Ο Όρμπαν, που κάποτε χαρακτήριζε τις κλιματικές φιλοδοξίες της ΕΕ «ουτοπική φαντασίωση», αντικαθίσταται από τον Πέτερ Μάγκιαρ.
Οι σημερινές εκλογές στην Ουγγαρία, με σαρωτικό αποτέλεσμα, είχαν ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση του Βίκτορ Όρμπαν από την πρωθυπουργία έπειτα από 16 χρόνια.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έχοντας στο παρελθόν χαρακτηρίσει τις κλιματικές φιλοδοξίες της ΕΕ ως «ουτοπική φαντασίωση», αποδίδοντάς τες στην αύξηση του ενεργειακού κόστους και στην καταστροφή της μεσαίας τάξης, ο Όρμπαν στήριζε συχνά πολιτικές που έρχονταν σε αντίθεση με τους στόχους μηδενικών εκπομπών που είχε θέσει η κυβέρνησή του.
Πόσο πιθανό είναι λοιπόν να αλλάξουν τα πράγματα υπό τη νέα ηγεσία του κόμματος Τίσα, του Πέτερ Μάγιαρ;
Παρότι ο 45χρονος είναι πρώην μέλος του κόμματος Φιντέζ του Όρμπαν, επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία για τις δεσμεύσεις του να πατάξει τη διαφθορά και να αποκαταστήσει τις τραυματισμένες σχέσεις της Ουγγαρίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία του Τίσα, το κεντροδεξιό και φιλοευρωπαϊκό κόμμα υποσχέθηκε να βάλει τέλος στο πολιτικό παζάρι γύρω από τα περιβαλλοντικά ζητήματα, αποκαθιστώντας ανεξάρτητους μηχανισμούς προστασίας της φύσης και επιβάλλοντας αυστηρότερη ρύθμιση στις ρυπογόνες βιομηχανίες.
«Οι επενδύσεις δεν μπορούν να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των ανθρώπων και η ανταγωνιστικότητα της χώρας δεν μπορεί να βασίζεται στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος», ανέφερε το κόμμα Τίσα στον επίσημο λογαριασμό του στο Instagram τον Φεβρουάριο.
«Χτίζουμε μια χώρα όπου θα μπορεί κανείς να ζει, όχι μόνο μέχρι τις επόμενες εκλογές, αλλά για τις επόμενες γενιές».
Το κόμμα Τίσα στην Ουγγαρία στοχεύει σε ενεργειακή ανεξαρτησία
Το νεοεκλεγέν κόμμα Τίσα της Ουγγαρίας υπόσχεται να χαλαρώσει τους δεσμούς της χώρας με τη Ρωσία και να την ευθυγραμμίσει περισσότερο με την ΕΕ.
Δεσμεύεται να τερματίσει έως το 2035 την εξάρτηση της χώρας από τη ρωσική ενέργεια και να διπλασιάσει μέχρι το 2040 το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην ενεργειακή της παραγωγή.
Η κυβέρνηση Όρμπαν αντιστάθηκε επανειλημμένα στις ευρωπαϊκές κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, επιλέγοντας αντίθετα να ενισχύσει τις φθηνές ρωσικές εισαγωγές. Αν και αυτή η πολιτική βοήθησε την Ουγγαρία να διατηρεί από τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας στην Ευρώπη, άφησε τη χώρα ευάλωτη σε αναταράξεις.
Παρότι η Ουγγαρία έχει σημειώσει πρόοδο στην ηλιακή ενέργεια, η οποία μαζί με την απομάκρυνση από τον άνθρακα έχει συμβάλει σε μια αργή αλλά σταθερή μείωση των εκπομπών, το ενεργειακό της μίγμα εξακολουθεί να κυριαρχείται από τα ορυκτά καύσιμα.
Η περαιτέρω επένδυση σε εγχώριες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα ενίσχυε τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της Ουγγαρίας.
Η βελτιωμένη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται επίσης να ξεμπλοκάρει δισεκατομμύρια σε παγωμένα κονδύλια που προορίζονται για την πράσινη μετάβαση.
Περιορισμός των ρυπογόνων βιομηχανιών στην Ουγγαρία
Στο πλαίσιο της εξαγγελθείσας αυστηροποίησης των κανόνων για τις ρυπογόνες βιομηχανίες, το κόμμα Τίσα έχει κατονομάσει ρητά τα εργοστάσια μπαταριών.
Μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές αντιπαραθέσεις στην Ουγγαρία αφορά τις κινεζικές, νοτιοκορεατικές και ιαπωνικές εγκαταστάσεις μπαταριών, που τα τελευταία χρόνια ξεφυτρώνουν σε όλη τη χώρα, ενισχυμένες από κρατικές επιδοτήσεις και χαλαρή ρύθμιση.
Διαδηλώσεις και δικαστικές προσφυγές έχουν ξεσπάσει για την τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση, τη ρύπανση των υπόγειων υδάτων και τα παράνομα απόβλητα που προέρχονται από ορισμένες από αυτές τις μονάδες, υπονομεύοντας τα περιβαλλοντικά οφέλη της πράσινης τεχνολογίας που παράγουν.
Μεγαλύτερη διαφάνεια, μηχανισμοί κατά της διαφθοράς και ισχυρότεροι, πιο ανεξάρτητοι περιβαλλοντικοί θεσμοί θα έδιναν στις αρχές τη δυνατότητα να ρυθμίζουν αποτελεσματικότερα ή και να κλείνουν τις επιβλαβείς εγκαταστάσεις.
Η προστασία του νερού ως εθνικού πόρου στην Ουγγαρία
Όπως και μεγάλο μέρος της Ευρώπης, η Ουγγαρία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ξηρασίες και καύσωνες που ασκούν έντονη πίεση στους υδάτινους πόρους της, και οι προοπτικές, υπό το βάρος της επιταχυνόμενης κλιματικής αλλαγής, είναι δυσοίωνες.
Στις αρχές του 2025, τα επίπεδα του νερού τόσο στον Δούναβη όσο και στον ποταμό Τίσα είχαν φτάσει κοντά σε ιστορικά χαμηλά.
Ένα παρατεταμένο κύμα καύσωνα και ξηρασίας το 2024 προκάλεσε ζημιές άνω των 100 δισ. φιορινιών (273 εκατ. ευρώ) στον αγροτικό τομέα της χώρας. Η ανεπαρκής επεξεργασία λυμάτων και η υπερβολική εξάρτηση από τα υπόγεια ύδατα για πόσιμο νερό έχουν καταστήσει την κατάσταση ακόμη πιο εύθραυστη.
Το κόμμα του Μάγιαρ δηλώνει ότι στόχος του είναι να αμβλύνει την κρίση μέσω εκτεταμένων έργων συγκράτησης υδάτων, εκσυγχρονισμένων αρδευτικών συστημάτων και μέτρων προσαρμογής της γεωργίας στην κλιματική αλλαγή.
Κάποια προεργασία έχει ήδη γίνει επί Όρμπαν, με ένα πρόγραμμα ανανέωσης υποδομών που ξεκίνησε το 2025 και προβλέπει την επέκταση της χωρητικότητας των καναλιών κατά 300 χιλιόμετρα και την κατασκευή ή αναβάθμιση περισσότερων από 130 υδραυλικών έργων, ώστε να αυξηθεί η δυνατότητα αποθήκευσης νερού για τη γεωργία.
Τα διακυβεύματα ξεπερνούν το περιβάλλον. Η καλύτερη διαχείριση των υδάτων υπόσχεται να βελτιώσει την επισιτιστική ασφάλεια και να στηρίξει την αγροτική οικονομία, έναν καίριο εκλογικό πυλώνα για τον Μάγιαρ, ο οποίος έχει εργαστεί εντατικά για να κερδίσει τη στήριξη των αγροτικών κοινοτήτων της Ουγγαρίας.
Επί Όρμπαν, οι αγροτικές περιοχές προσελκύονταν συχνά με βραχυπρόθεσμες επιδοτήσεις, μεταξύ των οποίων και η δωρεάν χρήση νερού για αγροτικές καλλιέργειες, αντί για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε υποδομές που, σύμφωνα με τους ειδικούς, έχει άμεση ανάγκη η χώρα.
Το κατά πόσο ο Μάγιαρ θα καταφέρει να υλοποιήσει αυτό το μακροπρόθεσμο όραμα, ανακτώντας ταυτόχρονα την εμπιστοσύνη των Βρυξελλών και αποδεσμεύοντας τα παγωμένα ευρωπαϊκά κονδύλια, θα αποτελέσει μία από τις κρίσιμες δοκιμασίες της πρώτης του θητείας.