Οι φιναλίστ αξιολογήθηκαν σε επτά τομείς, μεταξύ των οποίων η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, η διαχείριση αποβλήτων και ο ρυθμός μείωσης των εκπομπών.
Την επόμενη εβδομάδα, οκτώ ευρωπαϊκές πόλεις θα μάθουν αν οι προσπάθειές τους να μειώσουν τις εκπομπές και να δώσουν χώρο στη φύση αρκούν για να κερδίσουν έναν από τους σημαντικότερους πράσινους τίτλους της ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα ετήσια European Green Capital και Green Leaf Awards (πηγή στα Αγγλικά) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζουν πόλεις που επιτυγχάνουν μετρήσιμη περιβαλλοντική πρόοδο, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους.
Τον Ιούνιο, μια ανεξάρτητη επιτροπή περιόρισε τις 27 επιλέξιμες υποψηφιότητες σε οκτώ φιναλίστ, αξιολογώντας τα πάντα, από την ποιότητα του αέρα και του νερού μέχρι τη βιοποικιλότητα και τις προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών.
Οι νικητές θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα, στις 8 Οκτωβρίου, στη Γκιμαράες της Πορτογαλίας, την Green Capital του 2026. Επιλέγονται περισσότερο από έναν χρόνο νωρίτερα, ώστε οι πόλεις να έχουν χρόνο να προετοιμάσουν τα έργα, τις εκδηλώσεις και τα δημόσια προγράμματα που θέλουν να υλοποιήσουν κατά τη διάρκεια της χρονιάς του τίτλου.
Πέντε πόλεις διεκδικούν τον τίτλο Green Capital: το Όλμποργκ στη Δανία, το Μπιέλσκο-Μπιάλα στην Πολωνία, η Κόσιτσε στη Σλοβακία, το Πόρτο στην Πορτογαλία και η Σαραγόσα στην Ισπανία.
Άλλες τρεις – το Μπενιδόρμ και η Τσικλάνα ντε λα Φροντέρα στην Ισπανία, και η Εσταρέζα στην Πορτογαλία – έχουν συμπεριληφθεί στη βραχεία λίστα για τα βραβεία Green Leaf, που απευθύνονται σε πόλεις με μικρότερο πληθυσμό.
Πώς αξιολογούνται οι πιο πράσινες πόλεις της Ευρώπης;
Η ΕΕ θέσπισε το βραβείο Green Capital για να αναγνωρίσει πόλεις που σημειώνουν μετρήσιμη πρόοδο στην αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους.
Το βασικό βραβείο απευθύνεται σε πόλεις με περισσότερους από 100.000 κατοίκους. Μικρότερες πόλεις, με πληθυσμό μεταξύ 20.000 και 100.000, διεκδικούν τον τίτλο Green Leaf.
Η επιτροπή ειδικών αξιολόγησε τις υποψηφιότητες σε επτά τομείς, μεταξύ των οποίων πόσο καθαρός είναι ο αέρας και το νερό, πώς προστατεύουν τη φύση και τους πράσινους χώρους, πώς διαχειρίζονται τα απόβλητα και τον θόρυβο, πόσο γρήγορα μειώνουν τις εκπομπές και πώς προετοιμάζονται για απειλές όπως η ακραία ζέστη και οι πλημμύρες.
Κάθε μία από τις πόλεις που έφτασαν στον τελικό έχει διαφορετικά δυνατά σημεία.
Η Σαραγόσα, για παράδειγμα, βαθμολογήθηκε υψηλά στη βιοποικιλότητα και τους πράσινους χώρους. Η πόλη ενώνει πάρκα, όχθες ποταμών, υγροτόπους, δεντροστοιχίες και γύρω φυσικές περιοχές σε ένα ενιαίο δίκτυο, σχεδιασμένο ώστε να προσφέρει μεγαλύτερο χώρο κίνησης στην άγρια ζωή και να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου πλημμυρών.
Το Πόρτο ξεχώρισε για τη διαχείριση των υδάτων, αλλά και για την προετοιμασία του απέναντι σε ένα θερμότερο και λιγότερο προβλέψιμο κλίμα. Την τελευταία δεκαετία, η πόλη εργάστηκε για την αποκατάσταση της κοίτης και των όχθεων του ποταμού Rio Tinto, δημιούργησε νέα πάρκα που συγκρατούν τα νερά της βροχής σε έντονες καταιγίδες και ξεκίνησε την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων για άρδευση γεωργικών εκτάσεων και για τον καθαρισμό δρόμων.
Το παραθαλάσσιο θέρετρο Μπενιδόρμ, εν τω μεταξύ, έχει αποσπάσει θετικά σχόλια επειδή πρόσθεσε πολύ περισσότερο πράσινο στις πυκνοχτισμένες γειτονιές του. Από το 2012, έχει αυξήσει τους δημόσιους κήπους από 350.000 τετραγωνικά μέτρα σε πάνω από 1,5 εκατομμύριο και σχεδόν τετραπλασίασε τον αριθμό των δέντρων του. Σήμερα, το 92% των κατοίκων ζει σε απόσταση έως 300 μέτρων από έναν δημόσιο πράσινο χώρο.
Οι φιναλίστ θα παρουσιάσουν τα σχέδιά τους σε μια διεθνή κριτική επιτροπή την επόμενη εβδομάδα, στις 7 και 8 Οκτωβρίου.
Ο νικητής του Green Capital λαμβάνει 600.000 ευρώ για να υλοποιήσει τις περιβαλλοντικές του δράσεις, ενώ οι νικητές του Green Leaf μπορούν να εξασφαλίσουν 200.000 ευρώ για πράσινα έργα και δημόσιες δραστηριότητες.
Πώς προσαρμόζονται οι ευρωπαϊκές πόλεις σε ένα θερμότερο κλίμα;
Οι αλλαγές που αναγνωρίζει η ΕΕ εντάσσονται σε μια αλλαγή παραδείγματος που είναι ορατή σε πόλεις σε όλη την Ευρώπη. Καθώς τα καλοκαίρια γίνονται πιο ζεστά και τα καιρικά φαινόμενα πιο απρόβλεπτα, οι πολεοδόμοι παραχωρούν περισσότερο χώρο σε δέντρα, πάρκα και νερό.
Στη Βαρκελώνη, για παράδειγμα, κάποιοι δρόμοι έχουν κλείσει για τη διαμπερή κυκλοφορία, ενώ άλλοι έχουν μετατραπεί σε πάρκα και πεζοδρομημένες ζώνες.
Στο Μιλάνο, το Bosco Verticale προσφέρει ένα μικρό, αλλά σημαντικό παράδειγμα για το πώς μπορούν οι πόλεις να προσθέσουν πράσινο ακόμη και εκεί όπου δεν υπάρχει χώρος για πάρκα. Οι δύο οικιστικοί πύργοι φιλοξενούν περισσότερα από 21.000 δέντρα και θάμνους στις ταράτσες και τα μπαλκόνια τους.
Στην Μπρέντα, στην Ολλανδία, η ευρεία συμμετοχή των πολιτών έχει μεταμορφώσει την πόλη από την αρχή του αιώνα. Οι τσιμεντένιες πλάκες έχουν αντικατασταθεί από γρασίδι, παρτέρια και δέντρα. Σπίτια και σχολεία έχουν δημιουργήσει κήπους στις στέγες τους.
Σήμερα, το 60% της πόλης καλύπτεται από πράσινους χώρους – αποτέλεσμα δουλειάς άνω της δεκαετίας που βοήθησε την Μπρέντα να γίνει, το 2025, η πρώτη National Park City της ΕΕ.
Τα Green Cities Awards δεν αφορούν μόνο την προσθήκη φυτών σε κτίρια ή δρόμους. Η πόλη Χάιλμπρον στη Γερμανία κέρδισε τον τίτλο Green Capital 2027 αφού βαθμολογήθηκε ιδιαίτερα καλά για τον καθαρό αέρα και το νερό, τις πολιτικές μείωσης θορύβου και τον περιορισμό των αποβλήτων, μεταξύ άλλων.
Όταν η κριτική επιτροπή συνεδριάσει την επόμενη εβδομάδα, θα εξετάσει σε ποιο βαθμό οι οκτώ φιναλίστ έχουν μετατρέψει παρόμοιες ιδέες σε αλλαγές που αγκαλιάζουν ολόκληρη την πόλη.