Στην εκδήλωση της Τασκένδης, βιομηχανικές εφαρμογές και διεθνώς ενεργές νεοφυείς επιχειρήσεις δείχνουν ότι αναπτύσσεται ευρύτερο τεχνολογικό οικοσύστημα, όμως η φθηνή υπολογιστική ισχύς παραμένει πρόκληση για τις τοπικές εταιρείες.
Το Ουζμπεκιστάν αναφέρει ότι οι δεσμεύσεις επενδύσεων για νέα κέντρα δεδομένων ξεπερνούν πλέον τα 6 δισ. δολάρια (5,3 δισ. ευρώ), καθώς προσπαθεί να δημιουργήσει την υπολογιστική ισχύ που χρειάζεται για να αναπτύξει την τεχνητή νοημοσύνη στο εσωτερικό της χώρας, αντί να βασίζεται κυρίως σε υποδομές στο εξωτερικό.
Μέρος αυτής της ισχύος λειτουργεί ήδη. Ένα νέο κυβερνητικό υπολογιστικό σύμπλεγμα με τεχνολογία Nvidia τέθηκε σε λειτουργία το καλοκαίρι για την υποστήριξη έργων τεχνητής νοημοσύνης, ενώ πολύ μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα δεδομένων βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε φάση ανάπτυξης.
Η επέκταση αυτή προσελκύει επίσης διεθνικά κεφάλαια στον τεχνολογικό κλάδο της Κεντρικής Ασίας. Αποτελεί ένα από τα βασικά θέματα της ICT Week Uzbekistan 2026 στην Τασκένδη, ετήσια διοργάνωση που φέρνει κοντά εταιρείες τεχνολογίας, επενδυτές, νεοφυείς επιχειρήσεις και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής από το Ουζμπεκιστάν και το εξωτερικό.
Ενίσχυση της υπολογιστικής ισχύος πίσω από την τεχνητή νοημοσύνη
Η λειτουργία και ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί μεγάλες ποσότητες υπολογιστικής ισχύος, που συχνά παρέχονται από συστοιχίες εξειδικευμένων επεξεργαστών γνωστών ως GPU.
Το υπουργείο Ψηφιακών Τεχνολογιών του Ουζμπεκιστάν αναφέρει ότι το νέο κυβερνητικό σύμπλεγμα με βάση την Nvidia έφτασε σε ποσοστό χρήσης 90% μέσα στον πρώτο μήνα, ένδειξη της ζήτησης για υπολογιστική ισχύ.
«Διαθέτουμε το κυβερνητικό κέντρο δεδομένων, το οποίο καλύπτει τις ανάγκες της κυβέρνησης, και έχουμε εγκαταστήσει τα Nvidia chips μας για αυτές τις ανάγκες», δήλωσε στο Euronews ο υπουργός Ψηφιακών Τεχνολογιών Sherzod Shermatov. «Και βρισκόμαστε στη διαδικασία προμήθειας της επόμενης φάσης.»
Τα ιδιωτικά εγχειρήματα είναι πολύ μεγαλύτερα.
Η σαουδαραβική DataVolt αναπτύσσει στην Τασκένδη ένα κέντρο δεδομένων ισχύος 12 μεγαβάτ, σχεδιασμένο να υποστηρίζει εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και άλλες υπηρεσίες με μεγάλη υπολογιστική επιβάρυνση. Η πρώτη φάση αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέχρι το τέλος του 2026.
Το έργο έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση έως 150 εκατ. δολάρια (131,4 εκατ. ευρώ) από διεθνή όμιλο στον οποίο συμμετέχουν η European Bank for Reconstruction and Development, η γερμανική DEG, η γαλλική Proparco και το OPEC Fund for International Development.
«Αυτά τα 12 MW θα είναι έτοιμα μέχρι το τέλος του έτους», είπε ο Shermatov. Πρόσθεσε ότι το σχέδιο προβλέπεται τελικά να φτάσει τα 300 μεγαβάτ, με τις επόμενες φάσεις να επεκτείνονται σε άλλες περιοχές.
Ένα ακόμη μεγάλο κέντρο δεδομένων αναπτύσσεται στην Καρακαλπακστάν, στο δυτικό Ουζμπεκιστάν, από την Shanghai LinkWise Data Intelligence.
Ο Shermatov ανέφερε ότι οι δεσμεύσεις επενδύσεων για κέντρα δεδομένων σε όλη τη χώρα ανέρχονται πλέον σε πάνω από 6 δισ. δολάρια (5,3 δισ. ευρώ).
Από τις υποδομές στις πρακτικές εφαρμογές
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι πάνω από 100 έργα τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσονται στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής.
Ορισμένα επικεντρώνονται στις δημόσιες υπηρεσίες. Ο Sarvarbek Abdullayev, διευθυντής του Τμήματος ΤΝ στο Υπουργείο Ψηφιακών Τεχνολογιών, ανέφερε ότι μία πλατφόρμα επιτρέπει στους πολίτες να ζητούν κυβερνητικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών στοιχείων, μέσω μιας διαλογικής διεπαφής.
Ένα άλλο σύστημα έχει σχεδιαστεί για να βοηθά τους εργαζομένους του δημόσιου τομέα να αναλύουν έγγραφα, να συνοψίζουν το περιεχόμενό τους και να ετοιμάζουν απαντήσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται επίσης σε βιομηχανικά έργα.
Το υπουργείο συνεργάζεται με μεταλλευτικές και μεταλλουργικές εταιρείες σε συστήματα drones και ρομποτικής που μπορούν να σαρώνουν περιοχές εξόρυξης.
«Συνεργαζόμαστε με τις μεταλλουργικές εταιρείες Navoi και Almalik», είπε ο Abdullayev. «Μαζί τους αναπτύσσουμε την τεχνολογία drones και τη ρομποτική τεχνολογία στον τομέα της εξόρυξης.»
Σύμφωνα με το υπουργείο, περισσότερα από 20 εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης στα πανεπιστήμια σχεδιάζεται να λειτουργήσουν μέχρι το τέλος του έτους.
Ένα ακόμη εγχείρημα απαντά σε μια πρόκληση που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα χώρες των οποίων οι γλώσσες εκπροσωπούνται λιγότερο στα παγκόσμια συστήματα ΤΝ. Η κυβέρνηση αναπτύσσει ένα σώμα κειμένων στην ουζμπεκική, μια μεγάλη δομημένη συλλογή κειμένου που μπορούν να χρησιμοποιούν οι προγραμματιστές για να βελτιώσουν τον τρόπο με τον οποίο τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα κατανοούν και παράγουν ουζμπεκικά.
Το κόστος πρόσβασης στην τεχνητή νοημοσύνη
Η δημιουργία κέντρων δεδομένων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι τοπικές επιχειρήσεις μπορούν να αντέξουν οικονομικά την υπολογιστική ισχύ που προσφέρουν.
Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τις νεοφυείς και τις μικρότερες τεχνολογικές επιχειρήσεις, που συχνά δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν δικές τους υποδομές.
«Βλέπουμε πολύ εντυπωσιακή πρόοδο όσον αφορά την ανάπτυξη υποδομών, την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και την υιοθέτηση της ΤΝ, κυρίως από νεοφυείς επιχειρήσεις, από τον ιδιωτικό τομέα», δήλωσε ο Shamil Ibragimov, Director of Research στο MIT Kuo Sharper Center for Prosperity and Entrepreneurship.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ibragimov, η υπολογιστική ισχύς παραμένει ακριβή για πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις στο Ουζμπεκιστάν, με ορισμένες να εξακολουθούν να στηρίζονται σε διεθνείς παρόχους cloud.
Ο Richard Stirling, CEO της Oxford Insights, σημείωσε ότι η δραστηριότητα των startups προσφέρει ένα ακόμη μέτρο του πόσο η ΤΝ υπερβαίνει πλέον τις κυβερνητικές στρατηγικές.
«Αν αναζητάτε αποδείξεις ότι το Ουζμπεκιστάν αναπτύσσει πραγματική ικανότητα στην ΤΝ, κοιτάξτε πέρα από τις στρατηγικές, τα έγγραφα και τους κανονισμούς», είπε.
Σύμφωνα με τον Stirling, 180 νεοφυείς επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ΤΝ ήδη εξάγουν σε 80 χώρες.
Για τις μεγαλύτερες, καθιερωμένες εταιρείες όμως, η υιοθέτηση είναι πιο αργή, σύμφωνα με τον Ibragimov. Όπως είπε, η υπολογιστική ισχύς που είναι σήμερα διαθέσιμη στο εσωτερικό του Ουζμπεκιστάν δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση σε επίπεδο τιμών που να μπορούν να αντέξουν πολλές τοπικές επιχειρήσεις και νεοφυείς εταιρείες.