Η Ευρώπη καταλαμβάνει τέσσερις θέσεις στη δεκάδα των πόλεων με τη μεγαλύτερη οικονομική ισχύ, ποιότητα ζωής και προοπτικές: Λονδίνο, Παρίσι, Δουβλίνο και Ζυρίχη. Οι ΗΠΑ έχουν πέντε, με πρώτη τη Νέα Υόρκη.
Οι πόλεις της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής κυριαρχούν στον δείκτη Global Cities 2026 της Oxford Economics, καταλαμβάνοντας 78 από τις 100 πρώτες θέσεις. Η Ευρώπη εκπροσωπείται από 44 πόλεις, ενώ 30 βρίσκονται στις ΗΠΑ και τέσσερις στον Καναδά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η κατάταξη αξιολογεί πόσο καλά οι μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου συνδυάζουν τις οικονομικές ευκαιρίες με την ποιότητα ζωής, το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα και τη σταθερή διακυβέρνηση.
Το Λονδίνο βρίσκεται στη δεύτερη θέση παγκοσμίως, το Παρίσι στην τρίτη, το Δουβλίνο στην έκτη και η Ζυρίχη στη δέκατη. Πέντε πόλεις των ΗΠΑ — η Νέα Υόρκη, το Σιάτλ, το Σαν Φρανσίσκο, η Βοστώνη και το Σαν Χοσέ — συγκαταλέγονται στην παγκόσμια πρώτη δεκάδα.
Στις ευρωπαϊκές πόλεις με τις υψηλότερες επιδόσεις περιλαμβάνονται επίσης το Όσλο, η Στοκχόλμη και η Κοπεγχάγη.
«Στις ΗΠΑ, οι υψηλές βαθμολογίες στις κατηγορίες Οικονομία και Ανθρώπινο Κεφάλαιο είναι αυτές που οδηγούν στη θέση τους ψηλά στην κατάταξη. Στην Ευρώπη, όμως, το πλεονέκτημα προέρχεται από την υπεραπόδοση στις κατηγορίες Ποιότητα Ζωής, Περιβάλλον και Διακυβέρνηση», δήλωσε ο Liam Sides, διευθυντής City Services στην Oxford Economics.
Για όσους δίνουν προτεραιότητα στην ποιότητα ζωής, την περιβαλλοντική επίδοση και τη σταθερή διακυβέρνηση, οι κορυφαίες ευρωπαϊκές πόλεις ξεχωρίζουν. Το Παρίσι συγκέντρωσε ιδιαίτερα υψηλή βαθμολογία στην ποιότητα ζωής, ενώ το Δουβλίνο είχε πολύ καλές επιδόσεις τόσο στο περιβάλλον όσο και στη διακυβέρνηση. Η διακυβέρνηση ήταν επίσης το βασικό πλεονέκτημα της Ζυρίχης και του Όσλο, με το τελευταίο να λαμβάνει την υψηλότερη βαθμολογία σε αυτή την κατηγορία μεταξύ των κορυφαίων ευρωπαϊκών και αμερικανικών πόλεων.
Για τις επιχειρήσεις που αναζητούν οικονομική ισχύ και πρόσβαση σε ταλέντο, οι πόλεις των ΗΠΑ έχουν γενικά το πλεονέκτημα. Η Νέα Υόρκη έλαβε τη μέγιστη δυνατή βαθμολογία στην κατηγορία Οικονομία, ενώ το Σιάτλ, το Σαν Φρανσίσκο και το Σαν Χοσέ επίσης κατατάσσονται ιδιαίτερα ψηλά σε αυτόν τον τομέα. Το Λος Άντζελες συνδυάζει επίσης ισχυρή οικονομική βαθμολογία με σχετικά υψηλή θέση στην ποιότητα ζωής.
Το Λονδίνο αποτελεί τη χαρακτηριστική ευρωπαϊκή εξαίρεση: πέτυχε την υψηλότερη βαθμολογία σε ανθρώπινο κεφάλαιο σε ολόκληρο τον δείκτη, γεγονός που αντανακλά τα πανεπιστήμιά του, το επιχειρηματικό του περιβάλλον και την ικανότητά του να προσελκύει εξειδικευμένους εργαζομένους. Ωστόσο, η ποιότητα ζωής ήταν η κατηγορία με τη χαμηλότερη βαθμολογία, στο 77.
Οι δύο περιοχές μοιράζονται πάντως μια σημαντική αδυναμία: την προσιτότητα της στέγασης.
Η έκθεση ανέφερε ότι το Λονδίνο, το Δουβλίνο και η Νέα Υόρκη «εξακολουθούν να παλεύουν υπό το βάρος του υψηλού κόστους στέγασης», κάτι που υπονομεύει τις βαθμολογίες τους στην ποιότητα ζωής, παρά τα υψηλά εισοδήματα.
Πιο προσιτές πόλεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, συνδυάζοντας αυξανόμενα εισοδήματα με χαμηλότερες δαπάνες για στέγαση. Η Τουλούζη, για παράδειγμα, έχει προσελκύσει εργαζομένους από το Παρίσι, εν μέρει χάρη στο σχετικά χαμηλότερο κόστος ζωής.
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι και χαμένοι της Ευρώπης
Σε σύγκριση με πέρυσι, το Δουβλίνο ανέβηκε επτά θέσεις, φτάνοντας στην έκτη, με βελτιώσεις στην οικονομία, την ποιότητα ζωής και το περιβάλλον. Ωστόσο παραμένει μία από τις ακριβότερες αγορές κατοικίας στην Ευρώπη και βρίσκεται στο χαμηλότερο τέταρτο παγκοσμίως ως προς την προσιτότητα στέγασης.
Η Βαρσοβία σημείωσε τη μεγαλύτερη άνοδο στην Ευρώπη, ανεβαίνοντας 109 θέσεις και φτάνοντας στην 61η. Η Κωνσταντινούπολη ανέβηκε κατά 42 θέσεις, στην 64η, ενώ η Μαδρίτη και η Βουδαπέστη κέρδισαν από 14 θέσεις, φτάνοντας στην 30ή και την 111η αντίστοιχα.
Το Ελσίνκι ανέβηκε κατά 12 θέσεις, στην 26η, και οι Βρυξέλλες κέρδισαν εννέα θέσεις, φτάνοντας στην 25η. Το Βερολίνο και η Λυών ανέβηκαν από επτά θέσεις, ενώ η Ζυρίχη, το Όσλο και το Άμστερνταμ κατέγραψαν άνοδο έξι θέσεων.
Η Φρανκφούρτη υποχώρησε μία θέση, στην 63η. Η Ρώμη έπεσε κατά οκτώ θέσεις, στην 119η, ενώ η Λισαβόνα σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των πόλεων της λίστας, χάνοντας 44 θέσεις και υποχωρώντας στην 148η.
Κρυφά διαμάντια: οι ευρωπαϊκές πόλεις που αξίζει να παρακολουθεί κανείς
Η Oxford Economics ξεχώρισε πέντε ευρωπαϊκές «πόλεις υπό παρακολούθηση»: τη Βαρσοβία, το Ταλίν, το Αϊντχόβεν, το Μάντσεστερ και την Τουλούζη.
Η πολωνική πρωτεύουσα, η οποία ανέβηκε πάνω από 100 θέσεις, έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο κέντρο χρηματοοικονομικών, τεχνολογίας και επιχειρηματικών υπηρεσιών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Η οικονομία της προβλέπεται να αυξάνεται κατά περίπου 3% ετησίως τα επόμενα πέντε χρόνια, σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό από τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών πόλεων. Η Βαρσοβία αναμένεται επίσης να ξεπεράσει φέτος το Παρίσι σε μέσο εισόδημα ανά κάτοικο, όταν αυτό προσαρμόζεται για την αγοραστική δύναμη. Το Βίλνιους αναμένεται να ακολουθήσει πριν από το τέλος της δεκαετίας.
Η Oxford Economics προβλέπει ότι η εσθονική πρωτεύουσα, το Ταλίν, θα καταγράψει την ισχυρότερη αύξηση ΑΕΠ μεταξύ των μεγάλων πόλεων της ΕΕ την επόμενη δεκαετία. Σημαντικό ρόλο στην οικονομία της παίζουν η τεχνολογία και οι επαγγελματικές υπηρεσίες, ενώ η Εσθονία εμφανίζει σχετικά υψηλά ποσοστά υιοθέτησης τεχνητής νοημοσύνης σε σύγκριση με τις γειτονικές της χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Το Αϊντχόβεν στην Ολλανδία είναι ένα από τα κορυφαία ευρωπαϊκά κέντρα έρευνας και προηγμένης βιομηχανικής παραγωγής. Το βιομηχανικό cluster Brainport περιλαμβάνει περισσότερες από 5.000 εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και γνώσης που δραστηριοποιούνται στα ημιαγωγά, την τεχνητή νοημοσύνη και την πράσινη τεχνολογία. Η Oxford Economics προβλέπει ότι η βιομηχανική παραγωγή του θα σημειώσει μία από τις ισχυρότερες επεκτάσεις στην Ευρώπη έως το 2030. Ωστόσο, η προσφορά κατοικίας ενδέχεται να δυσκολευτεί να συμβαδίσει με τους επιπλέον 28.000 κατοίκους που αναμένεται να εγκατασταθούν εκεί μέχρι το 2040.
Το Μάντσεστερ έχει ξεπεράσει όλες τις άλλες πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου ως προς την αύξηση του ΑΕΠ και της παραγωγικότητας από το 2010. Η Oxford Economics προβλέπει ότι θα προσθέσει τον πέμπτο μεγαλύτερο αριθμό θέσεων εργασίας στην Ευρώπη τα επόμενα 25 χρόνια. Οι χρηματοοικονομικές και επιχειρηματικές υπηρεσίες θα τροφοδοτήσουν μεγάλο μέρος αυτής της ανάπτυξης, με το Μάντσεστερ να αναμένεται να δημιουργήσει περισσότερες θέσεις εργασίας στους συγκεκριμένους κλάδους από το Παρίσι ή το Βερολίνο.
Η έκθεση χαρακτηρίζει την Τουλούζη ως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης. Ο αεροδιαστημικός της πυρήνας περιλαμβάνει τις Airbus, Thales και Liebherr, ενώ η αυξημένη αμυντική δαπάνη θα μπορούσε να στηρίξει περαιτέρω ανάπτυξη. Το χαμηλότερο κόστος ζωής, το θερμότερο κλίμα και η υψηλή ποιότητα ζωής προσελκύουν κατοίκους από το Παρίσι και ενισχύουν τις προσδοκίες για ταχεία αύξηση του πληθυσμού.
Πώς η τεχνητή νοημοσύνη διαμορφώνει τις προοπτικές των πόλεων
«Η παγκόσμια άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί σε σημαντικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης στις πόλεις που βρίσκονται στην αιχμή της ανάπτυξης», είπε ο Sides.
Παρότι οι ΗΠΑ έχουν σαφές πλεονέκτημα, αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις είναι επίσης σε καλή θέση για να επωφεληθούν. Το Λονδίνο διαθέτει την υψηλότερη βαθμολογία σε ανθρώπινο κεφάλαιο στον δείκτη, πανεπιστήμια ελίτ και μια μεγάλη ψηφιακή οικονομία. Το Αϊντχόβεν έχει ισχυρό cluster τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένης βιομηχανικής παραγωγής, ενώ το Ταλίν εξελίσσεται σε σημαντικό τεχνολογικό κόμβο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ζήτηση για υλικό τεχνητής νοημοσύνης βοήθησε την Ταϊπέι να ανέβει κατά 12 θέσεις, στην 48η. Η ταϊβανέζικη πρωτεύουσα βρίσκεται στο επίκεντρο της βιομηχανίας ημιαγωγών και φιλοξενεί μεγάλες παραγωγικές μονάδες της TSMC.
Η Κουάλα Λουμπούρ ανέβηκε κατά 14 θέσεις, στην 65η, χάρη στον τεχνολογικό της κλάδο, το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και τη διευρυνόμενη βιομηχανία κέντρων δεδομένων. Η Σενζέν μπήκε στην πρώτη εκατοντάδα, στην 93η θέση. Το κινεζικό αυτό τεχνολογικό κέντρο είναι έδρα των Huawei, Tencent και του κατασκευαστή ηλεκτρικών οχημάτων BYD, καθώς και εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη.
Η Oxford Economics ανέφερε ότι οι πόλεις στην αιχμή αυτών των τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων της Σενζέν και της Bengaluru, θα μπορούσαν να πετύχουν ταχεία ανάπτυξη, εφόσον τις αξιοποιήσουν αποτελεσματικά.
Η Ασία οδηγεί την επόμενη φάση ανάπτυξης
Η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική εξακολουθούν να κυριαρχούν στην κατάταξη, αλλά η Ασία εξελίσσεται στον βασικό κινητήρα της αστικής ανάπτυξης. Οι πόλεις της συνδυάζουν μεγάλους πληθυσμούς με ταχείες αυξήσεις της παραγωγικότητας και των εισοδημάτων, ενώ στρέφονται στην τεχνολογία, την προηγμένη βιομηχανική παραγωγή και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Μέχρι το 2050, προβλέπεται ότι το μερίδιο του ΑΕΠ των παγκόσμιων πόλεων που θα παράγεται από κινεζικές και ινδικές πόλεις θα ξεπεράσει το ευρωπαϊκό μερίδιο. Η οικονομία της Σαγκάης μόνο αναμένεται να ξεπεράσει εκείνη του Σαν Φρανσίσκο μέσα στην επόμενη χρονιά, παρότι ήταν μόλις στο ένα τέταρτο του μεγέθους της στην αλλαγή του αιώνα. Η οικονομία της Πόλης Χο Τσι Μινχ, αντίθετα, προβλέπεται μέχρι το 2050 να είναι σχεδόν όσο μεγάλη είναι η οικονομία του Βερολίνου, ενώ σήμερα είναι μικρότερη από το μισό.