Έκτακτη είδηση
Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

ΕΕ: «Στο τραπέζι» το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία

euronews_icons_loading
Cypriot Foreign Minister Nicos Christodoulides, right, speaks with European Union foreign policy chief Josep Borrell
Cypriot Foreign Minister Nicos Christodoulides, right, speaks with European Union foreign policy chief Josep Borrell   -   Πνευματικά Δικαιώματα  Jean-Christophe Verhaegen/AP
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν σήμερα το κατά πόσον θεωρούν επιβεβλημένο να υπάρξουν κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας εξαιτίας των ενεργειών της στην ανατολική Μεσόγειο, προτού οι ηγέτες των 27 χωρών μελών της να αποφασίσουν, αργότερα μέσα στην εβδομάδα, εάν θα κάνουν πράξη τα όσα αποφασίστηκαν τον Οκτώβριο για την επιβολή αυστηρών κυρώσεων εφόσον η Τουρκία δεν συμμορφωθεί.

Υπό την προεδρία του Υπάτου Εκπροσώπου Ζοζέπ Μπορέλ και με τη φυσική παρουσία των Υπουργών συνεδριάζει στις Βρυξέλλες το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ (ΣΕΥ). Η συνεδρίαση ξεκίνησε στις 9:30 τοπική ώρα και αναμένεται να ολοκληρωθεί περί τις 14:30 με αντικείμενο τις τελευταίες διεθνείς εξελίξεις, την κατάσταση στη Γεωργία μετά τις πρόσφατες κοινοβουλευτικές εκλογές, τις νομοθετικές εκλογές στη Βενεζουέλα στις 6 Δεκεμβρίου και τις εξελίξεις σχετικά με την Τουρκία ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 10ης και 11ης Δεκεμβρίου.

«Η στάση της Τουρκίας αποτελεί πρόκληση στο σύνολο της ΕΕ» τόνισε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών σε δηλώσεις του στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων. Ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι «κατέστη σαφές ότι θα πρέπει να υπάρχει αντίδραση απέναντι στην Τουρκία».

Ειδικότερα, ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι «στο Συμβούλιο σήμερα έγινε μια εκτεταμένη συζήτηση αναφορικά με την τουρκική παραβατικότητα. Διαπιστώθηκε από όλους τους Υπουργούς Εξωτερικών ότι η Τουρκία δεν αντελήφθη το θετικό μήνυμα της ΕΕ από το Συμβούλιο του Οκτωβρίου. Αντίθετα, συνέχισε την παραβατική συμπεριφορά της. Και μάλιστα κάτω από ένα πλαίσιο το οποίο είναι παντελώς απαράδεκτο, την απειλή πολέμου εναντίον της Ελλάδας εάν επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια. Σημειώνω ότι η UNCLOS, η σύμβαση που προβλέπει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια είναι τμήμα του ευρωπαϊκού δικαίου, την έχει επικυρώσει η ίδια η ΕΕ. Άρα η στάση της Τουρκίας αποτελεί πρόκληση στο σύνολο της Ένωσης. Από εκεί και πέρα λοιπόν κατέστη σαφές ότι θα πρέπει να υπάρχει αντίδραση απέναντι στην Τουρκία. Κι αυτό είναι το οποίο θα συζητηθεί στο Συμβούλιο Αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων αυτή την εβδομάδα».

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν μέτρα κατά της Τουρκίας κατά τη σημερινή συνάντησή τους, καθώς δεν υπήρξε τους περασμένους μήνες αποκλιμάκωση της σύγκρουσης στην ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε σήμερα προσερχόμενος στο ΣΕΥ, ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας.

«Η Γερμανία έχει εργασθεί σκληρά στη διάρκεια των περασμένων μηνών για να διευκολύνει έναν διάλογο ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία», δήλωσε ο Χάικο Μάας πριν συνεδριάσει με τους ευρωπαίους ομολόγους του.

«Όμως υπήρξαν υπερβολικά πολλές προκλησεις, και οι εντάσεις ανάμεσα στην Τουρκία, την Κύπρο και την Ελλάδα εμπόδισαν οποιεσδήποτε απ' ευθείας συνομιλίες», πρόσθεσε.

«Γι' αυτό τον λόγο, θα μιλήσουμε για τις συνέπειες που θα πρέπει να συναγάγουμε -- ενόψει επίσης της συνόδου κορυφής της ΕΕ αυτή την εβδομάδα», πρόσθεσε ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών.

Οι ΥΠΕΞ δεν θα πάρουν αποφάσεις στο σημερινό συμβούλιό τους, θα τις αφήσουν στη Σύνοδο Κορυφής. Τον Οκτώβριο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προειδοποίησε την Τουρκία να σταματήσει τις έρευνες στα νερά της ανατολικής Μεσογείου, διαμηνύοντας ότι θα αντιμετώπιζε συνέπειες σε διαφορετική περίπτωση.

Η κίνηση της Τουρκίας στα τέλη Νοεμβρίου να ελλιμενίσει σκάφος σεισμικής έρευνας αποκλιμάκωσε κατά τι την ένταση, όμως αξιωματούχοι και διπλωμάτες της ΕΕ λένε ότι η στάση της Άγκυρας ευρύτερα, σε διάφορα ζητήματα — ως προς τις κρίσεις στη Λιβύη, στη Συρία, στο Ιράκ, ως προς τον κυβερνητικό αυταρχισμό στο εσωτερικό — έχουν σκληρύνει τις ευρωπαϊκές θέσεις.

Και φυσικά μια από τις μεγαλύτερες της προκλήσεις είναι το παράνομο άνοιγμα των Βαρωσιών που έκαναν Ερντογάν και Ταταρ στην κατεχόμενη Αμμόχωστο.

«Εξ όσων γνωρίζω, καμία κυβέρνηση της ΕΕ δεν αμφισβητεί την άποψη ότι η κατάσταση είναι σήμερα χειρότερη απ’ ό,τι ήταν τον Οκτώβριο και άρα οι ηγέτες πρέπει να εξετάσουν ποιες θα είναι οι συνέπειες», ανέφερε ευρωπαίος αξιωματούχος. «Ζητήσαμε αλλαγή και δεν ήρθε», εξήγησε.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει τη συνέχιση των ερευνητικών δραστηριοτήτων τουρκικών πλοίων στα ύδατα της ανατολικής Μεσογείου, που η Αθήνα τονίζει ότι καθιστούν αδύνατη την έναρξη επίσημων συνομιλιών με την Άγκυρα για τις διαφωνίες των δύο πλευρών.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ αξίωσε την περασμένη εβδομάδα η Τουρκία να πάψει να «παίζει παιγνίδια», προσφέροντας παραχωρήσεις μόνο για να τις πάρει πίσω.

Η χώρα που κρατάει το κλειδί ως προς την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία είναι η Γερμανία, η οποία ασκεί την εναλλασσόμενη προεδρία της ΕΕ το τρέχον εξάμηνο. Το Βερολίνο ήλπιζε ότι θα μεσολαβούσε μεταξύ της Αθήνας και της Άγκυρας, αλλά οργίστηκε όταν η Τουρκία ξανάρχισε την εξερεύνηση για κοιτάσματα αερίου στα ανοικτά της Κύπρου τον Οκτώβριο, έπειτα από σύντομη παύση.

«Το ότι εστάλη το πλοίο (Oruç Reis) ξανά στη θάλασσα αμέσως μετά τη σύνοδο (κορυφής του Οκτωβρίου) δεν το πήραν πολύ καλά τα κράτη μέλη που κατέβαλαν μεγάλες προσπάθειες (...). Η υπομονή της Γερμανίας έχει όρια», επισήμανε ευρωπαίος διπλωμάτης ενήμερος για την προετοιμασία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η Γαλλία και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιχειρηματολογούν ότι είναι ώρα να τιμωρηθεί η Τουρκία, μέλος του NATO και στη θεωρία κράτος υποψήφιο προς ένταξη στην ΕΕ, που οι Βρυξέλλες θεωρούν πως χρησιμοποιεί τη διένεξη όσον αφορά τα κοιτάσματα αερίου για εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες.

Η κυβέρνηση της Τουρκίας απορρίπτει τη σεναριολογία περί επιβολής κυρώσεων από την ΕΕ, τονίζοντας πως η κίνηση αυτή δεν θα ήταν εποικοδομητική.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε να επιβληθούν κυρώσεις την 26η Νοεμβρίου. Η επιστροφή του Ορούτς Ρέις στο λιμάνι και η πρόσκληση του τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στους Ευρωπαίους για διάλογο μπορεί ωστόσο να θεωρηθεί πως δίνουν στην ΕΕ λόγους να μην προχωρήσει, προς το παρόν.

«Οι κυρώσεις είναι στο τραπέζι» αλλά η επιβολή τους «δεν είναι αυτόματη», εξήγησε ο ευρωπαίος διπλωμάτης.

Την ίδια ώρα έτερη διπλωματική πηγή σημείωνε σε δημοσιογράφους τις “πάρα πολλές δυσκολίες” στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η πηγή σημείωνε τις εξελίξεις με το Brexit, το Ταμείο Ανάκαμψης και την προσπάθεια διαμεσολάβησης των Γερμανών να φέρουν συμβιβασμό σε σχέση με την Πολωνία και την Ουγγαρία και την επιθυμία για λύση πριν από την Πέμπτη. Η πηγή σημείωσε ότι δεν υπάρχει επί της ουσίας αλλαγή στάσης από την Πολωνία και η πίεση είναι τεράστια. Υπάρχει ως συζήτηση να αποκλειστούν από το νέο ταμείο, επεσήμανε αλλά θα είναι πολύ δύσκολο και πρακτικά ως προς τη νομική βάση και τη μέθοδο.

Σε σχέση με τις επιδιώξεις της Ελλάδας, η διπλωματική πηγή δήλωσε ότι γίνονται επαφές και σε επίπεδο πρωτευουσών και τηλεδιασκέψεις με τον Πρόεδρο Μισέλ. Το βέβαιο είναι ότι η οποιαδήποτε συζήτηση περί θετικής ατζέντας με την Τουρκία είναι “εκτός τόπου και χρόνου”, επεσήμανε. "Ενδιαφερόμαστε για μια καλή σχέση, υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα έχει συμπεριφορά που συνάδει με αυτή τη σχέση”, τόνισε. Σημείωσε δε ότι η προσφορά της ΕΕ, μένει στο τραπέζι, αλλά υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Ανέφερε δε ότι ως προς την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, η ελληνική θέση είναι βασισμένη στο διεθνές Δίκαιο και τη Χάγη, τη σύμβαση UNCLOS. Έκανε ακόμα λόγο για “μουδιασμένο το κλίμα” μετά την επίσκεψη του εκπροσώπου της τουρκικής προεδρίας, Ιμπραήμ Καλίν, στις Βρυξέλλες και τα περιστατικά με την νηοψία, τις δηλώσεις και τα διαβήματα.

“Δεν υπάρχει αμφιβολία κάποιοι θα πουν ότι το Ορούτς Ρέις αποσύρθηκε, δεν βγήκε καινούργια Νavtex”, δήλωσε και προσέθεσε ότι "εκεί η κυπριακή πλευρά θα πει ότι στην κυπριακή ΑΟΖ παραμένουν δύο γεωτρύπανα".

Ο ίδιος θεώρησε πιθανό να ικανοποιηθεί κυπριακό αίτημα για πρόσθετες καταχωρήσεις, καθώς και ένα καθεστώς κυρώσεων παρόμοιο με της Κύπρου και για Ελλάδα, ωστόσο αναζητείται τρόπος, γιατί δεν υπάρχουν γεωτρήσεις στην Ελλάδα. Εκτιμά δε ότι ένα βήμα παραπάνω θα μπορούσε να είναι να υπάρξει εντολή προς τον Μπορέλ για να ετοιμάσει γραπτώς τις επιλογές (και τις κυρώσεις) καθώς μέχρι τώρα είχε προφορική εντολή από το Gymnich στο Βερολίνο.

Η διπλωματική πηγή τόνισε ότι “οι κυρώσεις για μας δεν είναι αυτοσκοπός. Δεν είναι στρατηγικός στόχος να τιμωρήσουμε την Τουρκία, αλλά να συνεργαστούμε”. “Εικάζω ότι θα τεθεί και το θέμα του εμπάργκο όπλων. Τι κάνουμε όταν μια χώρα της ΕΕ πουλάει όπλα σε κράτος που απειλεί" διερωτήθηκε.

Ωστόσο ο κοινοτικός αξιωματούχος νωρίτερα είχε ξεκαθαρίσει ότι ελληνικό ή άλλο αίτημα για νέο εμπάργκο σε επίπεδο ΕΕ δεν υπάρχει, υπάρχει ελληνικό αίτημα προς συγκεκριμένα κράτη μέλη. Η ΕΕ εξάλλου έχει συντονισμένο διακυβερνητικό εμπάργκο όπλων προς την Τουρκία από τις 19 Νοεμβρίου 2019, με αφορμή την επέμβαση στη Συρία.

Η ελληνική διπλωματική πηγή εκτιμά ότι και η αναστολή της τελωνειακής ένωσης θα μπορούσε δυνητικά να είναι μία από τις επιλογές που θα προτείνει ο Μπορέλ - κάτι που ωστόσο απορρίπτουν οι κοινοτικές υπηρεσίες και νομικοί κύκλοι της Κομισιόν και των Κρατών Μελών.

Κάνοντας μια καταγραφή των θέσεων των κρατών μελών η ελληνική διπλωματική πηγή ισχυρίστηκε ότι Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία, Μάλτα δεν επιθυμούν κυρώσεις, η Πορτογαλία δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί για το ζήτημα, ενώ από την άλλη, Γαλλία, Αυστρία, Λουξεμβούργο, Σλοβενία και Σλοβακία είναι υπέρ μιας σκληρής απάντησης, αλλά και Βέλγιο και Ιρλανδία θεωρούν ότι η συμπεριφορά της Τουρκίας δεν είναι ανεκτή. Σημείωσε τέλος ότι Δανία, Εσθονία, Σουηδία και Βαλτικές χώρες είναι αδιάφορες για το θέμα.