Επιστήμονες αναπτύσσουν νέο μοντέλο που προβλέπει αξιόπιστα Ελ Νίνιο και Λα Νίνια 15 μήνες νωρίτερα
Οι τρεις πρώτοι μήνες του 2026 ήταν οι τέταρτοι θερμότεροι που έχουν καταγραφεί ποτέ, παρά τις ασθενείς συνθήκες Λα Νίνια, οι οποίες κανονικά συγκρατούν τις θερμοκρασίες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αρχή της χρονιάς συνοδεύτηκε επίσης από επίπεδα ρεκόρ χαμηλής έκτασης θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική.
Τώρα, οι επιστήμονες αναμένουν ότι το θερμό επεισόδιο Ελ Νίνιο, το οποίο προβλέπεται να εμφανιστεί έως τις αρχές του φθινοπώρου, θα είναι ιδιαίτερα ισχυρό.
Οι ειδικοί λένε ότι αυτό σημαίνει πως το 2026 έχει 19% πιθανότητες να ξεπεράσει το 2024 και να γίνει το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί.
Το 2026 μπορεί να φέρει ένα «σούπερ» Ελ Νίνιο
Βάσει σειρών θερμοκρασιακών δεδομένων από πέντε διαφορετικές ερευνητικές ομάδες, η ιστοσελίδα περιβαλλοντικών ειδήσεων και αναλύσεων Carbon Brief προβλέπει ότι το 2026 είναι σχεδόν βέβαιο πως θα συγκαταλέγεται στα τέσσερα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί και πιθανότατα θα είναι το δεύτερο θερμότερο.
Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες αναμένεται να αυξηθούν μέσα στη χρονιά, ιδίως καθώς το φθινόπωρο ενδέχεται να σημάνει την εμφάνιση ενός «σούπερ» Ελ Νίνιο.
Το θερμό φαινόμενο στον τροπικό Ειρηνικό διαμορφώνει τα παγκόσμια πρότυπα καιρού και μπορεί να τροφοδοτήσει ξηρασίες, πλημμύρες και θαλάσσιους καύσωνες.
Η πιο συνηθισμένη μέθοδος για την πρόβλεψη του χαρακτήρα των συνθηκών είναι η μέτρηση της θερμοκρασιακής απόκλισης στην περιοχή «Niño3.4» του τροπικού Ειρηνικού.
Όταν η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας παραμένει πάνω από 0,5°C, αυτό υποδηλώνει ένα επεισόδιο Ελ Νίνιο· θερμοκρασίες πάνω από 1,5°C αντιστοιχούν σε ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο και θερμοκρασίες πάνω από 2°C συχνά χαρακτηρίζονται ως «σούπερ» Ελ Νίνιο.
Το Carbon Brief αναφέρει ότι τα πιο πρόσφατα κλιματικά μοντέλα δίνουν μια μέση εκτίμηση για θέρμανση 2,2°C έως τον Σεπτέμβριο, σενάριο που θα έβαζε τον πλανήτη ξεκάθαρα σε ζώνη «σούπερ» Ελ Νίνιο.
Η θέρμανση αναμένεται να ενταθεί μετά τον Σεπτέμβριο, καθώς οι συνθήκες Ελ Νίνιο συνήθως κορυφώνονται μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου.
Αν τελικά εκδηλωθεί ένα σούπερ επεισόδιο, αυτό θα «αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα το 2027 να γίνει το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί», σύμφωνα με το Carbon Brief.
Πώς οι επιστήμονες προβλέπουν την ένταση του Ελ Νίνιο;
Η ακριβής πρόβλεψη της εξέλιξης των συνθηκών Ελ Νίνιο τόσο νωρίς μέσα στη χρονιά ήταν ιστορικά δύσκολη.
Οι επιστήμονες συνήθως χρειάζονται μερικούς ακόμη μήνες προτού μπορέσουν να προβλέψουν με βεβαιότητα ένα ισχυρό ή σούπερ επεισόδιο.
Ωστόσο, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Χαβάης στο Μανόα δημοσίευσαν πρόσφατα μια μελέτη που, όπως υποστηρίζουν, μπορεί να προβλέπει με μεγάλη ακρίβεια τα Ελ Νίνιο και Λα Νίνια 15 μήνες νωρίτερα.
Η εργασία, που δημοσιεύτηκε στο Geophysical Research Letters, βασίζει τις προβλέψεις της σε παρατηρήσεις της θερμοκρασίας και του ύψους της επιφάνειας των ωκεανών, χωρίς τη χρήση πολύπλοκων κλιματικών μοντέλων.
«Πολλά από τα κορυφαία συστήματα πρόγνωσης σήμερα είναι είτε δυναμικά κλιματικά μοντέλα με υψηλό υπολογιστικό κόστος, είτε στατιστικά μοντέλα που βασίζονται στη γνώση για την ταλάντωση Ελ Νίνιο–Νότιο Κύμα (ENSO) που έχει συγκεντρωθεί από δεκαετίες έρευνας, είτε προσεγγίσεις τεχνητής νοημοσύνης που απαιτούν μεγάλους όγκους δεδομένων εκπαίδευσης και συχνά είναι πιο δύσκολο να ερμηνευθούν φυσικά», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Yuxin Wang.
Αντί γι’ αυτό, οι ερευνητές αξιοποίησαν δύο βασικές «κλιματικές μνήμες» που ανακαλύφθηκαν πριν από δεκαετίες, για να δημιουργήσουν ένα εμπειρικό μοντέλο βασισμένο σε δεδομένα.
Οι μεταβολές της στάθμης της θάλασσας μπορούν να αποκαλύψουν τη συσσώρευση θερμότητας στον τροπικό Ειρηνικό, κάτι που οδήγησε τον πρωτοπόρο ωκεανογράφο Klaus Wyrtki να χρησιμοποιήσει μετρήσεις παλιρροϊκών σταθμών για να προβλέπει το Ελ Νίνιο ήδη από τη δεκαετία του 1970.
Επιπλέον, οι ανωμαλίες στη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο, ακόμη και εκτός τροπικού Ειρηνικού, συμβάλλουν στην ανάπτυξη Ελ Νίνιο ή Λα Νίνια μήνες αργότερα.
Τροφοδοτώντας ιστορικά δεδομένα από αυτές τις δύο παρατηρήσεις σε ένα υπολογιστικό μοντέλο, οι ερευνητές δοκίμασαν αν το σύστημα θα είχε προβλέψει με ακρίβεια τον δείκτη Niño3.4 κατά τις έξι τελευταίες δεκαετίες.
«Διαπιστώσαμε ότι μπορεί να προβλέπει τα Ελ Νίνιο και Λα Νίνια εντυπωσιακά καλά, με χρήσιμο βαθμό αξιοπιστίας έως και περίπου 15 μήνες νωρίτερα», είπε ο Wang.
Το μοντέλο προβλέπει αυτή τη στιγμή την ανάπτυξη ενός ισχυρού Ελ Νίνιο, με θερμοκρασίες πάνω από 2°C υψηλότερες από το κανονικό στον ισημερινό ανατολικό Ειρηνικό, προς το τέλος του έτους.
«Η ακριβής πρόβλεψη του ENSO περισσότερο από έναν χρόνο πριν είναι σημαντική, γιατί μπορεί να προσφέρει έγκαιρη προειδοποίηση, δίνοντας σε κοινότητες, κυβερνήσεις και διαχειριστές πόρων τη δυνατότητα να δράσουν και να προσαρμοστούν ώστε να μειώσουν τις πιθανές επιπτώσεις από τα Ελ Νίνιο και Λα Νίνια», πρόσθεσε ο Wang.