Η Αριάνα Σαΐντ ξεκινά ευρωπαϊκή περιοδεία μόνο για γυναίκες, ενώνοντας Αφγανές και υπερασπίζοντας τα δικαιώματα των γυναικών
Ήταν μία από τις μεγαλύτερες σταρ του Αφγανιστάν. Έπειτα οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία και εκείνη αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα. Σήμερα η Αριάνα Σαγίντ φέρνει τη μουσική και το μήνυμά της σε όλη την Ευρώπη, με μία καθοριστική διαφορά: το κοινό θα αποτελείται αποκλειστικά από γυναίκες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Σαγίντ παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα στο Αφγανιστάν, έχοντας αποκτήσει τεράστιο κοινό ως τραγουδίστρια, ως ανοιχτή υπερασπίστρια των δικαιωμάτων των γυναικών και μέσα από τη θητεία της ως κριτής στο The Voice Afghanistan και σε άλλα μεγάλα talent shows της χώρας.
Όταν όμως οι Ταλιμπάν ξαναπήραν τον έλεγχο του Αφγανιστάν το 2021, η ζωή και η καριέρα της άλλαξαν ριζικά. Ανήμπορη να επιστρέψει ή να εμφανιστεί εκεί, η Σαγίντ συνεχίζει το έργο της από το εξωτερικό, αξιοποιώντας την πλατφόρμα της και την οργάνωσή της DEFAW (Defenders of Equality, Freedom, and Advancement for Women – Υπερασπιστές της Ισότητας, της Ελευθερίας και της Προόδου για τις Γυναίκες) για να μιλήσει εκ μέρους των Αφγανών γυναικών και κοριτσιών που ζουν, όπως λέει η ίδια, «σε σκοτεινές μέρες».
Πέντε χρόνια αργότερα μεταφέρει το μήνυμα ελπίδας σε όλη την Ευρώπη με την περιοδεία της «Ladies Only», μια σειρά συναυλιών αποκλειστικά για γυναίκες. Η περιοδεία ξεκινά αυτή την Παρασκευή στο Ρότερνταμ, όπου η Σαγίντ θα εμφανιστεί στη Laurenskerk. Στη συνέχεια θα βρεθεί στη Στοκχόλμη στις 5 Σεπτεμβρίου, στο Αμβούργο στις 26 Σεπτεμβρίου και στο Βισμπάντεν, κοντά στη Φρανκφούρτη, στις 3 Οκτωβρίου.
Λίγο πριν από τις συναυλίες, το Euronews Culture μίλησε μαζί της για το πώς γεννήθηκε η ιδέα των συναυλιών Ladies Only, για την τρέχουσα κατάσταση των γυναικών και κοριτσιών στο Αφγανιστάν και για το μήνυμα που θέλει να μεταδώσει μέσα από τη μουσική και την ακτιβιστική δράση της.
Πότε σκεφτήκατε την ιδέα για μια περιοδεία αποκλειστικά για γυναίκες;
Αριάνα Σαγίντ: Σχεδιάζω αυτή την περιοδεία Ladies Only εδώ και τρία με τέσσερα χρόνια. Από τότε που οι Ταλιμπάν πήραν την εξουσία στο Αφγανιστάν, έχουν πρακτικά αποκλείσει τις γυναίκες από σχεδόν τα πάντα. Έχουν, για παράδειγμα, απαγορεύσει το σχολείο για κορίτσια μετά την έκτη τάξη και οι γυναίκες δεν επιτρέπεται πλέον να εργάζονται. Δεν τους επιτρέπεται ούτε καν να πηγαίνουν στο πάρκο, σε κάποιες τόσο απλές καθημερινές δραστηριότητες. Δεν τους επιτρέπεται πια τίποτα.
Έτσι, όταν συνέβησαν όλα αυτά, εκτός από την καριέρα μου στο τραγούδι, δραστηριοποιούμαι και ως ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών στο Αφγανιστάν. Και σκέφτηκα ότι πρέπει να σταθούμε απέναντι σε αυτή την αδικία, απέναντι στους Ταλιμπάν και σε όσα κάνουν. Έτσι, στην αρχή μου φάνηκε υπέροχη ιδέα να οργανώσω μια συναυλία Ladies Only, όπου θα αναδείξουμε τη δύναμη των γυναικών, θα σταθούμε ενωμένες και θα υψώσουμε τη φωνή μας, θα ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο για τις αδικίες που συμβαίνουν στο Αφγανιστάν και θα υπερασπιστούμε τα εκατομμύρια άφωνες γυναίκες της χώρας.
Πολλοί άνθρωποι σε όλον τον κόσμο σας γνωρίζουν από το The Voice Afghanistan. Πόσο επιδραστική ήταν η φωνή σας στο Αφγανιστάν και πόσο δημοφιλής είστε εκεί;
Είναι πραγματικά δύσκολο να μιλάς για τον εαυτό σου και να λες πόσο «μεγάλος» είσαι, αλλά ξέρω ότι όσα έχω κάνει στο Αφγανιστάν τα τελευταία, θα έλεγα, 15 χρόνια ήταν αρκετά αποτελεσματικά. Είχαν σημαντικές επιπτώσεις στην κοινωνία και μπόρεσαν να δώσουν πολλή ελπίδα στις γυναίκες του Αφγανιστάν που ένιωθαν ότι δεν έχουν καμία.
Τις ενδυνάμωσαν ώστε να σκέφτονται διαφορετικά, να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να διεκδικούν αυτά τα δικαιώματα. Όσο επικεντρωμένη ήμουν στην καριέρα μου στο τραγούδι, άλλο τόσο ήμουν και στην ακτιβιστική μου δράση, προσπαθώντας να δώσω φωνή στις άφωνες γυναίκες του Αφγανιστάν.
Ήμουν κριτής σε αυτά τα talent shows και ήμουν παρούσα εκεί μέσα σε όλα αυτά τα προβλήματα και τις δυσκολίες. Ακόμη και πριν έρθουν οι Ταλιμπάν, οι Αφγανές γυναίκες δεν είχαν καθόλου πλήρη δικαιώματα. Παρ’ όλα αυτά, πριν από την επιστροφή των Ταλιμπάν, τα πράγματα προχωρούσαν αρκετά καλά και όσα κάναμε στο Αφγανιστάν είχαν πολύ θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία.
Από τότε που οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία, πριν από πέντε χρόνια, αισθάνεστε πιο ελεύθερη και πιο ακουστή εκτός Αφγανιστάν, ως καλλιτέχνιδα και ως άνθρωπος που μεταφέρει ένα μήνυμα ελπίδας;
Ακόμη κι όταν βρισκόμουν στο Αφγανιστάν, συνέχιζα να δίνω συναυλίες εκτός χώρας. Περιόδευα διαρκώς. Για μένα δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά σε αυτό το επίπεδο. Ωστόσο αισθάνομαι ότι τώρα είμαστε πολύ απομονωμένοι. Νιώθω ότι θα μπορούσα να κάνω πολύ περισσότερα στη χώρα μου, αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορώ, επειδή δεν μου επιτρέπεται να επιστρέψω στο Αφγανιστάν. Δεν μου επιτρέπεται να βρίσκομαι σωματικά εκεί, να εμφανίζομαι στην τηλεόραση, να μεταδίδω τα μηνύματά μου, να είμαι αυτό το στήριγμα και αυτή η ελπίδα για τις Αφγανές γυναίκες.
Το ένα πράγμα για το οποίο είμαι ευγνώμων είναι ότι καταφέραμε να ιδρύσουμε την οργάνωση εκτός Αφγανιστάν. Έχω αυτή την οργάνωση που λέγεται DEFAW, από τα αρχικά των λέξεων Defenders of Equality, Freedom and Advancement for Women. Μέσω αυτής προσπαθώ να είμαι δραστήρια, να συνεχίζω τον ακτιβισμό μου, να ευαισθητοποιώ την κοινή γνώμη και να στηρίζω τις άφωνες γυναίκες του Αφγανιστάν, κάνοντας συνεντεύξεις σε όλον τον κόσμο και προσπαθώντας, ξέρετε, να είμαι όσο πιο χρήσιμη μπορώ.
Και το καλό είναι ότι στο Αφγανιστάν υπάρχει ακόμη το YouTube και όλες αυτές οι πλατφόρμες μέσω των οποίων οι γυναίκες μπορούν να συνδέονται μαζί μου, να με ακούνε και να βλέπουν τα βίντεό μου.
Δεν μπορεί κανείς να κάνει εντελώς σιωπηλές φωνές σαν τη δική σας, ιδίως όταν τα κορίτσια εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στη δουλειά σας στο διαδίκτυο. Τι μήνυμα θα δίνατε σε αυτά τα κορίτσια που σας έχουν ως πρότυπο;
Η συμβουλή που τους επαναλαμβάνω συνεχώς είναι να μην χάνουν την ελπίδα τους, γιατί, ειλικρινά, σήμερα ζουν σε μια εξαιρετικά σκοτεινή εποχή. Μιλώ περίπου με 100 Αφγανές γυναίκες ή κορίτσια μέσα στο Αφγανιστάν κάθε μήνα, μέσω της οργάνωσης, μέσω Zoom. Έχω την ευκαιρία να τους μιλήσω, να τους κάνω ερωτήσεις, να ακούσω τις ιστορίες τους. Και όσα μου διηγούνται είναι σπαρακτικά, πραγματικά πολύ θλιβερά.
Μιλούν σχεδόν με κλάματα, επειδή τους έχει απαγορευθεί το σχολείο και η εργασία, νιώθουν τόσο απελπισμένες, τόσο άχρηστες ως ανθρώπινα όντα. Οι περισσότερες αναγκάζονται απλώς να παντρευτούν, ξέρετε, σε πολύ μικρή ηλικία, γιατί δεν βλέπουν μέλλον και δεν έχουν άλλη επιλογή.
Σκεφτείτε μια γυναίκα που δεν έχει σύζυγο και κανέναν να στηρίξει την οικογένεια με εισόδημα, με φαγητό, με χρήματα και τα λοιπά. Τι μπορεί να κάνει, όταν δεν της επιτρέπεται να δουλέψει; Η μόνη επιλογή που της μένει είναι απλώς να μένει στο κρεβάτι. Αυτό είναι όλο. Και είναι πραγματικά σκληρό να ακούς όλες αυτές τις ιστορίες.
Γιατί, ειλικρινά, αισθάνομαι από τα βάθη της καρδιάς μου ότι αυτές οι σκοτεινές μέρες θα περάσουν. Δεν θα κρατήσουν για πάντα. Τουλάχιστον ως άνθρωπος αυτό πιστεύω, γιατί όσα έχουν επιβάλει στις γυναίκες στο Αφγανιστάν είναι εξωφρενικά και απάνθρωπα, και μια τέτοια ζωή δεν πιστεύω ότι μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον.
Κάποια στιγμή οι άνθρωποι θα υψώσουν τη φωνή τους. Θα σταθούν απέναντί τους και η δικαιοσύνη θα επικρατήσει. Ίσως αυτό συμβεί, δεν ξέρω πότε. Ίσως η κατάσταση συνεχιστεί για άλλα δύο, τρία, τέσσερα ή πέντε χρόνια. Αλλά δεν μπορεί να είναι για πάντα. Δεν το πιστεύω.
Είναι προφανές ότι οι άνδρες θα έχουν κρίσιμο ρόλο για να γίνει αυτή η αλλαγή. Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους Αφγανούς άνδρες, τόσο μέσα στο Αφγανιστάν όσο και αυτούς που ζουν στην εξορία;
Έχω ανεβάσει βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απευθυνόμενη στους Αφγανούς άνδρες σε όλον τον κόσμο, και ιδιαίτερα στο Αφγανιστάν, καλώντας τους να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των γυναικών τους, των μητέρων, των αδελφών τους, των γυναικών γενικότερα. Αυτό είναι το μήνυμά μου προς αυτούς. Έχω ισχυρή πεποίθηση ότι, αν οι Αφγανοί άνδρες δεν συσπειρωθούν και δεν στηρίξουν τις γυναίκες, οι γυναίκες μόνες τους δεν μπορούν να πετύχουν πολλά για τον εαυτό τους.
Και για να υπάρξει αλλαγή, για να αποκτήσουν οι γυναίκες πλήρη δικαιώματα, οι άνδρες πρέπει να αρχίσουν να τις στηρίζουν. Έχω δει κάποιες ενδείξεις αυτής της στήριξης εδώ κι εκεί. Όχι βέβαια μέσα στο Αφγανιστάν ακόμη, αλλά έχω δει Αφγανούς άνδρες να ενώνονται σε διαδηλώσεις εκτός χώρας, για παράδειγμα στη Γερμανία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες χώρες. Αυτό είναι ένα καλό σημάδι, μια θετική εξέλιξη.
Και ελπίζω ότι στο μέλλον θα δούμε ακόμη περισσότερα τέτοια παραδείγματα.
Πώς θα περιγράφατε τη μουσική σας;
Κατά κύριο λόγο τραγουδώ ποπ. Τα τραγούδια μου είναι ποπ, έτσι ξεκίνησα. Ξεκίνησα με R&B και μετά με ποπ, αλλά έχω επίσης πολλά παραδοσιακά τραγούδια. Ενδιαφέρον είναι ότι όταν πήγα για πρώτη φορά στο Αφγανιστάν, το 2011, διασκεύασα μερικά παλιά τραγούδια, 40 ή 50 ετών, τα έντυσα με νέα μουσική και τα παρουσίασα στη σκηνή. Ο κόσμος λάτρεψε αυτά τα κομμάτια.
Για μένα αυτό ήταν μια ένδειξη ότι ο κόσμος εξακολουθεί να αγαπά την παραδοσιακή μουσική. Γι’ αυτό κάνω και παραδοσιακά τραγούδια, αλλά ένα μεγάλο μέρος του ρεπερτορίου μου είναι αφιερωμένο στα δικαιώματα των Αφγανών γυναικών. Αυτά είναι, θα έλεγα, τα πιο δυνατά μέσα στην κοινωνία. Κάποια από αυτά τα έχω τραγουδήσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στη UNICEF και σε μεγάλες κυβερνητικές εκδηλώσεις.
Ήταν μια εκπληκτική εμπειρία. Αυτό είναι το κομμάτι της καριέρας μου που αγαπώ και απολαμβάνω περισσότερο. Αυτά τα τραγούδια μου προσφέρουν, ξέρετε, ένα βαθύ αίσθημα πληρότητας ως ανθρώπινο ον και όταν τα ερμηνεύω νιώθω πραγματικά ολοκληρωμένη.
Αναφερθήκατε στο τι σημαίνει η μουσική για εσάς ως άνθρωπο, οπότε δεν μπορώ να μην σας ρωτήσω για την τεχνητή νοημοσύνη. Ένα σημαντικό ποσοστό της μουσικής που γίνεται σήμερα streaming είναι είτε δημιουργημένο είτε επηρεασμένο από την τεχνητή νοημοσύνη. Είστε ανοιχτή στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη μουσική σας;
Με τρομάζει. Ειλικρινά, δεν είμαι καθόλου υπέρ της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν μου αρέσει. Με φοβίζει και με ανησυχεί ως προς το πού οδεύουμε. Ξέρω ότι, από μια πλευρά, μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη, μπορεί να είναι φανταστική, αλλά ταυτόχρονα χάνουμε την ανθρώπινη διάσταση. Σήμερα μπορούν να δημιουργούν ακόμη και τη φωνή των τραγουδιστών, μπορούν να φτιάξουν τη δική μου φωνή, να δημιουργήσουν βίντεο με εμένα χωρίς να είμαι καν εκεί.
Και αυτό με τρομάζει. Δεν είναι κάτι ευχάριστο. Πιστεύω ότι η ανθρώπινη παρουσία πρέπει να υπάρχει, πρέπει να παραμένει. Και δεν μπορεί καν να συγκριθεί με την τεχνητή νοημοσύνη. Δεν μου αρέσει η τεχνητή νοημοσύνη, δεν τη χρησιμοποιώ και δεν είμαι υπέρ της. Δεν τη στηρίζω καθόλου.