Έκτακτη είδηση
Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

Επέτειος: 72 χρόνια από τον εκτοπισμό των Τατάρων της Κριμαίας

euronews_icons_loading
Επέτειος: 72 χρόνια από τον εκτοπισμό των Τατάρων της Κριμαίας
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Ακριβώς 72 χρόνια συμπληρώθηκαν την Τετάρτη από την έναρξη της επιχείρησης για τον εκτοπισμό των Τατάρων της Κριμαίας από τον Στάλιν.

Οι μνήμες ξύπνησαν κατά την διάρκεια των επετειακών εκδηλώσεων που διοργανώθηκαν, με επίκεντρο το Κίεβο. Εκεί συγκεντρώθηκαν χιλιάδες κόσμου για να τιμήσουν με την παρουσία τους τη μνήμη των θυμάτων.

Παράλληλα, οργανώθηκαν και συναυλίες. Σε μία από αυτές παρέστη και ο πρόεδρος της χώρας Πέτρο Ποροσένκο, ο οποίος ανέφερε κατά την διάρκεια μιας σύντομης ομιλίας: «Η Ουκρανία και ο κόσμος δεν μπορούν να αφήσουν την επανάληψη της τραγωδίας των Τατάρων της Κριμαίας. Η Κριμαία ήταν, είναι και θα είναι τμήμα της Ουκρανία. Και αυτή η χώρα που διέπραξε το έγκλημα θα υποχρεωθεί να επιστρέψει ό,τι εκλάπη».

Πέρασαν δύο χρόνια από την προσάρτηση της χερσονήσου της Κριμαίας από την Ρωσία.
Η περίπτωσή της, όπως και η ιστορία των Τατάρων, ήρθε ωστόσο ξανά στο προσκήνιο πριν λίγες ημέρες χάρη στην… Eurovision.

«Η Τζαμάλα κέρδισε τον Πανευρωπαϊκό Διαγωνισμό Τραγουδιού και μετέφερε στην Ευρώπη και τον κόσμο αυτό το μήνυμα. Η νίκη της δείχνει ότι η Ευρώπη μας υποστηρίζει», σχολιάζει μια κοπέλα.

Το χρονικό του εκτοπισμού

Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Τάταροι, που είναι τουρκόφωνοι μουσουλμάνοι, αποτελούσαν μια από τις κυριότερες κοινότητες της Κριμαίας. Ωστόσο τον Μάιο του 1944, μετά την σοβιετική νίκη επί των Ναζί, αποφασίστηκε να εκτοπιστούν για να «εκκαθαριστεί η περιοχή από τα εχθρικά στοιχεία», όπως είχε ειπωθεί από τις σοβιετικές αρχές. Πάνω από 200.000 άτομα εκτιμάται ότι εστάλησαν σε άλλες περιοχές, όπως το Ουζμπεκιστάν.

Σύμφωνα με τον Τάταρο ιστορικό Ελβεντίν Τσουμπάροφ, οι σοβιετικές αρχές κατηγορούσαν τους Τάταρους ότι συνεργάστηκαν με τον Γερμανό κατακτητή και τους παρουσίαζαν ως «πολιτικά μη αξιόπιστους».

Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, Η εκτόπισή τους εγκρίθηκε από τον Ιωσήφ Στάλιν και άρχισε τη νύχτα της 18ης Μαΐου 1944. Εφοδιασμένοι με καταλόγους με διευθύνσεις, χιλιάδες στρατιώτες αναπτύχθηκαν στην περιοχή και συγκέντρωσαν τις οικογένειες των Τατάρων,αφού τους έδωσαν λίγα λεπτά για να μαζέψουν τα προσωπικά τους είδη και λίγα εφόδια.

Οι εκτοπισμένοι στοιβάχτηκαν σε βαγόνια για τη μεταφορά ζώων και οδηγήθηκαν στη Σιβηρία και την κεντρική Ασία. Για τους περισσότερους, ο τελικός προορισμός ήταν το Ουζμπεκιστάν.

Η «επιχείρηση» ολοκληρώθηκε μέσα σε τρεις ημέρες. Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι (κάποιοι λένε ότι ο αριθμός ανήλθε και στους 220.000) αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη γενέθλια γη τους.

Στις περιοχές όπου εγκαταστάθηκαν οι Τάταροι εργάστηκαν σε εργοστάσια και αγροκτήματα, συχνά κάτω από άθλιες συνθήκες. Αρκετοί πέθαναν κατά το ταξίδι, άλλοι, σχεδόν το 45% σύμφωνα με ταταρικές πηγές, υπέκυψαν από την πείνα, τις ακραίες καιρικές συνθήκες και τις αρρώστιες.

Στην Κριμαία, την ίδια περίοδο, βρισκόταν σε εξέλιξη η «αποταταροποίηση» της περιοχής. Τα ονόματα των χωριών εκρωσίστηκαν και τα μνημεία των Τατάρων μετατράπηκαν σε μουσεία ενώ για να αντιμετωπιστεί η έλλειψη εργατικών χεριών, εγκαταστάθηκαν στη χερσόνησο οικογένειες Ρώσων και Ουκρανών.

Όταν ο Νικίτα Χρουτσόφ «δώρισε» την Κριμαία στην Ουκρανία, το 1954, τα ίχνη της παρουσίας των Τατάρων είχαν σχεδόν εξαφανιστεί.

Το 1967, δεκατέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο του Στάλιν, εκδόθηκε ένα διάταγμα με το οποίο αποσύρονταν οι κατηγορίες σε βάρος των Τατάρων.

Οι εκτοπισμένοι και οι απόγονοί τους άρχισαν να επιστρέφουν στις αρχές της δεκαετίας του ΄90, με τη διάλυση της πρώην ΕΣΣΔ και την ανεξαρτητοποίηση της Ουκρανίας.

Σήμερα οι Τάταροι αποτελούν πάνω από το 10% του πληθυσμού της χερσονήσου της Κριμαίας από 1% που ήταν τη δεκαετία του 1980.