Παραγωγοί πετρελαίου του Κόλπου επενδύουν δισεκατομμύρια σε αγωγούς που παρακάμπτουν τα Στενά του Χορμούζ, καθώς η πίεση του Ιράν ανεβάζει το πετρέλαιο στα 100 δολάρια το βαρέλι.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τον Κόλπο περνούσαν καθημερινά από τα Στενά του Χορμούζ, καθώς περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που διακινείται διεθνώς διέσχιζε σε καιρό ειρήνης αυτό το θαλάσσιο σημείο συμφόρησης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με τον δίαυλο να παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό και τις τιμές αυξημένες, τουλάχιστον επτά μεγάλα έργα αγωγών βρίσκονται σήμερα υπό κατασκευή, σε φάση σχεδιασμού ή υπό συζήτηση, προκειμένου οι προμήθειες να διοχετεύονται μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, της Διώρυγας του Σουέζ και του Κόλπου του Ομάν, σύμφωνα με αξιωματούχους του Κόλπου, ενεργειακές εταιρείες και αναλυτές της αγοράς.
Με την αναζωπύρωση αυτόν τον μήνα του πολέμου με το Ιράν, το πετρέλαιο Brent έφτασε την Πέμπτη τα 100 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά από τον Μάιο, πολύ πάνω από τα περίπου 72 δολάρια που αποτιμάτο μετά τη σύντομη εκεχειρία του Ιουνίου, ενώ και το αμερικανικό σημείο αναφοράς WTI έχει αυξηθεί σε πάνω από 90 δολάρια το βαρέλι.
«Η τόσο μεγάλη εξάρτηση από τα Στενά του Χορμούζ δεν αποτελεί πλέον συνετή μακροπρόθεσμη στρατηγική», δήλωσε η Βικτόρια Γκράμπενβεγκερ, ανώτερη ερευνήτρια στην εταιρεία δεδομένων Kpler.
Δύο διέξοδοι υπάρχουν ήδη, και οι δύο όμως πλησιάζουν τα όριά τους.
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, που κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1980 όταν η Τεχεράνη απειλούσε τη ναυσιπλοΐα στη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, μεταφέρει αργό από το συγκρότημα της Αμπκάικ προς τη Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, από όπου τα δεξαμενόπλοια κατευθύνονται νότια προς την Αραβική Θάλασσα ή βόρεια προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Στο μεταξύ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διοχετεύουν περισσότερο πετρέλαιο στο Φουτζάιρα, το λιμάνι τους στον Κόλπο του Ομάν, περίπου 145 χιλιόμετρα νότια των Στενών του Χορμούζ.
Οι δύο αυτές διασυνδέσεις διέθεταν, πριν από τον πόλεμο, εφεδρική δυναμικότητα της τάξης των 3,5 έως 5,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ, και πλέον λειτουργούν σχεδόν στο όριο, μεταφέροντας συνολικά περίπου 6,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία του Αμπού Ντάμπι σπεύδει επίσης να ολοκληρώσει ένα έργο που είχε ξεκινήσει πριν από τον πόλεμο.
Ο αγωγός μήκους 300 χιλιομέτρων προς το Φουτζάιρα, κόστους 3 δισ. δολαρίων (2,6 δισ. ευρώ), ο οποίος τοποθετείται παράλληλα με υφιστάμενη γραμμή, έχει σχεδιαστεί ώστε να αυξήσει τις παραδόσεις κατά πάνω από 1,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και είναι περίπου κατά το ήμισυ ολοκληρωμένος, σύμφωνα με την Kpler, η οποία εκτιμά ότι ο επίσημος στόχος ολοκλήρωσης στις αρχές του 2027 θα μετατεθεί για τα μέσα του 2027, καθώς το ίδιο το λιμάνι πρέπει να επεκταθεί.
Ακόμη και αυτό το χρονοδιάγραμμα, υποστηρίζει η εταιρεία, κατέστη εφικτό μόνο εξαιτίας του αποκλεισμού.
Ερυθρά Θάλασσα: ανάσα αλλά και κίνδυνος
Η διαδρομή μέσω της Ερυθράς Θάλασσας έχει τις δικές της αδυναμίες, όπως υπενθύμισε και αυτή η εβδομάδα.
Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, που στηρίζονται από το Ιράν και έχουν κηρύξει αποκλεισμό στη ναυτιλία που συνδέεται με τη Σαουδική Αραβία σε αντίποινα για τον αποκλεισμό της Υεμένης από το βασίλειο και μια επίθεση στο αεροδρόμιο της Σανάα, δήλωσαν την Πέμπτη ότι επιτέθηκαν σε δύο σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια, το Encelia και το Layla, προκαλώντας πυρκαγιά και στα δύο.
Τα σαουδαραβικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ξέσπασε φωτιά στην πλώρη του Encelia χωρίς να υπάρξουν θύματα, ενώ το Κέντρο Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε δεξαμενόπλοιο που επλήγη από «άγνωστο βλήμα» νοτιοδυτικά του Αλ Σουκαΐκ.
Η φιλοϊρανική οργάνωση έχει διαταράξει και στο παρελθόν τη ναυσιπλοΐα στα στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ένα θαλάσσιο σημείο συμφόρησης από το οποίο διέρχεται περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος των Χούθι είχε οδηγήσει σε διακοπή λειτουργίας του ίδιου του αγωγού Ανατολής-Δύσης το 2019.
Ιράκ: στοίχημα 60 δισ. δολαρίων με την Ουάσινγκτον
Σε καμία χώρα η προσπάθεια δεν είναι τόσο επείγουσα όσο στο Ιράκ, το οποίο αντλεί περίπου το 90% των κρατικών εσόδων από τις εξαγωγές πετρελαίου και έχει αναγκαστεί να μειώσει την παραγωγή λόγω της εξάρτησής του από τα Στενά του Χορμούζ.
Ο πρωθυπουργός Αλί αλ-Ζαϊντί επέστρεψε την περασμένη εβδομάδα από την Ουάσινγκτον με 48 συμφωνίες υπογεγραμμένες με αμερικανικές εταιρείες, που καλύπτουν την ενέργεια, την υγεία και την τεχνολογία και ξεπερνούν συνολικά τα 60 δισ. δολάρια, σύμφωνα με το Reuters, μεταξύ των οποίων συνεργασίες με τις ExxonMobil, Shell, Halliburton, KBR και GE Vernova.
Το επίκεντρο είναι μια συμφωνία με τη Συρία για την ανακατασκευή του αγωγού που ξεκινά από τα κοιτάσματα του Κιρκούκ και καταλήγει στο μεσογειακό λιμάνι της Μπανιάς, ο οποίος παρέμενε ανενεργός επί πολλά χρόνια· έργο που, σύμφωνα με τα ιρακινά κρατικά μέσα ενημέρωσης, θα υλοποιήσει η Chevron και το οποίο το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, χαιρετίζοντας το σχέδιο, χαρακτήρισε «κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο» με αρχική δυναμικότητα 2 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Η Βαγδάτη εξετάζει επίσης έναν αγωγό από τη Βασόρα προς την Άκαμπα της Ιορδανίας.
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπαράκ, προέβλεψε ότι οι συμφωνίες θα καταστήσουν τα Στενά του Χορμούζ «ένα ζήτημα δευτερεύουσας σημασίας».