Στην ετήσια γενική συνέλευση (AGM) που έγινε αυτή την εβδομάδα στη Ντόχα, ο Αραβικός Οργανισμός Αερομεταφορέων εξέφρασε ανησυχίες για τους κανονισμούς άνθρακα της ΕΕ, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη συνδεσιμότητα με την Ευρώπη εν μέσω συνεχιζόμενης περιφερειακής αβεβαιότητας.
Μετά από μια ταραχώδη χρονιά, ζημιά πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων αναμένεται να υποστούν οι αραβικές αεροπορικές εταιρείες, σύμφωνα με έκθεση που εξέδωσε ο Οργανισμός Αραβικών Αερομεταφορέων (AACO).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η AACO, που συνεδριάζει αυτή την εβδομάδα στη Ντόχα για την ετήσια γενική της συνέλευση (AGM), είναι ένωση 39 αραβικών αεροπορικών εταιρειών με έδρα στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, ανάμεσά τους οι Qatar Airways, Emirates, Etihad Airways και Gulf Air.
Παρέχει κοινό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των μελών σε τομείς όπως τα αεροπολιτικά θέματα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και τα βιώσιμα καύσιμα αεροπορίας.
Στην ετήσια έκθεσή της για το 2026, η AACO υπογράμμισε ότι οι επιχειρησιακές πιέσεις που συνδέονται με «γεωπολιτικές αβεβαιότητες» και «μεταβαλλόμενες χρηματοοικονομικές συνθήκες» έχουν επιβαρύνει τους ισολογισμούς των αεροπορικών εταιρειών της περιοχής.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, προβλέπεται ότι τα μέλη της AACO θα καταγράψουν καθαρή ζημιά 4,3 δισ. δολαρίων (3,82 δισ. ευρώ) το 2026 και πτώση 5,2% στη διακίνηση αεροπορικού φορτίου. Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμάται ότι τα καθαρά κέρδη του κλάδου θα υποχωρήσουν γύρω στα 23 δισ. δολάρια (20,5 δισ. ευρώ), «στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 ετών, εξαιρουμένης της περιόδου της COVID-19 και των συνεπειών της».
Η έκθεση προσθέτει ότι η απόδοση των μελών «πιθανόν να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη θέση των κόμβων τους και την έκθεση σε αγορές που πλήττονται από συγκρούσεις».
Παρά τις πιέσεις, η AACO ανέφερε ότι ο κλάδος των αερομεταφορών «αναμένεται να παραμείνει κερδοφόρος» το 2026, «έστω και με βραδύτερο ρυθμό, καθώς το υψηλότερο ενεργειακό κόστος και οι συνεχιζόμενες λειτουργικές διαταραχές ασκούν πρόσθετη πίεση στα περιθώρια κέρδους».
Τα καύσιμα αναμένεται να αντιστοιχούν στο 31,4% του συνολικού λειτουργικού κόστους της βιομηχανίας, ενώ ειδικά για τα μέλη της AACO το ποσοστό φτάνει το 37,3%, «από 25,4% και 27,9% αντίστοιχα που είχαν καταγραφεί το 2025».
Ρυθμιστικές πιέσεις της ΕΕ
Στη Ντόχα, εκφράστηκαν ανησυχίες για το προτεινόμενο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) της ΕΕ, με προειδοποιήσεις ότι θα μπορούσε να παραβιάσει τον περιφερειακό εναέριο χώρο και να δημιουργήσει άδικες πρόσθετες χρεώσεις για τις αραβικές αεροπορικές εταιρείες.
Ο γενικός γραμματέας της AACO, Αμπντούλ Ουαχάμπ Τεφάχα, είπε στο Euronews Travel ότι το ETS εγείρει ερωτήματα «κυριαρχίας».
«Η ΕΕ αποφάσισε ότι ‘‘θέλουμε να έχουμε στόχους που υπερβαίνουν τους στόχους στους οποίους είχε συμφωνήσει ο ICAO (International Civil Aviation Organization)’’, και με αυτό δεν έχουμε κανένα πρόβλημα, γιατί ασκούν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα», είπε.
Το 2005, η Ένωση παρουσίασε προτάσεις για το ETS, με στόχο να υποχρεώσει τους ρυπαντές να πληρώνουν για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ο αεροπορικός κλάδος εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό ETS την 1η Ιανουαρίου 2012, ωστόσο η εφαρμογή του για πτήσεις προς και από μη ευρωπαϊκές χώρες ανεστάλη αργότερα μέσα στην ίδια χρονιά.
Κατά τη διάρκεια της γενικής συνέλευσης, υιοθετήθηκε η Απόφαση για την Αεροπορία και το Περιβάλλον, η οποία αντιτίθεται στην επέκταση του ETS σε πτήσεις που αναχωρούν από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (EEA) και καταλήγουν σε τρίτες χώρες εντός ακτίνας 5.000 χιλιομέτρων από το αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης έως το 2029.
«Πρόκειται για εξωεδαφικότητα, για παραβίαση της κυριαρχίας άλλων», είπε ο Τεφάχα, προσθέτοντας ότι η κίνηση αυτή θα υπονόμευε τη Σύμβαση του Σικάγου. «Και αυτό αφορά όλες τις χώρες μέσα στα 5.000 χιλιόμετρα, που ουσιαστικά ξεκινούν από την Τουρκία, περνούν από το Ιράκ, μέχρι το Ντουμπάι, μέχρι το Σουδάν, την Αίγυπτο, έως το Μαρόκο».
Η Σύμβαση αυτή, γνωστή και ως Σύμβαση για τη Διεθνή Πολιτική Αεροπορία, στο άρθρο 1 ορίζει ότι όλα τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν πως κάθε χώρα έχει «πλήρη και αποκλειστική κυριαρχία πάνω από τον εναέριο χώρο πάνω από την επικράτειά της».
Πέρα από το ζήτημα της κυριαρχίας, ο Τεφάχα είπε επίσης στο Euronews ότι, αν το ETS γίνει νόμος, οι αραβικοί αερομεταφορείς ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με διπλές χρεώσεις για τη μείωση των εκπομπών τους, δεδομένου ότι το υφιστάμενο Σύστημα Αντιστάθμισης και Μείωσης Εκπομπών για τη Διεθνή Αεροπορία (CORSIA) ήδη απαιτεί από τις αεροπορικές εταιρείες να αντισταθμίζουν μέρος των εκπομπών από τις διεθνείς πτήσεις τους.
Έτσι, οι αραβικές εταιρείες ενδέχεται τελικά να πληρώνουν διπλά, εάν τα δύο συστήματα δεν αναγνωρίζουν αμοιβαία τις χρεώσεις τους.
Οι ηγέτες της αραβικής αεροπορίας συναντώνται στη Ντόχα
Η τριήμερη εκδήλωση φιλοξενήθηκε από την Qatar Airways, με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου Qatar Airways, Χάμαντ Αλ Χάτερ, ως πρόεδρο των εργασιών. Συγκέντρωσε περισσότερα από 200 στελέχη και φορείς του κλάδου, μεταξύ των οποίων αεροπορικές εταιρείες μέλη της AACO, συνεργαζόμενοι αερομεταφορείς καθώς και εκπροσώπους των Amadeus και SITA.
«Αυτή η συνάντηση της AACO φέρνει κοντά τις αεροπορικές εταιρείες του αραβικού κόσμου, οι οποίες συλλογικά παίζουν ζωτικό ρόλο στη σύνδεση ανθρώπων, επιχειρήσεων και οικονομιών σε έξι ηπείρους», είπε ο Αλ Χάτερ.
«Καθώς ο κλάδος μας διανύει μια πολύ δύσκολη περίοδο, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να συνεχίζουν να διαταράσσουν τη διεθνή συνδεσιμότητα, η περιφερειακή συνεργασία έχει γίνει η μεγαλύτερη δύναμή μας».
Ο επικεφαλής της Qatar Airways πρόσθεσε ότι ο κλάδος στηρίζει έως και 4 εκατ. θέσεις εργασίας σε όλη τη Μέση Ανατολή και διοχετεύει 290 δισ. δολάρια (258 δισ. ευρώ) στην περιφερειακή οικονομία. Το ποσό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στα 730 δισ. δολάρια (649,9 δισ. ευρώ) μέχρι το 2043.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, η AACO και η SITA υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης, καθιστώντας το WorldTracer Bag Mate της SITA, το σύστημά της για αποσκευές που δεν διαχειρίζονται σωστά, διαθέσιμο στις αεροπορικές εταιρείες μέλη της AACO.
Η Ευρώπη παραμένει βασική αγορά για τους αραβικούς αερομεταφορείς
Παρά το δύσκολο λειτουργικό περιβάλλον και την αυξανόμενη ρυθμιστική αβεβαιότητα, η Ευρώπη εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για τους αραβικούς αερομεταφορείς, με τις εταιρείες να συνεχίζουν να ενισχύουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ των δύο περιοχών.
Ο αντιπρόεδρος Αεροπορικών Πολιτικών και Εταιρικών Υποθέσεων της Qatar Airways, σεΐχης Τζασίμ Φαχαντ Αλ Θάνι, περιέγραψε τη γενική συνέλευση της Ντόχα ως σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας, προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη παραμένει βασική αγορά για την Qatar Airways».
Ο Αλ Θάνι είπε στο Euronews ότι η αύξηση των πτήσεων προς ευρωπαϊκές πόλεις, συμπεριλαμβανομένων του Λονδίνου Χίθροου και της Φρανκφούρτης, θα «προσφέρει στους ταξιδιώτες μεγαλύτερη ευελιξία και καλύτερες συνδέσεις μέσω Ντόχα προς το παγκόσμιο δίκτυό μας».
Πρόσθεσε: «[Επίσης] αυξάνουμε τις πτήσεις προς προορισμούς σε όλη την Ασία, την Αφρική και την Αυστραλία, διευκολύνοντας τους επιβάτες να εξερευνήσουν τον κόσμο μέσω Ντόχα».
Στο μεταξύ, τον Οκτώβριο, η αεροπορική εταιρεία Emirates με έδρα το Ντουμπάι προσγειώθηκε για πρώτη φορά στο Ελσίνκι. Το νέο καθημερινό δρομολόγιο προς την πρωτεύουσα της Φινλανδίας ενισχύει το σκανδιναβικό δίκτυο της εταιρείας, που περιλαμβάνει επίσης την Κοπεγχάγη, το Όσλο και τη Στοκχόλμη.
«Για εμάς, ο δρόμος μπροστά είναι περαιτέρω ανάπτυξη», είπε ο Αντνάν Καζίμ, αναπληρωτής πρόεδρος και επικεφαλής εμπορικός διευθυντής της Emirates, στο Euronews.
«Υπάρχουν τόσες αγορές στις οποίες δεν έχουμε ακόμη δραστηριοποιηθεί. Ταυτόχρονα εργαζόμαστε για την ενίσχυση συνεργασιών με πολλές ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες ώστε να προσθέσουμε αξία, αλλά για εμάς η Ευρώπη παραμένει αναμφίβολα πυρήνας της στρατηγικής της Emirates».
Παρά τις αβέβαιες συνθήκες και τις διακυμάνσεις στις τιμές των καυσίμων, ο Καζίμ είπε επίσης ότι αυτό δεν έχει κλονίσει τα σχέδια ανάπτυξης της εταιρείας, σημειώνοντας ότι συνεχίζει την αναβάθμιση του στόλου της, με επενδύσεις ύψους 7 δισ. δολαρίων (6,2 δισ. ευρώ).
«Το Ντουμπάι δεν σταμάτησε ποτέ κανένα έργο», είπε. «Συνεχίζουμε, και αυτό είναι το DNA μας όσον αφορά το να κοιτάμε μπροστά».
Η περιφερειακή αστάθεια, ωστόσο, έχει ασκήσει πίεση στον επιχειρησιακό σχεδιασμό των αεροπορικών εταιρειών, με τις αξιολογήσεις ασφαλείας και τις πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, σύμφωνα με τον Χάνι Μπάκρ, ανώτερο αντιπρόεδρο Ασφάλειας Αεροπορίας και Ναυτιλίας στη MedAire.
Ο Μπάκρ, του οποίου η οργάνωση συνεργάζεται με περισσότερες από 250 αεροπορικές εταιρείες και φορείς cargo για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης κινδύνων υγείας και ασφάλειας, είπε στο Euronews ότι η τρέχουσα κατάσταση στην περιοχή διανύει μια «πολύ ασταθή» περίοδο, με «άμεσες απειλές» να επηρεάζουν τον κλάδο. Αναλυτές της MedAire εργάζονται για να παρέχουν στις εταιρείες πληροφορίες που βοηθούν στις επιχειρησιακές αποφάσεις.
Για τους επιβάτες, η συμβουλή του Μπάκρ ήταν να διατηρούν επίγνωση της κατάστασης γύρω τους και να έχουν εμπιστοσύνη στα πλαίσια διαχείρισης κινδύνων των αεροπορικών εταιρειών.
«Πολλά από αυτά τα γεγονότα σήμερα βρίσκονται πέρα από τον έλεγχο των αεροπορικών εταιρειών και οφείλονται σε περιφερειακές εξελίξεις», είπε. «Οι αερομεταφορείς χτίζουν υψηλό επίπεδο ανθεκτικότητας ώστε να συνεχίσουν να πετούν και να μεταφέρουν τον κόσμο με ασφάλεια από το σημείο Α στο σημείο Β».