Ο Σαβκάτ Μιρζιγιόγεφ σημείωσε πως από ένα κλειστό κράτος, πλέον το Ουζμπεκιστάν επιδιώκει στενότερους δεσμούς με τη διεθνή κοινότητα, ενώ έχει εκσυγχρονίσει την οικονομία του
Το Ουζμπεκιστάν γιορτάζει την 35η επέτειο της ανεξαρτησίας του με μια λαμπρή εκδήλωση στη Νέα Τασκένδη, λίγες ημέρες πριν από την επίσημη Ημέρα Ανεξαρτησίας της χώρας, την 1η Σεπτεμβρίου.
Το Ουζμπεκιστάν ανακήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σοβιετική Ένωση στις 31 Αυγούστου 1991.
Η τελετή έφερε κοντά Ουζμπέκους αξιωματούχους, ξένους προσκεκλημένους και καλλιτέχνες από το Ουζμπεκιστάν και το εξωτερικό. Ο Ισπανός τενόρος Χοσέ Καρέρας, η Βρετανίδα σοπράνο Σάρα Μπράιτμαν και ο Ιταλός τενόρος Αλεσάντρο Σαφίνα ήταν μεταξύ των καλλιτεχνών που συμμετείχαν, μαζί με Ουζμπέκους τραγουδιστές και χορευτές. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης 3D προβολές, φωτιστικά εφέ, ρομπότ και επίδειξη με drones.
Η επιλογή του χώρου είχε ιδιαίτερη σημασία. Η Νέα Τασκένδη είναι ένα μεγάλο αστικό έργο ανάπτυξης που χτίζεται δίπλα στην υφιστάμενη πρωτεύουσα, σε μια έκταση περίπου 2.000.000 στρέμματα. Σχεδιάζεται για πληθυσμό δύο εκατομμυρίων, ενώ η πρώτη φάση, που καλύπτει 60.000 στρέμματα, προορίζεται να στεγάσει 600.000 κατοίκους. Τα σχέδια περιλαμβάνουν κατοικίες, πανεπιστήμια, πολιτιστικά και επιστημονικά ιδρύματα, κυβερνητικά κτίρια, επιχειρηματικές συνοικίες και νέα συγκοινωνιακή υποδομή.
Ο πρόεδρος Σαβκάτ Μιρζιγίογεφ αξιοποίησε την επετειακή του ομιλία, τόσο για να κάνει έναν απολογισμό της πορείας της χώρας από την ανεξαρτησία όσο και για να παρουσιάσει τις προτεραιότητες της επόμενης δεκαετίας.
Η μεταρρυθμιστική ατζέντα
Ο Μιρζιγίογεφ παρουσίασε την ανεξαρτησία ως αποκατάσταση της εθνικής ταυτότητας, αποτίοντας φόρο τιμής στους Τζαντίδες, ένα μεταρρυθμιστικό κίνημα Κεντροασιατών διανοουμένων που προωθούσαν τη σύγχρονη εκπαίδευση και τις κοινωνικές αλλαγές, καθώς και στον πρώτο πρόεδρο του Ουζμπεκιστάν, Ισλάμ Καρίμοφ.
«Η ανεξαρτησία μάς επέστρεψε την τιμή και την αξιοπρέπειά μας, τη μητρική μας γλώσσα και τις εθνικές μας αξίες», σημείωσε.
Μεγάλο μέρος της ομιλίας του επικεντρώθηκε στις μεταρρυθμίσεις που εφαρμόζονται την τελευταία δεκαετία, καθώς το Ουζμπεκιστάν επιχειρεί να ανοίξει την οικονομία του και να ενισχύσει τις σχέσεις με τις γειτονικές χώρες και τους διεθνείς εταίρους.
Αναφέρθηκε στον τερματισμό της συστηματικής καταναγκαστικής εργασίας και της παιδικής εργασίας στη συγκομιδή βαμβακιού, στην άρση των περιορισμών στη μετατρεψιμότητα του νομίσματος και στη χαλάρωση των περιορισμών στην καταγραφή τόπου κατοικίας.
Ο πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης σε αλλαγές στη φορολογία, τα τελωνεία και την επενδυτική πολιτική ως αποδείξεις του ανοίγματος της οικονομίας της χώρας. Είπε ότι οι ετήσιες ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν από περίπου 2-3 δισ. δολάρια (1,7-2,6 δισ. ευρώ) σε 40-50 δισ. δολάρια (34,5-43,2 δισ. ευρώ).
Ο Μιρζιγίογεφ είπε ότι το Ουζμπεκιστάν είχε αρχικά θέσει στόχο να αυξήσει το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν στα 160 δισ. δολάρια (138 δισ. ευρώ) μέχρι το 2030, αλλά πλέον αναμένει να ξεπεράσει αυτό το επίπεδο το 2026.
Ο πρόεδρος πρόσθεσε ότι το ποσοστό φτώχειας μειώθηκε από 35% το 2017 σε 4% φέτος.
Επτά προγράμματα για την επόμενη δεκαετία
Ο Μιρζιγίογεφ χαρακτήρισε την επόμενη δεκαετία ως νέα περίοδο εθνικής ανάπτυξης και ανακοίνωσε επτά προγράμματα που καλύπτουν την εκπαίδευση, την υγεία, την οικονομία, το περιβάλλον, το κράτος δικαίου, την τοπική αυτοδιοίκηση και την εξωτερική πολιτική.
Μεταξύ των βασικών, φιλόδοξων οικονομικών στόχων είναι ένα σχέδιο προσέλκυσης 450 δισ. δολαρίων (388 δισ. ευρώ) σε ξένες επενδύσεις την επόμενη δεκαετία και αύξησης του ΑΕΠ στα 300 δισ. δολάρια (259 δισ. ευρώ) έως το 2030. Η κυβέρνηση στοχεύει επίσης στη δημιουργία δύο εκατομμυρίων καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας στη βιομηχανία και στην ανάδειξη των νεοφυών επιχειρήσεων, του επιχειρηματικού κεφαλαίου και της τεχνητής νοημοσύνης σε προτεραιότητες ανάπτυξης.
Στην εκπαίδευση, το Ουζμπεκιστάν σχεδιάζει να παρέχει προπαρασκευαστική εκπαίδευση σε όλα τα παιδιά έξι ετών, να εισαγάγει διεθνή πρότυπα σε όλα τα τεχνικά κολέγια, να εκπαιδεύσει έως και ένα εκατομμύριο νέους για επαγγέλματα με υψηλότερα εισοδήματα και να εντάξει τουλάχιστον δέκα ουζμπεκικά πανεπιστήμια στα 1.000 καλύτερα του κόσμου.
Οι δαπάνες για την υγεία προβλέπεται να αυξηθούν στο 5% του ΑΕΠ μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, παράλληλα με την επέκταση της προληπτικής ιατρικής και της κρατικής ασφάλισης υγείας.
Ένα άλλο πρόγραμμα στοχεύει στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των περιβαλλοντικών πιέσεων, με την κυβέρνηση να επιδιώκει την εφαρμογή τεχνολογιών εξοικονόμησης νερού σε όλη τη γεωργική γη μέσα σε πέντε χρόνια.
Τα σχέδια προβλέπουν επίσης ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και των νομικών εγγυήσεων για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Η μαχάλα, το παραδοσιακό γειτονικό σύστημα οργάνωσης των τοπικών κοινοτήτων στο Ουζμπεκιστάν, αναμένεται επίσης να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο. Οι προϋπολογισμοί των περιφερειών, τα επενδυτικά προγράμματα και τα έργα υποδομής σκοπεύεται να διαμορφώνονται ολοένα και περισσότερο με βάση τις προτεραιότητες που αναδεικνύονται σε επίπεδο γειτονιάς.
Ενισχυμένος διεθνής ρόλος
Το έβδομο πρόγραμμα εστιάζει ρητά στη διεθνή θέση του Ουζμπεκιστάν.
Ο πρόεδρος δήλωσε ότι η χώρα θα συνεχίσει αυτό που περιγράφει ως «ανοικτή, πραγματιστική εξωτερική πολιτική», δίνοντας προτεραιότητα στις στενές σχέσεις εντός της Κεντρικής Ασίας και διευρύνοντας παράλληλα τις συνεργασίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις χώρες της αμερικανικής ηπείρου, την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, την Αφρική και τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο.
Το Ουζμπεκιστάν αναμένεται επίσης να αναλάβει για πρώτη φορά την προεδρία του Κινήματος των Αδεσμεύτων την περίοδο 2027-2029. Ο οργανισμός αυτός συγκεντρώνει περισσότερες από 120 χώρες, γεγονός που τον καθιστά μία από τις μεγαλύτερες διακρατικές ενώσεις στον κόσμο.
Μετά την ομιλία του προέδρου, η επετειακή τελετή πέρασε από τους λόγους στο θέαμα. Καθώς έπεφτε το σκοτάδι στη Νέα Τασκένδη, το πρόγραμμα κορυφώθηκε με μεγάλη συναυλία, χορογραφημένα φωτεινά και οπτικά θεάματα και drone που σχημάτιζαν εικόνες πάνω από τον χώρο της εκδήλωσης, ολοκληρώνοντας τον εορτασμό στη Νέα Τασκένδη.