Μουχεμπί, είπε πως ανάμεσα στους ιρανικούς όρους είναι πλέον ο τερματισμός των εχθροπραξιών και στην Υεμένη.

Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση των συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον ανέφερε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ διεξάγει θετικές και εποικοδομητικές συζητήσεις μέσω μεσολαβητών, αλλά δεν πρόκειται να βιαστεί να καταλήξει σε συμφωνία.

Επιπλέον, Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Reuters επιβεβαίωσε τη συνέχιση «θετικών και εποικοδομητικών» συνομιλιών με το Ιράν, προσθέτοντας ότι συνεχίζονται και οι συζητήσεις για τα «πυρηνικά ζητήματα».

Ο Άλι Βαέζ, διευθυντής του Iran Project στο International Crisis Group, δήλωσε: «Πρόκειται για μια έξυπνη κίνηση. Γνωρίζουν ότι αυτή η πρόταση είναι πολύ δελεαστική για τον πρόεδρο Τραμπ, επειδή τερματίζει έναν μη δημοφιλή πόλεμο και ρίχνει τις τιμές της ενέργειας παραμονές των ενδιάμεσων εκλογών».

«Ταυτόχρονα, επαναφέρει μια συμφωνία που σε μεγάλο βαθμό ήταν προς όφελος του Ιράν», συνέχισε ο Βαέζ. «Το συμπυκνωμένο χρονοδιάγραμμα για να καταλήξουν στο πυρηνικό ζήτημα θα πρέπει επίσης να είναι ελκυστικό για έναν πρόεδρο που βιάζεται».

Τριβές στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας

Ο Πεζεσκιαν δήλωσε στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, την Τετάρτη, ότι το Ιράν δεν φοβάται τη συνέχιση του πολέμου, ωστόσο η Τεχεράνη παραμένει έτοιμη για διπλωματία.

Στο πλαίσιο των τελευταίων διπλωματικών πρωτοβουλιών, ο Πεζεσκιαν υποδέχθηκε το πρωί της Παρασκευής τον Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ. Το Κατάρ έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ωστόσο, έχουν αρχίσει να διαφαίνονται και σημάδια διαφωνίας στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας, με ορισμένους σκληροπυρηνικούς να επικρίνουν τα διπλωματικά βήματα του Πεζεσκιαν και του Αραγτσί.

Προτού εγκαταλείψει το αμερικανικό έδαφος, ο Πεζεσκιαν επανέλαβε την ετοιμότητα της χώρας του να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις.

Εξήγησε επίσης ότι οι αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής συζητούνται από εξαμελή ομάδα που εκπροσωπεί διάφορους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένων των δυνάμεων ασφαλείας, του κοινοβουλίου και κυβερνητικών φορέων, με τις αποφάσεις να λαμβάνονται κατόπιν συντονισμού ανάμεσα στα μέλη της.

«Ο συντονισμός με τον επικεφαλής της Επανάστασης», τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, τελικό κριτή των αποφάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «υπήρξε», σημείωσε.

Ωστόσο, ο Εμπραχίμ Ρεζαεΐ, μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, έγραψε στην πλατφόρμα X: «Το υπουργείο Εξωτερικών είναι εκτελεστικό όργανο, όχι φορέας χάραξης πολιτικής».

«Ο υπουργός Εξωτερικών πρέπει να εξηγήσει με ποια εξουσιοδότηση και ποια κατευθυντήρια πολιτική πραγματοποιήθηκε η συνάντησή του με τον εκπρόσωπο του επιτιθέμενου εχθρού. Οι προϋποθέσεις του Ιράν έχουν ήδη κοινοποιηθεί στις ΗΠΑ και παράνομες συναντήσεις με πρόσχημα τις προϋποθέσεις δεν αποφέρουν τίποτε άλλο παρά ένδειξη αδυναμίας», συνέχισε, προσθέτοντας: «Μην ικετεύετε για συμφωνία και κατανόηση».

«Αντί να κατασκευάζετε εξουσιοδοτήσεις, μετανοήστε, ζητήστε συγγνώμη και επανορθώστε. Το μήνυμα αδυναμίας επέβαλε στο παρελθόν έναν πόλεμο 40 ημερών στον λαό και στη χώρα· μην επαναλάβετε το λάθος».