Euronews is no longer accessible on Internet Explorer. This browser is not updated by Microsoft and does not support the last technical evolutions. We encourage you to use another browser, such as Edge, Safari, Google Chrome or Mozilla Firefox.

Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

ΗΠΑ: 5 ερωτήσεις και απαντήσεις για το θέμα της οπλοκατοχής

ΗΠΑ: 5 ερωτήσεις και απαντήσεις για το θέμα της οπλοκατοχής
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Για άλλη μια φορά οι ΗΠΑ θρηνούν θύματα από επίθεση ενόπλου.

Και για άλλη μια φορά αυτό το γεγονός αναζωπύρωσε τη μεγάλη συζήτηση στις ΗΠΑ για τη νομοθεσία για την οπλοκατοχή.

Μπορεί για την Ευρώπη να μοιάζει παράξενο, η Αμερική όμως ιστορικά και πολιτισμικά αποτελεί ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον, σε ό,τι αφορά τη χρήση όπλων από μεμονωμένα πρόσωπα.

Όπως εξηγεί ο ανταποκριτής του euronews στην Ουάσιγκτον, Στέφαν Γκρόμπε, πολιτικά το θέμα της οπλοκατοχής έχει προκαλέσει σοβαρές πληγές τα τελευταία χρόνια.

Σήμερα είναι σχεδόν αδύνατο να επιβληθούν αυστηρότεροι περιορισμοί στην οπλοκατοχή, καθώς το λόμπι των όπλων διαθέτει σημαντικά ερείσματα στα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ σε πολιτειακό και εθνικό επίπεδο.

Έτσι αποτρέπονται ακόμη και οι πιο εύκολες αλλαγές στο στάτους που επικρατεί, παρά το γεγονός ότι η κοινή γνώμη με συντριπτική πλειοψηφία έχει ταχθεί υπέρ της αυστηροποίησης των όρων για την αγορά όπλου.

Πριν από μερικούς μήνες που έγινε μία ακόμη επίθεση, αυτή την φορά στο Τσάρλεστον, ο τότε Αμερικανός Πρόεδρος, Μπαράκ Ομπάμα, απευθύνθηκε στους πολίτες και η απογοήτευσή του ήταν ορατή.


«Σε κάποιο βαθμό, εμείς ως χώρα θα πρέπει να συμφιλιωθούμε με το γεγονός ότι τέτοιου τύπου μαζική βία δεν υπάρχει σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Δεν υπάρχει σε άλλους τόπους με αυτής της μορφής την συχνότητα», δήλωσε.

Ο Ομπάμα, που προσπάθησε ανεπιτυχώς να περάσει μέτρα για τον έλεγχο της οπλοκατοχής μετά τη μαζική δολοφονία μαθητών και εκπαιδευτικών στο σχολείο Σάντι Χουκ τον Δεκέμβριο του 2012, γνωρίζει πως είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνει η οποιαδήποτε αλλαγή.

Κατά την διάρκεια της προεκλογικης περιόδου το 2016, η Χίλαρι Κλίντον απηύθυνε δραματική έκκληση, ώστε να υπάρξουν αλλαγές στη νομοθεσία περί οπλοκατοχής που να βασίζονται, όπως είπε, στην κοινή λογική, ενώ τότε, ο νυν πρόεδρος Ντόναλτ Τραμπ επέφευγε να σχολιάσει το θέμα.

Γιατί όμως είναι τόσο δύσκολο για τις ΗΠΑ να διαχειριστούν το κρίσιμο θέμα της ένοπλης βίας;

Ο ανταποκριτής μας στην Ουάσιγκτον, Στέφαν Γκρόμπε, παρουσιάζει πέντε βασικά στοιχεία για να κατανοήσουμε πλήρως το θέμα:

1. Ποιά είναι η νομική βάση για την οπλοκατοχή;

Είναι η Δεύτερη Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ που υιοθετήθηκε το 1791 και έχει επηρεαστεί από το Αγγλικό Δίκαιο και τη Χάρτα των Δικαιωμάτων του 1689.

Η τροπολογία εγγυάται το δικαίωμα στην οπλοκατοχή, αλλά και στη συγκρότηση ομάδων πολιτοφυλακής.

Κάτι τέτοιο είχε κριθεί αναγκαίο από τους πρώτους αποίκους για την προστασία της ζωής, της απώθησης οποιασδήποτε εισβολής, αλλά και για την άμυνα εναντίον τυραννικού καθεστώτος.

Το πολιτικό περιβάλλον του 18ου αιώνα για πολλούς στις ΗΠΑ δεν μπορεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα βάσει του οποίου να καθορίζεται η σύγχρονη χρήση όπλων από τους πολίτες.

Το συγκεκριμένο θέμα αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης εδώ και πολλά χρόνια στις ΗΠΑ.

2. Μπορούν οι πολίτες να κατέχουν όπλα ελεύθερα, όπως στις ταινίες γουέστερν;

Ναι και όχι, η νομοθεσία ποικίλλει από πολιτεία σε πολιτεία. Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν αποφάσισε εάν η Δεύτερη Τροποποίηση του Αμερικανικού Συντάγματος προστατεύει ή όχι το δικαίωμα στην οπλοκατοχή με σκοπό την αυτοάμυνα.

Ομοσπονδιακά εφετεία έχουν εκδόσει αντιφατικές αποφάσεις επί του θέματος.

Η πρακτική της ελεύθερης οπλοκατοχής, δηλαδή το να έχει κάποιος το όπλο του ενώ πηγαίνει στη δουλειά του, αυξάνεται σταδιακά στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια.

Γίνονται μάλιστά και εκδηλώσεις που προωθούν αυτήν την πρακτική, έτσι ώστε και η κοινή γνώμη να συνηθίζει σε αυτή.

3. Πόσα όπλα κυκλοφορούν στις ΗΠΑ;

Μπορεί η ερώτηση να μοιάζει εύκολη, η απάντηση όμως είναι περίπλοκη.

Δεν υπάρχει αρίθμηση στα όπλα που υπάρχουν στις ΗΠΑ και έτσι δεν είναι απλό να ειπωθεί ποιός είναι ο ακριβής αριθμός των όπλων που κυκλοφορούν.

Ωστόσο, υπάρχουν εκτιμήσεις. Σύμφωνα με την Επισκόπηση Μικρών Όπλων, με έδρα τη Γενεύη,- την καλύτερη πηγή πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο για την οπλοκατοχή- στις ΗΠΑ διαμένουν οι καλύτερα οπλισμένοι πολίτες σε όλο τον κόσμο.

Εκτιμάται ότι υπάρχουν 270 εκατ. όπλα.

Οι ΗΠΑ θεωρείται πως είναι η πατρίδα του 35% με 50% των ιδιοκτητών όπλων σε όλο τον κόσμο.

Αυτό σημαίνει ότι κατά μέσο όρο 89 όπλα αντιστοιχούν σε κάθε 100 κατοίκους, αριθμός πολύ μεγαλύτερος σε σχέση με την Υεμένη, που έρχεται στη δεύτερη θέση με 55 όπλα για κάθε 100 πολίτες, ή την Ελβετία, που είναι τρίτη με 46 όπλα για κάθε 100 άτομα.

4. Είναι ο κάθε Αμερικανός κάτοχος όπλου;

Όχι βεβαίως. Μια μεγάλη πλειοψηφία Αμερικανών δεν διαθέτει όπλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2014, που διεξάγεται κάθε δύο χρόνια από το 1972, η οπλοκατοχή βρίσκεται στο πιο χαμηλό σημείο, όπως είχε συμβεί και το 2010. Μόνον το 32% των Αμερικανών έχουν όπλο στην κατοχή του ή ζουν με κάποιον που διαθέτει όπλο. Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές του ’80 περίπου ο μισός πληθυσμός της χώρας είχε όπλο.

Η έρευνα ανέδειξε επίσης ότι το 22% των Αμερικανών είναι οι ίδιοι κάτοχοι οπλων. Το 1985 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 31%.

Το ποσοστό των ανδρών που έχουν όπλο ήταν 50% το 1980 και 35% το 2014. Το ποσοστό των γυναικών παραμένει σταθερό από το 1980. Το 2014 έφτασε στο 12%.

Σημαντικό όμως είναι και το στοιχείο που προκύπτει από τις έρευνες, σύμφωνα με το οποίο ο μέσος κάτοχος όπλων, διαθέτει παραπάνω από ένα.

5. Γιατί είναι τόσο δύσκολο να βρεθούν ακριβείς πληροφορίες για την οπλοκατοχή;

Το 1996 η πανίσχυση (ακόμη και σε πολιτικό επίπεδο) NRA, Εθνική Ένωση Όπλων, πίεσε το μέλος του Κογκρέσου, Jay Dickey, έναν Δημοκρατικό από το Αρκάνσας, να συμπεριλάβει διατάξεις σε νομοσχέδιο ώστε να απαγορεύσει στα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων να προωθούν τους ελέγχους για την οπλοκατοχή. Η απαγόρευση αργότερα επεκτάθηκε στο σύνολο της έρευνα που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Υγείας.

Σύμφωνα με επιστήμονες, το γεγονός αυτό έκανε την έρευνα για τα όπλα πιο δύσκολη, μείωσε τον αριθμό των μελετών και αποθάρρυνε τους επιστήμονες ακόμη και να συζητούν για την ένοπλη βία σε ιατρικά και επιστημονικά συνέδρια.

Το 2013, μετά την αιματηρή επίθεση στο σχολείο Σάντι Χουκ, ο Πρόεδρος Ομπάμα ζήτησε να χρηματοδοτηθεί η έρευνα για τους ελέγχους που αφορούν την οπλοκατοχή. Όμως οι Ρεπουμπλικάνοι, που είχαν τον έλεγχο στη Βουλή των Αντιπροσώπων, το αρνήθηκαν.