Η μικροβιακή αντοχή, που προκαλεί περίπου 35.000 θανάτους τον χρόνο στην ΕΕ, εξαπλώνεται σε ανθρώπους, ζώα και περιβάλλον, απαιτώντας ευρύτερη αντιμετώπιση.
Τα αντιβιοτικά έχουν μεταμορφώσει τη σύγχρονη ιατρική, καθιστώντας λοιμώξεις που κάποτε ήταν θανατηφόρες πλέον αντιμετωπίσιμες. Καθώς όμως τα βακτήρια γίνονται ολοένα και πιο ανθεκτικά στα φάρμακα που έχουν σχεδιαστεί για να τα σκοτώνουν, αυτή η πρόοδος απειλείται.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μικροβιακή αντοχή στα αντιμικροβιακά (Antimicrobial Resistance - AMR) ευθύνεται για εκτιμώμενους 35.000 θανάτους κάθε χρόνο (πηγή στα Αγγλικά) στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις επιπτώσεις στην υγεία να είναι συγκρίσιμες με εκείνες της γρίπης, της φυματίωσης και του HIV/AIDS μαζί.
«Αντοχή στα αντιβιοτικά υπάρχει όταν τα μικρόβια δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν με τα φάρμακα που συνήθως χρησιμοποιούμε για να τα θεραπεύσουμε», εξήγησε στο Euronews η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Μέινούθ (Maynooth University) στην Ιρλανδία Φιόνα Γουόλς. Η έρευνά της εστιάζει στην αντοχή σε επίπεδο ανθρώπινης, ζωικής και περιβαλλοντικής υγείας.
Για τους ασθενείς που έχουν μολυνθεί από πολυανθεκτικά βακτήρια, οι συνέπειες μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές. Οι γιατροί μπορεί να χρειαστεί να συνδυάσουν πολλά αντιβιοτικά για να αντιμετωπίσουν μια λοίμωξη, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και αυτοί οι συνδυασμοί αποτυγχάνουν.
«Δυστυχώς, μερικοί άνθρωποι θα πεθάνουν», είπε η Γουόλς.
Ζοφερότερη γίνεται και η προοπτική. Μια μελέτη (πηγή στα Αγγλικά) που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό The Lancet εκτιμά ότι η βακτηριακή μικροβιακή αντοχή μπορεί να προκαλέσει άμεσα 39 εκατ. θανάτους παγκοσμίως την περίοδο από το 2025 έως το 2050.
Η υπερβολική χρήση αντιβιοτικών στους ανθρώπους, η χρήση τους στα ζώα, οι κακές συνθήκες υγιεινής και η ρύπανση του περιβάλλοντος μπορούν όλες να συμβάλουν στη διάδοση της αντοχής. Τα βακτήρια και το γενετικό υλικό που τα βοηθά να αντιστέκονται στα αντιβιοτικά μπορούν να μετακινούνται μεταξύ ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος.
Γι’ αυτό οι ερευνητές υιοθετούν όλο και περισσότερο τη λεγόμενη προσέγγιση «One Health», αναγνωρίζοντας ότι η ανθρώπινη υγεία δεν μπορεί να αποσπαστεί από την υγεία των ζώων και του περιβάλλοντος.
Πώς αντιμετωπίζεται η μικροβιακή αντοχή
«Το καλό είναι ότι υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι να σκοτώσουμε τα βακτήρια και αυτά τα μικρόβια», είπε η Γουόλς. «Υπάρχουν επίσης τρόποι να προστατεύσουμε τον εαυτό μας».
Τα εμβόλια μπορούν να μειώσουν τις λοιμώξεις και, κατά συνέπεια, την ανάγκη για αντιβιοτικά. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι η καλύτερη αξιοποίηση των εμβολίων θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια κατανάλωση αντιβιοτικών κατά 2,5 δισ. δόσεις ετησίως.
Το να παραμένουμε υγιείς «είναι πραγματικά, πραγματικά σημαντικό», σημείωσε η Γουόλς, καθώς μπορεί να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης λοιμώξεων που χρειάζονται θεραπεία με αντιβιοτικά, ιδίως σε ηλικιωμένους και σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
«Τα βακτήρια επίσης πολεμούν βακτήρια και αν έχουμε μέσα στο σώμα μας ένα δικό μας βακτηριακό σύστημα που είναι πραγματικά υγιές, τότε μπορούν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση της λοίμωξης», είπε η Γουόλς.
«Χρειαζόμαστε τα βακτήρια για να ζούμε. Τα χρειαζόμαστε στο έντερό μας. Τα χρειαζόμαστε στο δέρμα μας. Τα έχουμε στο στόμα μας. Είναι πραγματικά πολύ σημαντικά», πρόσθεσε, προειδοποιώντας ότι η υπερβολική χρήση αντιβιοτικών και απολυμαντικών μπορεί να διαταράξει τις φυσικές άμυνες του οργανισμού.
Για τη Γουόλς, η λύση δεν είναι απλώς να αναπτύξουμε νέα αντιβιοτικά, παρότι αυτά παραμένουν σημαντικά. Οι ερευνητές πρέπει επίσης να εξετάσουν τα εμβόλια, την επεξεργασία των λυμάτων και τρόπους βελτίωσης της υγείας των ζώων σε όλη τη διατροφική αλυσίδα.