Το Καράκας έστειλε 127 τόνους χρυσού της κεντρικής τράπεζας σε ελβετικά διυλιστήρια σε πέντε έτη για ρευστό και ενέχυρα, ενώ η κρίση χρέους της Βενεζουέλας βάθαινε.
Πριν από δέκα χρόνια, η Βενεζουέλα μετέφερε μυστικά χρυσό αξίας σχεδόν 4,7 δισ. ελβετικών φράγκων (5,05 δισ. ευρώ) από τα αποθέματα της νοτιοαμερικανικής χώρας, με σκοπό να τον λιώσει και να τον πουλήσει διεθνώς.
Σε διάστημα πέντε ετών, η Βενεζουέλα μετέφερε αεροπορικώς 127 τόνους χρυσού στην Ελβετία, οι οποίοι αργότερα εντοπίστηκαν από τα ελβετικά τελωνεία, που καταγράφουν και δηλώνουν όλες τις εισαγωγές και εξαγωγές της χώρας.
Η Ελβετία αποτελεί κορυφαίο διεθνές κέντρο για τον χρυσό και, σε όρους αξίας, είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας και εξαγωγέας χρυσού στον κόσμο, με τα στοιχεία των ελβετικών τελωνείων να καταγράφουν τεράστιες εισροές και εκροές τα τελευταία χρόνια.
Καίριας σημασίας για μια χώρα όπως η Βενεζουέλα που προσπαθεί να ρευστοποιήσει ράβδους από τα αποθέματα χρυσού της κεντρικής της τράπεζας είναι το γεγονός ότι η Ελβετία φιλοξενεί μερικά από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια στον κόσμο. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι Valcambi, PAMP και Argor-Heraeus, που συγκεντρώνονται κυρίως στο καντόνι του Τιτσίνο.
Τα διυλιστήρια μπορούν να λιώσουν και να ξαναχύνουν τα μέταλλα στις υψηλότερες προδιαγραφές διεθνώς εμπορεύσιμων μορφών ή σε ράβδους «Good Delivery» και να παρέχουν τα έγγραφα και τις πιστοποιήσεις που διευκολύνουν τη διακίνηση και την πώληση του χρυσού στις παγκόσμιες αγορές.
Η ελβετική κυβέρνηση δεν δημοσιοποιούσε έως τώρα στοιχεία για τη μεταφορά χρυσού της Βενεζουέλας, σε συνέπεια με την παράδοση της μέγιστης οικονομικής διακριτικότητας, που συνεχίζει να την καθιστά ελκυστική τόσο για κορυφαίους επιχειρηματίες όσο και για ηγέτες με αυταρχικές τάσεις που αναζητούν κάπου να αποθηκεύσουν ή να ρευστοποιήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία.
Ο ελβετικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας SRF ανέφερε ότι η κυβέρνηση του Μαδούρο έστειλε χρυσό στο εξωτερικό ως «πράξη απελπισίας» για να αποτρέψει τη χρεοκοπία του κράτους, πουλώντας μέρος των ράβδων και χρησιμοποιώντας κάποιες ως ενέχυρο για δάνεια και την αναχρηματοδότηση του χρέους της.
Όταν η Βενεζουέλα οδηγήθηκε σε στάση πληρωμών το 2017, η χώρα είχε ήδη ουσιαστικά αποκλειστεί από τον κανονικό αναχρηματοδοτικό δανεισμό και εξαντλούνταν τα διαθέσιμα συνάλλαγμα.
Μια μελέτη πολιτικής του 2017 από το Center for International Governance Innovation (CIGI) εκτιμούσε χρηματοδοτικό κενό άνω των 15 δισ. δολαρίων (12,84 δισ. ευρώ) εκείνη τη χρονιά, με την εξυπηρέτηση του ομολογιακού χρέους γύρω στα 12 δισ. δολάρια (10,27 δισ. ευρώ), που αυξανόταν σχεδόν στα 20 δισ. δολάρια (17,1 δισ. ευρώ) αν συμπεριληφθούν οι πληρωμές που συνδέονται με την Κίνα.
Σύμφωνα με τις εκθέσεις του CIGI που δημοσιεύθηκαν περίπου την περίοδο που ο Μαδούρο αερομετέφερε χρυσό στην Ελβετία, η Βενεζουέλα είχε «σημαντικό χρηματοδοτικό κενό» και «ελάχιστα διαθέσιμα περιουσιακά στοιχεία ή πολιτικές επιλογές για να το καλύψει».
Τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, που ήταν και παραμένουν η βασική πηγή δολαρίων για το κράτος, είχαν καταρρεύσει, με το CIGI να σημειώνει ότι «τα έσοδα από τις εξαγωγές είναι τραγικά ανεπαρκή για να καλύψουν τη φετινή εξυπηρέτηση του ομολογιακού χρέους».
Σύμφωνα με το SRF, μετά την αναχύτευση, μέρος του χρυσού της Βενεζουέλας πιθανότατα μεταφέρθηκε σε άλλες χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, επίσης βασικό διεθνές κέντρο εμπορίας χρυσού, και η Βενεζουέλα πώλησε μεγάλη ποσότητα του χρυσού στην Τουρκία.
Την εποχή εκείνη, οι εισαγωγές στην Ελβετία δεν παραβίαζαν καμία κύρωση. Ωστόσο, τέτοιες συναλλαγές σήμερα θα ήταν εξαιρετικά απίθανες, καθώς το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο σκλήρυνε τους κανονισμούς για τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές το 2018, μετά την επιβολή των σημαντικών κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας, ευθυγραμμιζόμενο με τα μέτρα της ΕΕ.
Έτσι, η προσπάθεια αποτροπής της κρατικής χρεοκοπίας μέσω της μεταφοράς αποθεμάτων χρυσού στο εξωτερικό απέτυχε σε μεγάλο βαθμό. Ήδη από το 2017, η Βενεζουέλα αδυνατούσε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της και δεν μπορούσε ούτε να αποπληρώσει τα χρέη ούτε να καταβάλει τους αντίστοιχους τόκους.
Το τρέχον εξωτερικό χρέος της χώρας εκτιμάται έως και στα 170 δισ. δολάρια (145,4 δισ. ευρώ), ποσό που ισοδυναμεί με το διπλάσιο της ετήσιας οικονομικής της παραγωγής, κάτι που στην πράξη την καθιστά χρεοκοπημένη.