Δημοσιογράφοι των TV Azteca και DAZN διακόπτονται σε συνεντεύξεις Τύπου Βραζιλία–Μαρόκο επειδή ρωτούν στα ισπανικά: η FIFA επικαλείται έλλειψη διερμηνέων, αναζωπυρώνεται η συζήτηση για τη θέση της ισπανικής γλώσσας στις ΗΠΑ
Την Παρασκευή 12 Ιουνίου, στο στάδιο Metlife του Νιού Τζέρσεϊ, στο ίδιο γήπεδο που θα φιλοξενήσει τον τελικό της διοργάνωσης, ο δημοσιογράφος Ροδρίγο Ορνέλας, του «TV Azteca Deportes», πήρε το μικρόφωνο κατά τη συνέντευξη Τύπου πριν από τον αγώνα Βραζιλία-Μαρόκο για να απευθυνθεί στα ισπανικά στον Ασράφ Χακίμι. Πριν προλάβει να ολοκληρώσει την ερώτηση, ο συντονιστής της FIFA τον διέκοψε: δεν επιτρέπονταν ερωτήσεις στα ισπανικά.
Ο Χακίμι, γεννημένος και μεγαλωμένος στη Μαδρίτη, προσπάθησε να παρέμβει. Είπε ότι μπορούσε να απαντήσει στα ισπανικά. Ο υπεύθυνος Τύπου τού εξήγησε ότι το πρόβλημα δεν ήταν πως ο παίκτης δεν καταλάβαινε τη γλώσσα, αλλά ότι δεν υπήρχε διαθέσιμος διερμηνέας για να μεταφράσει την απάντηση στο σύνολο των δημοσιογράφων και των μέσων που βρίσκονταν εκεί.
«Δεν μπορούμε να το κάνουμε λόγω των μεταφράσεων», ήταν τα λόγια του. Όταν ο Χακίμι επεσήμανε ότι μπορούσε να απαντήσει και στα αγγλικά, ο συντονιστής τού υπενθύμισε ότι δεν διέθεταν ούτε προσωπικό για να αποδώσει την ερώτηση από τα ισπανικά στα αγγλικά. «Αν το ξεκινήσουμε αυτό…», πρόσθεσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αν άνοιγε αυτή η πόρτα θα ακολουθούσαν καταιγιστικά αιτήματα και για άλλες γλώσσες.
Η κατάσταση αποφορτίστηκε όταν ο Ορνέλας επαναδιατύπωσε την ερώτηση στα ισπανικά, ο Χακίμι ρώτησε τον συντονιστή σε ποια γλώσσα έπρεπε να απαντήσει, έλαβε ένα λακωνικό «english» ως απάντηση και μίλησε στα αγγλικά: «Αγαπώ τη χώρα σου, έχω ξαναπάει εκεί». Το βίντεο έκανε τον γύρο των κοινωνικών δικτύων με το viral σύνθημα «Η FIFA δεν επιτρέπει να γίνονται ερωτήσεις στα ισπανικά στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Στην ίδια συνέντευξη Τύπου, αν και χωρίς την ίδια απήχηση, ο Ισπανός δημοσιογράφος Σέρχιο Κιράντε, του «DAZN», άρχισε να ρωτά στα αγγλικά τον Βινίσιους Τζούνιορ. Ο επιθετικός της Ρεάλ Μαδρίτης τον διέκοψε, ζητώντας του να το κάνει στα ισπανικά.
«Νομίζω πως δεν μπορώ», απάντησε ο Κιράντε. Ο Βινίσιους επέμεινε «γίνεται, γίνεται», αλλά ο δημοσιογράφος κατέληξε να διατυπώσει την ερώτηση στα αγγλικά, την οποία ο παίκτης άκουσε από το ακουστικό του με αυτόματη μετάφραση.
Το πρωτόκολλο και όσα δεν εξηγεί
Η FIFA δεν αυτοσχεδιάζει. Σε κάθε συνέντευξη Τύπου πριν και μετά τους αγώνες του Μουντιάλ, η ομοσπονδία επιτρέπει ερωτήσεις στα αγγλικά και στις γλώσσες των δύο ομάδων που συμμετέχουν.
Κάθε εθνική ομοσπονδία μπορεί εκ των προτέρων να ζητήσει τις γλώσσες που χρειάζεται· αν δεν τις ζητήσει, δεν υπάρχει διερμηνέας. Στην περίπτωση του Βραζιλία-Μαρόκο, η αίθουσα διέθετε διερμηνείς για αγγλικά, πορτογαλικά, αραβικά, γαλλικά και ιταλικά, το τελευταίο έπειτα από αίτημα της Βραζιλίας, λόγω του Κάρλο Αντσελότι. Κανείς δεν είχε ζητήσει τα ισπανικά.
Η λογική του συστήματος είναι, θεωρητικά, εύλογη: να εξασφαλιστεί η ομαλή ροή της ταυτόχρονης μετάφρασης, όταν υπάρχουν δημοσιογράφοι από δεκάδες διαφορετικές χώρες. Η FIFA υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να έχει στη διάθεσή της διερμηνείς για κάθε γλώσσα που θα ήθελε να χρησιμοποιήσει οποιοσδήποτε δημοσιογράφος.
Στους αγώνες που διεξάγονται στη Γουαδαλαχάρα του Μεξικού, τα ισπανικά ενεργοποιήθηκαν για το Τσεχία-Νότια Κορέα και, στους αγώνες όπου συμμετέχουν ισπανόφωνες εθνικές ομάδες, όπως το Μεξικό, η Ισπανία, η Αργεντινή, η Κολομβία, η Ουρουγουάη, ο Ισημερινός ή η Παραγουάη, τα ισπανικά προβλέπονται επίσης.
Το πρόβλημα που δεν λύνει το πρωτόκολλο είναι η βασική αντίφαση: τα ισπανικά είναι η επίσημη γλώσσα σε μία από τις τρεις διοργανώτριες χώρες του τουρνουά και, σύμφωνα με εξειδικευμένα στοιχεία, 57 εκατομμύρια άνθρωποι τα μιλούν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μόνο το ίδιο το Μεξικό έχει περισσότερους ισπανόφωνους. Το γεγονός ότι αυτή η γλώσσα μένει εκτός της τυπικής υποδομής μετάφρασης σε αγώνες που διεξάγονται σε έδαφος των ΗΠΑ είναι μια απόφαση που πολλοί δημοσιογράφοι και χρήστες θεωρούν δύσκολο να κατανοήσουν.
Ο Αντσελότι και τα «πορτουγιόλ»
Ενώ η συζήτηση για τα ισπανικά φούντωνε στα κοινωνικά δίκτυα, εκείνος που πλησίασε περισσότερο αυτή τη γλώσσα στη συνέντευξη Τύπου του Βραζιλία-Μαρόκο ήταν, παραδόξως, ο Κάρλο Αντσελότι. Ο Ιταλός ομοσπονδιακός τεχνικός βρίσκεται σχετικά λίγο καιρό στον πάγκο της «σελεσάο», αλλά έδειξε ότι ήδη χειρίζεται λέξεις όπως «eu», «bola», «jogo» ή «falamos».
Τα πρώτα του πορτογαλικά, ανακατεμένα με τα ισπανικά που έμαθε στη θητεία του στη Ρεάλ Μαδρίτης, ήταν αυτό που οι παρευρισκόμενοι χρονογράφοι βάφτισαν «πορτουγιόλ».
Το επεισόδιο αφήνει, σε κάθε περίπτωση, μια εικόνα που ξεπερνά το θέμα των γλωσσών. Ο Χακίμι, πολύγλωσσος και με άμεσες ρίζες στην Ισπανία, ήταν διατεθειμένος σε κάθε στιγμή να απαντήσει στα ισπανικά. Το ίδιο και ο Βινίσιους.
Ήταν οι κανόνες της διοργάνωσης, και όχι οι παίκτες, που επέβαλαν τα αγγλικά ως το μοναδικό δυνατό κανάλι επικοινωνίας αφήνοντας τα ισπανικά στην άκρη.