Έκτακτη είδηση

Προσφυγική κρίση και αστική ενσωμάτωση - Το μέλλον των μεγαλουπόλεων

Προσφυγική κρίση και αστική ενσωμάτωση - Το μέλλον των μεγαλουπόλεων
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Tα τρία τέταρτα των πολιτών της Ευρώπης να ζουν σε πόλεις. Αυτό μας αναγκάζει να εξετάσουμε τα οικονομικά της αστικής ενσωμάτωσης. Πως διαμορφώνεται η οικονομία ενός σπιτιού και πόσο την επηρεάζει η έλευση νέων πολιτών;

Επτά στους δέκα πολίτες της Ευρώπης ζουν σε πόλεις. Με αυτό ως δεδομένο, εξετάζουμε την οικονομικά της αστικής ενσωμάτωσης.

Kατευθυνόμαστε στη Βαρκελώνη της Ισπανίας, για να δούμε πως η διαμόρφωση των οικονομικών ενός σπιτιού μπορεί να βοηθήσει τους πλέον αδύναμους στις μεγαλουπόλεις. Θα ρωτήσουμε την πρόεδρο του Eurocities, πως η ίδια ως Δήμαρχος αντιμετωπίζει τις προκλήσεις που προκύπτουν στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Θα εξετάσουμε πως οι νόμιμοι μετανάστες και οι αιτούντες άσυλο ασκούν πιέσεις στις δομές και την ανάπτυξη στη Βαάντα της Φινλανδίας. Μετά θα δούμε πως η ευρωπαική πολιτική προσαρμόζεται και προσπαθεί να αντιμετωπίσει την αστική ενσωμάτωση.

Ένας στους 11 Ευρωπαίους ζει με λιγότερα, από ότι ο μέσος Ευρωπαίος στη χώρα του. Το 30% δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σε έκτακτα έξοδα και περισσότεροι του ενός στους δέκα ξοδεύουν το 40% του εισοδήματος τους στο σπίτι τους. Για κάποιους σημαίνει να μην καλύπτουν βασικές τους ανάγκες και έτσι, αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα αστικά κέντρα. Αυτό συνεπάγεται τη δημιουργία μίας παγίδας και την πτώση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ μιας αστικής περιοχής .
Η Monica Pinna θα δει πως διαχειρίζεται αυτή την κατάσταση μία μεγάλη πόλη, όπως η Βαρκελώνη.

Η Βαρκελώνη έχει περίπου 10.000 σπίτια η αξία των οποίων είναι κάτω από αυτή που θα είχαν στην κανονική αγορά. Αυτό σημαίνει ότι κάτω από το 2% των σπιτιών, προορίζονται για ανθρώπους που ζουν κάτω από δύσκολες συνθήκες.

«Το 1,5% των σπιτιών της Βαρκελώνης, είναι κομμάτι του λεγόμενου κοινωνικού πάρκου. Στο Άμστερνταμ το ποσοστό αυτό φτάνει το 48%. Ακολουθεί το Βερολίνο, το Λονδίνο και το Παρίσι», όπως μας λέει η δημοσιογράφος του euronews Mόνικα Πίνα.

Εν τούτοις, το νέο δημοτικό συμβούλιο της Βαρκελώνης, το οποίο είναι αριστερών πεποιθήσεων και του οποίου ηγείται η ακτιβίστρια Άντα Κολάου, έχει βάλει πρωταρχική προτεραιότητα το ζήτημα της στέγης.

Αυτό έχει οδηγήσει στη λήψη συγκεκριμένων μέτρων, όπως η συνεργασία με τράπεζες ώστε να βρεθούν άδεια σπίτια, η απόκτηση νέων κατοικιών, η αναπαλαίωση παλαιότερων και η κατασκευή 2.000 νέων σπιτιών. Το στοίχημα αυτό έχει κοστίσει 29 εκατομμύρια ευρώ τους τελευταίους 8 μήνες.

Ο Χόρχε είναι ένας από τους 3.000 πολίτες που έλαβαν βοήθεια από το Δημοτικό Συμβούλιο. Άλλαξε διαμέρισμα μαζί με το γιο του τον περασμένο Δεκέμβριο. Μία ομάδα εργαζομένων στον Δήμο τον βοήθησε να συγκεντρώσει τα έγγραφα, ώστε να μπορέσει να τα καταθέσει εγκαίρως και να ζητήσει ένα σπίτι.

H Χόρχε Βιλάρ, κάτοικος της Bαρκελώνης μας είπε:
«Ζούσα σε ένα υπόγειο για 7 χρόνια, μέχρι που έμεινα χωρίς δουλειά. Μία ημέρα ήρθαν με το χαρτί της έξωσης, τρία χρόνια μετά σταμάτησα να πληρώνω. Τώρα πληρώνω μόλις το 20% του ενοικίου, δηλαδή 85 ευρώ κάθε μήνα».

Η Οργάνωση «‘Ανθρωποι που δεν μπορούν να αποπληρώσουν τα δάνεια τους», η οποία συγχρηματοδοτείται από την νυν Δήμαρχο, κατάφερε να περάσει ένα νόμο ο οποίος επιτρέπει στην Καταλονία να μπορεί να ζητάει τα άδεια διαμερίσματα, την κυριότητα των οποίων έχουν οι τράπεζες, να μπορούν να χρησιμοποιούνται ως λύσεις ανάγκης για όσους έχουν να αντιμετωπίσουν τον εφιάλτη της έξωσης.

Το Δημοτικό Συμβούλιο της Βαρκελώνης έχει αποκτήσει 455 σπίτια, μετά από διαπραγματεύσεις με τις τράπεζες.

Αυτό που συμβαίνει στην Βαρκελώνη, δεν είναι εφικτό. Και σε άλλες περιπτώσεις αλλά και εδώ είναι που το δίκτυο Eurocities έρχεται να συνδράμει και να στοχεύσει στη συνεργασία των κυβερνήσεων και των Δημάρχων 130 πόλεων στην Ευρώπη, ώστε να βρεθούν κοινές πρακτικές λύσεις.

Η Fanny Gauret συνάντησε την Joanna Rolland. Είναι δήμαρχος στην πόλη Ναντ και πρόεδρος του Eurocities. Θα μάθει ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στην αστική δόμηση.

«Πρώτα έρχεται το ερώτημα της στέγασης. Η Ευρώπη αλλά και ο υπόλοιπος κόσμος θα συγκεντρώσει μεγάλους πληθυσμούς. Από τη μία έχουμε δυσκολίες που έχουν να κάνουν με τη γενικότερη αβεβαιότητα και το περιβάλλον αλλά υπάρχουν λύσεις.
Η Ευρώπη πρέπει να ακολουθήσει μία πολιτική στρατηγική η οποία σχεδιάζεται με βάση τις πόλεις. Στην πόλη μου υπάρχουν 2.000 σπίτια κοινωνικής πρόνοιας. Χρησιμοποιούμε όλα τα υπάρχοντα μέσα ώστε να είμαστε ενεργοί σε αυτά τα θέματα.
Όταν υποστηρίζεις αυτές τις πολιτικές σε θέματα στέγασης, στηρίζεις την τοπική οικονομία και την τοπική αγορά εργασίας».

Στα θέματα μετακίνησης ποιες αλλαγές θα εφαρμόζατε;

Αυτός είναι ο στόχος μας. Να δημιουργηθεί στις μεγαλουπόλεις, μία στρατηγική δομή σε θέματα κοινωνικής ενσωμάτωσης. Όταν κοιτάζω την Ευρώπη σήμερα, βλέπω πόλεις σαν τις δικές μας, εκεί όπου η καρδιά της πόλης χτυπάει στο δίκτυο μεταφοράς και δημιουργεί δεσμούς μεταξύ των ανθρώπων. Όταν κοιτάζω άλλες καταστάσεις, αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχουν κάποιες προβληματικές δομές που δημιουργούν κοινωνικές ανισορροπίες. Εάν το κενό που δημιουργείται είναι μεγάλο, τότε προκύπτουν ανισότητες και φαινόμενα περιθωριοποίησης.

Από τις πόλεις με τις οποίες έχετε έρθει σε επαφή ποια αποτελεί για εσάς ένα καλό παράδειγμα;

Οι πόλεις μας διαφέρουν, δεν έχουν την ίδια ιστορία και τις ίδιες δομές. Κοιτάζω το παράδειγμα του Άμστερνταμ, και αυτά που κάνει σε επίπεδο ψηφιακής μετάβασης. Κοιτάζω όμως και τι κάνει η Βαρκελώνη σε θέματα πολιτισμού. Ανταλλάξαμε καλές πρακτικές και με Γερμανικές πόλεις, συμπεριλαμβανομένου του θέματος των μεταναστών. Όταν εξετάζουμε πόλεις όπως η Βιέννη σε θέματα οικονομικής διαχείρισης ενός σπιτιού, βλέπεις ότι υπάρχουν καλά παραδείγματα που μπορούν να εμπνεύσουν τον καθένα μας, ώστε να γίνει πιο δημιουργικός και πιο επαρκής σε πολλά προβλήματα που ανακύπτουν.

Η Φινλανδία και ο χειρισμός των μεταναστών

Ας προσθέσουμε τώρα στο θέμα που εξετάζουμε και τον παράγοντα μετανάστες, είτε είναι νόμιμοι, είτε ζητούν άσυλο. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει την μεγαλύτερη μετακίνηση πληθυσμών των τελευταίων δεκαετιών. Οι περισσότεροι είναι από τη Συρία, το Αφγανιστάν και την Ερυθραία.
Βραχυπρόθεσμα αυτό είναι καλό για το ΑΕΠ γιατί ενισχύει την ζήτηση σπιτιών, μιας και οι κυβερνήσεις έχουν να ξοδέψουν για τη στέγαση τους και την ιατρική τους περίθαλψη.
Μακροπρόθεσμα, η επίδραση στο ΑΕΠ καθορίζεται από την ταχύτητα της ενσωμάτωσης τους στην αγορά εργασίας και στις ικανότητες που θα αναπτύξουν.

Η Μόνικα Πίνα ταξίδεψε στη Βαάντα της Φινλανδίας, για να μάθει πως οι μετανάστες δεν θα πάρουν τις δουλειές των πολιτών της χώρας.

Οι παραδοσιακές εορτές δεν είναι σπάνιες στη Βαάντα. Αυτή η πόλη κοντά στο Ελσίνκι έχει το μεγαλύτερο ποσοστό μεταναστών στη χώρα. Η Σαμίρα είναι μία από τους 30.262 μετανάστες που μένουν εδώ. Ήρθε από το Μαρόκο πριν από 19 χρόνια, έχοντας πτυχίο Νομικής. Σήμερα έχει πέντε παιδιά και δουλειά. Ξεκίνησε να εργάζεται σε κέντρο μεταναστών πριν από 6 μήνες.

Η Βαάντα έχει ένα πρόγραμμα πολυπολιτισμικό, το οποίο έχει στόχο να αυξήσει του δείκτες απασχόλησης των μεταναστών, μέσα από την εκπαίδευση και την επιμόρφωση. Η ΜΚΟ Hakunila International Society, έχει οργανώσει τμήματα και δουλεύει από κοινού με τις τοπικές κοινωνίες ώστε να βοηθήσει μετανάστες. Πέρυσι υπήρχαν 3.000 συμμετέχοντες.

Η Φινλανδία έχει περίπου 3.000 αιτούντες άσυλο κάθε χρόνο. Συνολικά φτάνουν τους 32.000. Η Χάνελ και η Άννα εργάζονται στο κέντρο του Δήμου.

Η Ευρώπη έχει δημιουργήσει ένα Fund με κεφάλαια ύψους 3.14 δισ. ευρώ για τους αιτούντες άσυλο και για την ομαλή ενσωμάτωση τους.

Η Μ. Βρετανία δίνει τα μεγαλύτερα κονδύλια (370.43 εκ . ευρώ), ακολουθεί η Ιταλία (310.36) και η Γαλλία (265.57).

Πώς αναπτύσσονται οι πόλεις και πως λειτουργούν ομαλά όταν έχουν να υποστούν ποικίλες κοινωνικές πιέσεις, είτε πρόκειται για νόμιμους μετανάστες είτε για αιτούντες άσυλο; Πως εφαρμόζονται οι πολιτικές αποφάσεις σε πρακτικό επίπεδο;

Μαζί μας είναι η Ευρωπαία Επίτροπος περιφερειακής πολιτικής, Κορίνα Κρετού.

Μιλήσαμε για τους μετανάστες και την ενσωμάτωση τους. Πως εφαρμόζονται οι πολιτικές αποφάσεις χωρίς συμβιβασμούς και χωρίς να δημιουργούν προβλήματα στις ευπαθείς κοινωνικά ομάδες;

«Είναι μία σημαντική πρόκληση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε καθώς καταγράφεται η μεγαλύτερη μετακίνηση πληθυσμών της σύγχρονης ιστορίας. Υπάρχουν ήδη άνθρωποι που έχουν ανάγκες. Περισσότεροι από 120 εκατομμύρια. Ευρωπαίοι ζουν στο όριο της φτώχειας και βέβαια τώρα προστίθεται και το θέμα της ενσωμάτωσης των μεταναστών που αποτελεί βασική προτεραιότητα.
Είναι πολύ σημαντικό να αφήσουμε τους ανθρώπους να μάθουν ότι είμαστε στην αρχή μίας νέας περιόδου. Έχουμε 450 δισ. ευρώ, από αυτή την πολιτική, τα οποία με την συνδρομή των κρατών μελών θα γίνουν 600 δισ. ευρώ. Με όλα αυτά τα κονδύλια θα θέλαμε να καταπολεμήσουμε τα θέματα των ανισοτήτων που παρουσιάζονται στις πόλεις.»

Οι αποφάσεις που από Ευρωπαϊκό επίπεδο πρέπει να εφαρμοστούν σε τοπικό, είναι πρακτικά εφαρμόσιμες; Βλέπετε θετική ή αρνητική αντίδραση;

«Ανεξαρτήτως της πολιτικής και των διαφωνιών μεταξύ των κρατών μελών, οι άνθρωποι που είναι στα πεδία δράσης και στους Δήμους είναι εκείνοι που πρέπει να αντιμετωπίσουν τα θέματα τα οποία προκύπτουν από τις αθρόες προσφυγικές ροές.
Για πρώτη φορά, δεν υπάρχει δισταγμός. Είναι η πρώτη φορά που τα επόμενα 7 χρόνια θα χρηματοδοτούμε απευθείας τις πόλεις. Μιλάμε για 16 δισ. ευρώ, τα οποία θα διαχειρίζονται απευθείας οι πόλεις και θα καλύπτουν θέματα στέγασης.
Έχουμε πολλά παραδείγματα πόλεων που αντιμετωπίζουν αυτή την κατάσταση στη Γερμανία ή την Ολλανδία. Άλλες χώρες όμως δεν γνωρίζουν τι να κάνουν και είμαστε εδώ για να δώσουμε τεχνική βοήθεια.»

Ποιο είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να επικεντρωθούν οι τοπικοί παράγοντες κάθε πόλης;

«Η κοινωνική ενσωμάτωση θα είναι κατά τη γνώμη μου το πλέον σημαντικό θέμα για τα επόμενα χρόνια. Επίσης οι νέες start up, η ενεργειακή επάρκεια, η στέγαση, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η επένδυση στην εκπαίδευση και την υγεία. Αυτές είναι οι προτεραιότητες της περιφερειακής πολιτικής μας τα επόμενα 7 χρόνια.»

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.