Η κρίση στη Θέουτα, η διπλωματία και η μάχη για το Στενό

Η κρίση μεταναστών στην οποία έχει βρεθεί η Θέουτα ξεκίνησε να διαμορφώνεται την περασμένη Τετάρτη και κορυφώθηκε την Πέμπτη, όταν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εισήλθαν παράνομα στον ισπανικό θύλακα, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να αναπτύξει τον στρατό.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τα στοιχεία των σωμάτων ασφαλείας, πέρασαν από το Μαρόκο προς τη Θέουτα, σε αυτό που θεωρείται η μεγαλύτερη μαζική είσοδος μεταναστών που έχει καταγραφεί σε ισπανικό έδαφος. Οι εικόνες έδειξαν χιλιάδες ανθρώπους να κολυμπούν, να παρακάμπτουν κυματοθραύστες ή να κατεβαίνουν από απόκρημνες περιοχές για να φτάσουν στην αυτόνομη πόλη.

Η μαζική εισροή προκάλεσε κατάσταση χάους και ανάγκασε τις αρχές να κινητοποιήσουν έκτακτους αστυνομικούς, στρατιωτικούς και ανθρωπιστικούς πόρους. Η πλειονότητα όσων πέρασαν παράνομα τα σύνορα επέστρεψε εντός ωρών στο Μαρόκο, λόγω έλλειψης στέγασης και βασικών πόρων, αν και, όπως καταγγέλλουν οι κάτοικοι, εκατοντάδες παραμένουν ακόμη στην αυτόνομη πόλη.

Μέσα σε κλίμα έντονης κριτικής από τον πρόεδρο της Θέουτα Χουάν Χεσούς Βίβας και εν μέσω αιτημάτων για αλλαγή της νομοθεσίας περί αλλοδαπών ώστε να επιτρέπονται οι άμεσες επαναπροωθήσεις όσων διασχίζουν τη θάλασσα κολυμπώντας, η Ισπανία και το Μαρόκο κατέληξαν σε συμφωνία (πηγή στα Ισπανικά) σε χρόνο ρεκόρ για την επιτάχυνση των επαναπατρισμών των μεταναστών, μπροστά στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης και χάους που έχει δημιουργηθεί στη μικρή πόλη των περίπου 80.000 κατοίκων.

Στρατιώτες του ισπανικού στρατού δίπλα σε μετανάστες που διέσχισαν κολυμπώντας τη θάλασσα από το Μαρόκο προς τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, το Σάββατο 1 Αυγούστου 2026.Στρατιώτες του ισπανικού στρατού δίπλα σε μετανάστες που διέσχισαν κολυμπώντας τη θάλασσα από το Μαρόκο προς τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, το Σάββατο 1 Αυγούστου 2026.

Η ισπανική κυβέρνηση και οι μαροκινές αρχές απέδωσαν την μαζική εισροή σε φήμες που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με τις οποίες πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου εμπόδιζε τις άμεσες επιστροφές, καθώς και στη δράση κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης ανθρώπων. Η Ραμπάτ συνόψισε την κατάσταση ως «κυκλώματα, παραπληροφόρηση και παρεξηγήσεις».

Αυτό που καμία από τις δύο πλευρές δεν εξήγησε πειστικά είναι γιατί, σύμφωνα με αναφορές από την περιοχή, οι μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας επέτρεψαν αρχικά σε πολυπληθείς ομάδες να κινηθούν χωρίς εμπόδια προς τα σύνορα, ούτε πώς χιλιάδες άνθρωποι από την Καζαμπλάνκα, τη Ραμπάτ, την Ταγγέρη και το Μαρακές μπόρεσαν να μετακινηθούν προς τον βορρά χωρίς να κλείσουν οι προσβάσεις και οι οδικές αρτηρίες. Η αρχική στάση των Μαροκινών αστυνομικών, οι οποίοι σταμάτησαν τη ροή λίγες ώρες αργότερα ύστερα από μια απόφαση που φαινόταν πολιτική, τροφοδότησε τις υποψίες για επιχείρηση που σχεδιάστηκε εκ των έσω. Η μαζική εισροή ξεκίνησε στις 30 Ιουλίου, ημερομηνία που τιμά την ενθρόνιση του Μοχάμεντ ΣΤ΄ και αποτελεί εθνική εορτή στη χώρα.

Η εφημερίδα «The New York Times» μετέφερε μαρτυρίες νεαρών Μαροκινών που περιέγραφαν πώς οι αρχές της χώρας τούς ενθάρρυναν να περάσουν στην ισπανική πόλη. «Ο Αλαουί, 26 ετών, διηγήθηκε ότι, όταν η ομάδα του πλησίαζε τα σύνορα την Πέμπτη, αστυνομικοί του Μαρόκου τους έδειχναν τη σωστή κατεύθυνση. Δεν σταματούσαν να λένε “πηγαίνετε από εκεί, πηγαίνετε από εκεί”», αναφέρει το αμερικανικό μέσο.

Μετανάστες που πέρασαν στην Ισπανία συνοδεύονται από Ισπανούς στρατιώτες προς τα ισπανο-μαροκινά σύνορα για την επιστροφή τους στο Μαρόκο, στις 2 Αυγούστου 2026.Μετανάστες που πέρασαν στην Ισπανία συνοδεύονται από Ισπανούς στρατιώτες προς τα ισπανο-μαροκινά σύνορα για την επιστροφή τους στο Μαρόκο, στις 2 Αυγούστου 2026.

Η Guardia Civil εντόπισε πράκτορες της μαροκινής υπηρεσίας πληροφοριών ανάμεσα στους μετανάστες

Πέρα από τις επίσημες εκδοχές, η ανάλυση των θερμικών και υψηλής ευκρίνειας καμερών που έχουν εγκατασταθεί στους κυματοθραύστες και στον συνοριακό φράχτη της Θέουτα προσέφερε ένα κρίσιμο στοιχείο. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «El Español» (πηγή στα Ισπανικά), οι εικόνες που κατέγραψε η Guardia Civil δείχνουν ότι πράκτορες της μαροκινής υπηρεσίας πληροφοριών διείσδυσαν ενεργά μέσα στα πλήθη που πέρασαν τα σημεία ελέγχου.

Οι αναλυτές του Σώματος εντόπισαν αρκετά στελέχη της μαροκινής αντικατασκοπίας να δρουν επί τόπου, ντυμένα με πολιτικά και ενσωματωμένα στις ομάδες μεταναστών, πραγματοποιώντας καθοδήγηση, συλλογή στοιχείων και οπτικό συντονισμό του περάσματος.

Ένας μετανάστης που έχει περάσει στην Ισπανία από το Μαρόκο πίνει νερό που διανέμουν Ισπανοί στρατιώτες στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Κυριακή 2 Αυγούστου 2026.Ένας μετανάστης που έχει περάσει στην Ισπανία από το Μαρόκο πίνει νερό που διανέμουν Ισπανοί στρατιώτες στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Κυριακή 2 Αυγούστου 2026.

Το εύρημα αυτό φαίνεται να αποδυναμώνει την εκδοχή ενός αυθόρμητου φαινομένου που πυροδοτήθηκε αποκλειστικά από φήμες στα κοινωνικά δίκτυα και να παραπέμπει σε επιχείρηση με στοιχεία κρατικής κατασκοπίας.

Οι ισπανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν, επιπλέον, προειδοποιήσει την κυβέρνηση ημέρες νωρίτερα ότι επίκειται κρίση στη Θέουτα, συμπίπτοντας ακριβώς με τη Γιορτή του Θρόνου στο Μαρόκο. Ο υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα παρέμεινε πιστός στη γραμμή της κεντρικής κυβέρνησης, επιμένοντας ότι το Μαρόκο είναι «αξιόπιστος εταίρος» και απορρίπτοντας τις προειδοποιήσεις.

Ποιος κινεί τα νήματα στο εσωτερικό του Μαρόκου;

Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα «The Objective» (πηγή στα Ισπανικά), η οποία επικαλείται μαροκινές πηγές με γνώση των δομών εξουσίας του βασιλείου, ο άνθρωπος που κατονομάζεται ως πιθανός εγκέφαλος της επιχείρησης είναι ο Φουάντ Αλί Ελ Ιμά, γνωστός σε ορισμένους κύκλους ως «αντιβασιλιάς» του Μαρόκου. Σύμβουλος και προσωπικός φίλος του βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ΄ από τα χρόνια του Βασιλικού Κολεγίου, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Εσωτερικών και ιδρυτής του Κόμματος Αυθεντικότητα και Μοντερνισμός (PAM) το 2008, ο Ελ Ιμά φέρεται να αξιοποίησε τον ανεξέλεγκτο μεταναστευτικό ρεύμα με διπλό στόχο: να αποδυναμώσει την κυβέρνηση του Αζίζ Ακχαννούς –που δεν θα είναι υποψήφιος στις εκλογές του Σεπτεμβρίου– και να ενισχύσει τη θέση του PAM ενόψει της κάλπης της 23ης Σεπτεμβρίου.

Η επιλογή της χρονικής συγκυρίας δεν θα ήταν τυχαία. Ο Μοχάμεντ ΣΤ΄ εκφώνησε την ομιλία του για την 27η επέτειο της ανόδου του στον θρόνο το βράδυ της Τετάρτης, παρουσιάζοντας εικόνα σταθερότητας και προόδου. Λίγες ώρες αργότερα, χιλιάδες Μαροκινοί επιχειρούσαν να εγκαταλείψουν τη χώρα μέσω Θέουτα. Η αντίθεση ανάμεσα στον επίσημο λόγο και τις εικόνες στα σύνορα ήταν, σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, το πραγματικό μήνυμα της επιχείρησης.

Το προηγούμενο του 2021 ενισχύει αυτή την υπόθεση. Τότε, κοντά σε 10.000 ανθρώπους μπήκαν στη Θέουτα αφού οι μαροκινές δυνάμεις χαλάρωσαν την επιτήρηση στη διάρκεια της διπλωματικής κρίσης που προκάλεσε η νοσηλεία στην Ισπανία του ηγέτη του Μετώπου Πολισάριο, Μπραχίμ Γκάλι. Εκείνη η επιχείρηση έδειξε ότι η Ραμπάτ μπορεί να ενεργοποιεί και να σταματά την μεταναστευτική πίεση ως πολιτικό εργαλείο.

Στρατιώτες του ισπανικού στρατού μετακινούνται με στρατιωτικά οχήματα αφού έχουν αναπτυχθεί στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026.Στρατιώτες του ισπανικού στρατού μετακινούνται με στρατιωτικά οχήματα αφού έχουν αναπτυχθεί στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026.

Η μετανάστευση ως διαπραγματευτικό χαρτί και ο ρόλος του Πέδρο Σάντσεθ στις σχέσεις της Ισπανίας με το μαροκινό βασίλειο

Η Ισπανία κουβαλά μακρά ιστορία μεταναστευτικών εντάσεων στα νότια σύνορά της, ωστόσο η κρίση της Θέουτα δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς την κοινή ιστορία ανταλλαγών και τριβών ανάμεσα στη Μαδρίτη και τη Ραμπάτ, ούτε χωρίς τις προστριβές ανάμεσα στην κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ και τους ευρωπαίους εταίρους της ως προς τη μετανάστευση.

Το 2022, ο Σάντσεθ αναγνώρισε το μαροκινό σχέδιο αυτονομίας για τη Δυτική Σαχάρα, το οποίο υποστηρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που συνιστά ιστορική στροφή σε σχέση με την παραδοσιακή ισπανική στάση ουδετερότητας. Η απόφαση χαιρετίστηκε στη Ραμπάτ και επικρίθηκε ευρέως στην Ισπανία, από το Μέτωπο Πολισάριο αλλά και από τμήμα του ίδιου κοινοβουλευτικού τόξου που στηρίζει την κυβέρνηση.

Η μαζική τακτοποίηση μεταναστών που προώθησε η ισπανική κυβέρνηση έχει επίσης προκαλέσει ανοικτή σύγκρουση με 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ηγέτες των οποίων υπέγραψαν επιστολή που συνδέει ρητά αυτή την πολιτική με το λεγόμενο «φαινόμενο έλξης» και με την κρίση της Θέουτα. Η Μελόνι, από την Ιταλία, δικαιολόγησε την συλλογική επιστολή υποστηρίζοντας ότι «η προστασία των συνόρων είναι κοινή ευθύνη». Την περασμένη εβδομάδα η Ιταλία προχώρησε σε προσωρινή αναστολή της συνθήκης Σένγκεν με την Ισπανία και επέβαλε αυστηρότερους ελέγχους για πολίτες εκτός ΕΕ που ταξιδεύουν από την Ισπανία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προσέφερε να αναπτύξει στην Θέουτα την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Fontrex) λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης, προσφορά την οποία απέρριψε η ισπανική κυβέρνηση.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε την επιστροφή στο Μαρόκο της πλειονότητας όσων πέρασαν, ωστόσο η ένταση ανάμεσα στη Μαδρίτη και τις Βρυξέλλες παραμένει υψηλή.

Ο Πέδρο Σάντσεθ απέστειλε επιστολή στις Βρυξέλλες καταγγέλλοντας την «έλλειψη αλληλεγγύης» ορισμένων εταίρων της ΕΕ, χωρίς να περιλαμβάνει σε αυτήν καμία αναφορά στην ευθύνη του Μαρόκου για την κρίση. Ο ηγέτης των Σοσιαλιστών ζήτησε επίσης έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών των κρατών μελών.

Ο παράγοντας Τραμπ: γεγονότα και πλαίσιο του ρόλου της Ουάσινγκτον

Λίγες ημέρες πριν από την κρίση της Θέουτα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έστειλε μήνυμα στον Μοχάμεντ ΣΤ΄ με αφορμή την Ημέρα του Θρόνου, με το οποίο επανέλαβε την αμερικανική αναγνώριση της μαροκινής κυριαρχίας στη Δυτική Σαχάρα και χαρακτήρισε την πρόταση αυτονομίας του Μαρόκου ως «τη μοναδική βάση για δίκαιη και διαρκή λύση». Αυτό συνέβη λίγες ημέρες αφότου το Μαρόκο έδωσε το όνομα του Αμερικανού προέδρου σε έναν από τους βασικούς αυτοκινητόδρομους του.

Τον Απρίλιο του 2026, επιτροπή του Καπιτωλίου ενέκρινε πρόταση προϋπολογισμού που περιλάμβανε σύσταση –χωρίς δεσμευτικό χαρακτήρα– προς τη διπλωματική υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών να ανοίξει τη συζήτηση για τη Θέουτα και τη Μελίγια, με το σκεπτικό ότι αυτές βρίσκονται, σύμφωνα με το κείμενο, σε «μαροκινό έδαφος». Η πρόταση έλαβε 35 ψήφους υπέρ, όλες από Ρεπουμπλικανούς, και 27 κατά.

Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τόμας Μάσι ήταν ο μόνος του κόμματός του που ψήφισε κατά της προϋπολογιστικής πρότασης για τη Θέουτα και τη Μελίγια. Στο κοινωνικό δίκτυο X, ο Μάσι προειδοποίησε τους συναδέλφους του να μην πέσουν στην «ψευδή αγανάκτηση» για την μεταναστευτική κρίση, επισημαίνοντας ότι οι ίδιοι είχαν ψηφίσει υπέρ αυτής της συμβολικής μεταβίβασης κυριαρχίας λίγες εβδομάδες νωρίτερα.

Η πρώην βουλευτής Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν ήταν ακόμη πιο ωμή: «Οι Ρεπουμπλικανοί πλήρωσαν 40 εκατομμύρια δολάρια από τα φορολογικά έσοδα στο Μαρόκο για να εισβάλουν στην Ισπανία. Και μετά προσποιήθηκαν ότι τους νοιάζουν τα σύνορα».

Κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Θέουτα, η κυβέρνηση Τραμπ αξιοποίησε το επικοινωνιακό της βήμα για να προειδοποιήσει για τους κινδύνους της παράτυπης μετανάστευσης και των νόμων που δεν ανακόπτουν τις μεταναστευτικές ροές, αποδίδοντας την κατάσταση στην «άκρα αριστερά». Μία από τις λίγες φωνές που έθεσαν στο επίκεντρο τη ευθύνη του Μαρόκου ήταν η Άννα Παουλίνα Λούνα, μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων εκπροσωπώντας το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Η προσέγγιση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος προς το Μαρόκο, σύμφωνα με τον ανταποκριτή Ντέιβιντ Αλαντέτε (πηγή στα Ισπανικά), υπακούει σε ξεκάθαρη στρατηγική λογική: η Ραμπάτ έχει δείξει ότι είναι πρόθυμη να κάνει σχεδόν οτιδήποτε χρειαστεί για να ενισχύσει τη σχέση της με την Ουάσινγκτον, από την αναγνώριση του Ισραήλ μέχρι την παραχώρηση του λιμανιού της Ταγγέρης σε πλοία που μεταφέρουν οπλισμό, την ονομασία δρόμου στη Δυτική Σαχάρα προς τιμήν του Ντόναλντ Τραμπ και τη στρατιωτική συνεργασία όπου της ζητηθεί.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ έχει εξελιχθεί από το 2018 σε «δύσκολο» σύμμαχο για την Ουάσινγκτον, με συνεχείς τριβές σε ζητήματα όπως η σύγκρουση στη Γάζα, οι αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ή η αναγνώριση της Παλαιστίνης. Σύμφωνα με τον Αλαντέτε, κανείς δεν αμφιβάλλει στην Ουάσινγκτον ότι το Μαρόκο χρησιμοποιεί περιοδικά την παράτυπη μετανάστευση ως μοχλό πίεσης, ωστόσο δεν υπάρχει πολιτική βούληση να στηριχθεί ο Σάντσεθ απέναντι στη Ραμπάτ.

Ένα ιστορικό σημείωμα αναφοράς: το 1967, ο δικτάτορας Φρανθίσκο Φράνκο προειδοποίησε σε επιστολή τον Αμερικανό πρόεδρο Λίντον Τζόνσον για τους κινδύνους του επανεξοπλισμού του Μαρόκου, περιγράφοντάς το ως «επιθετικό και αποσταθεροποιητικό» έθνος. Δεκαετίες αργότερα, ο Αδόλφο Σουάρες απάντησε στις μαροκινές απειλές προσάρτησης της Θέουτα και της Μελίγια με ευθεία προειδοποίηση: «Ξέρεις ότι μπορούμε να βομβαρδίσουμε τη Ραμπάτ σε 48 ώρες». Δύο διαφορετικά στιλ διαχείρισης της πίεσης από τον νότιο γείτονα που έρχονται σε αντίθεση με τη στάση της σημερινής κυβέρνησης.

Η στρατηγική θέση του Γιβραλτάρ και η γεωπολιτική υπόθεση: κι αν αυτό που διακυβεύεται είναι ο έλεγχος του περάσματος;

Πολλοί Ευρωπαίοι γεωπολιτικοί αναλυτές, μεταξύ των οποίων ο Γάλλος Λοράν Οζόν (πηγή στα Ισπανικά) και ο ιστορικός Εντουάρ Ουσόν, έχουν τις τελευταίες ώρες προτείνει μια ανάγνωση της κρίσης της Θέουτα που υπερβαίνει τη μετανάστευση ή τις εσωτερικές μάχες εξουσίας στο Μαρόκο.

Η κεντρική τους θέση είναι η εξής: με τα στενά του Ορμούζ σε ένταση μετά τη σύγκρουση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν και με την Ερυθρά Θάλασσα και τη διώρυγα του Σουέζ υπό ολοένα μεγαλύτερη πίεση, το στενό του Γιβραλτάρ, του οποίου τα χωρικά ύδατα ανήκουν εξ ολοκλήρου στην Ισπανία (καθώς δεν παραχωρήθηκαν με τη Συνθήκη της Ουτρέχτης), αποκτά εξαιρετική στρατηγική σημασία ως η μοναδική ασφαλής δίοδος προς τη Μεσόγειο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Με βάση αυτή την προσέγγιση, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιδιώκουν να εξασφαλίσουν εναλλακτικό διάδρομο μέσω του Μαρόκου που δεν θα εξαρτάται από την Ισπανία ούτε, κατ’ επέκταση, από την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική συμμαχιών. Η Θέουτα, σε αυτό το σενάριο, θα ήταν βασικό κομμάτι: ο έλεγχός της θα επέτρεπε στη Ραμπάτ –δρώντας ως ανάδοχη δύναμη του άξονα Ουάσινγκτον–Τελ Αβίβ– να αμφισβητήσει την ισπανική κυριαρχία στην είσοδο της Μεσογείου.

Ο Οζόν επισημαίνει ακόμη ότι τα ευρωπαϊκά δεξιά αντι-μεταναστευτικά κόμματα και ορισμένα μέσα ενημέρωσης συντελούν, συνειδητά ή ασυνείδητα, στο να απομονώνεται η Ισπανία, εστιάζοντας τη συζήτηση αποκλειστικά στη μεταναστευτική της πολιτική, χωρίς να θέτουν σε προοπτική το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον διατήρησης της ισπανικής κυριαρχίας στη Θέουτα.

Η υπόθεση αυτή, ωστόσο, που κυκλοφορεί έντονα σε ορισμένους ευρωπαϊκούς γεωπολιτικούς κύκλους, δεν συνοδεύεται προς το παρόν από επίσημα έγγραφα που να την επιβεβαιώνουν. Πρέπει να διαβάζεται ως ερμηνευτικό πλαίσιο που προτείνουν αναλυτές.

Γεγονός πάντως είναι ότι το Μαρόκο επενδύει σήμερα δισεκατομμύρια ευρώ στην κατασκευή γηπέδων για το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου του 2030, στο οποίο η Ισπανία –με τον Σάντσεθ ως βασικό υποστηρικτή– το προσκάλεσε ως συνδιοργανώτρια χώρα, ενώ ο πληθυσμός του αναγκάζεται να ρισκάρει τη ζωή του σε ξένα σύνορα για να «εξασφαλίσει μια καλύτερη ζωή». Το αλαουίτικο κράτος διατηρεί συστηματική μεταναστευτική πίεση στα ισπανικά σύνορα, την οποία αξιοποιεί τακτικά ως εργαλείο διπλωματικής διαπραγμάτευσης.

Στελέχη της ισπανικής αστυνομίας επεμβαίνουν ενώ μετανάστες περνούν από το Μαρόκο προς τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026.Στελέχη της ισπανικής αστυνομίας επεμβαίνουν ενώ μετανάστες περνούν από το Μαρόκο προς τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026.

Μια κρίση που έχει κλείσει, αλλά δεν έχει λήξει

Η κρίση της Θέουτα δεν είναι μεμονωμένο επεισόδιο. Είναι ο τελευταίος κρίκος μιας αλυσίδας που περιλαμβάνει το προηγούμενο του 2021, την ισπανική υποχώρηση στο ζήτημα της Σαχάρας, το χακάρισμα με το λογισμικό Pegasus σε τηλέφωνα της ισπανικής κυβέρνησης από το Μαρόκο, τις αγνοημένες προειδοποιήσεις της CNI, τη μαζική τακτοποίηση μεταναστών και την προοδευτική υποβάθμιση της θέσης της Ισπανίας στις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον και τις Βρυξέλλες.

Πέρα από τις θεωρίες, είναι σαφές ότι το Μαρόκο έχει αποδείξει άλλη μία φορά ότι μπορεί να ανοίγει και να κλείνει τη «στρόφιγγα» της μετανάστευσης κατά βούληση, ότι, σύμφωνα με πηγές της αστυνομίας και των μυστικών υπηρεσιών, η ισπανική κυβέρνηση είχε λάβει προειδοποιήσεις αλλά δεν αντέδρασε, ότι τουλάχιστον 88 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους επιχειρώντας να περάσουν και ότι εκατοντάδες παραμένουν στη Θέουτα χωρίς λύση σε σύντομο χρονικό ορίζοντα. Πλήθος πολιτών εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την αντίδραση της κυβέρνησης σε μια κατάσταση που δεν είναι νέα και δηλώνει ότι αισθάνεται ανασφαλής και απροστάτευτος.

Κάτοικοι της Θέουτα διαδηλώνουν κατά της άφιξης του Ισπανού ακροδεξιού πολιτικού Αλβίσε Πέρεθ στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, το Σάββατο 1 Αυγούστου 2026.Κάτοικοι της Θέουτα διαδηλώνουν κατά της άφιξης του Ισπανού ακροδεξιού πολιτικού Αλβίσε Πέρεθ στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, το Σάββατο 1 Αυγούστου 2026.

Μήνυμα στήριξης στους κατοίκους της Θέουτα θέλησε να στείλει και ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ΄, εκφράζοντας την «αγανάκτησή» του και υπενθυμίζοντας ότι «το κράτος οφείλει να εγγυάται την ασφάλεια της Θέουτα και της Μελίγια».

Το ερώτημα που παραμένει μετέωρο –και στο οποίο οι επόμενοι μήνες θα πρέπει να δώσουν απάντηση– είναι αν η Ισπανία διαθέτει ακόμη την ικανότητα και την πολιτική βούληση να διαχειριστεί τα νότια σύνορά της χωρίς να εξαρτάται από την καλή θέληση του Μαρόκου και αν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα θα παραμείνει ενιαίο όταν καταστάσεις όπως αυτή της Θέουτα επαναληφθούν, στην Ισπανία ή σε οποιοδήποτε άλλο «θερμό» σημείο της ηπείρου. Η πρόσφατη ιστορία υποδηλώνει ότι αυτή η εξάρτηση έχει εδραιωθεί σταδιακά, εκλογή μετά την εκλογή, παραχώρηση μετά την παραχώρηση.