Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν τη Δευτέρα, καθώς η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ανάγκασε το Κατάρ να παγώσει την παραγωγή LNG στο μεγαλύτερο εργοστάσιο του κόσμου.
Η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, που διαπραγματεύεται στον ολλανδικό κόμβο TTF, εκτινάχθηκε έως και 45%, γύρω στα 46 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις συναλλαγές νωρίς το απόγευμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Άνοδο σημείωσαν και οι τιμές φυσικού αερίου στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τον δείκτη αναφοράς NBP να κινείται έντονα ανοδικά, σε ευθυγράμμιση με τις αγορές της ηπειρωτικής Ευρώπης.
Η έντονη μεταβλητότητα στις αγορές προκαλεί απότομες διακυμάνσεις από λεπτό σε λεπτό.
Η απότομη αυτή άνοδος ακολουθεί τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν, που έχουν οξύνει τις εντάσεις σε μια περιοχή καίρια για τις παγκόσμιες ροές ενέργειας.
Η QatarEnergy ανακοίνωσε το μεσημέρι της Δευτέρας ότι ανέστειλε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου που συνδέεται με το γιγαντιαίο κοίτασμα North Field, μετά από επίθεση στις εγκαταστάσεις της, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την έκταση της επίδρασης στις δραστηριότητες.
Η αναστάτωση στα στενά του Ορμούζ πυροδοτεί παγκόσμια ανησυχία
Ένα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας προέρχεται από τη Μέση Ανατολή και, πριν ακόμη από την ανακοίνωση του Κατάρ, οι θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου βρίσκονταν στο επίκεντρο των ανησυχιών των αγορών.
Τα στενά του Ορμούζ, μια στενή θαλάσσια δίοδος που βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο του Ιράν, αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά σημεία συμφόρησης παγκοσμίως για το πετρέλαιο και το LNG, συμπεριλαμβανομένων και των εξαγωγών του Κατάρ.
Το Ιράν προχώρησε σε κινήσεις για τον αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας μέσω των στενών μετά τα πλήγματα, εντείνοντας τους φόβους για διακοπές στην τροφοδοσία.
«Στη σύγχρονη ιστορία, τα στενά του Ορμούζ δεν έχουν κλείσει ποτέ στην πραγματικότητα, αν και έχουν σημειωθεί προσωρινές επιβραδύνσεις της ναυσιπλοΐας», δήλωσε ο Μαουρίτσιο Καρούλι, αναλυτής παγκόσμιας ενέργειας στην Quilter Cheviot.
Πρόσθεσε ότι «περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και το 38% του θαλάσσιου εμπορίου αργού διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ».
Ο Καρούλι δεν αναμένει ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες πετρελαίου θα στείλουν τα πλοία τους μέσω της περιοχής μέχρι να «αποκλιμακωθεί η στρατιωτική κατάσταση», λόγω του κινδύνου ζημιών ή κατασχέσεων πλοίων, αλλά και της προσωρινής μη διαθεσιμότητας ασφαλιστικής κάλυψης.
«Τα δορυφορικά δεδομένα δείχνουν ότι η διέλευση δεξαμενόπλοιων είχε ουσιαστικά σταματήσει το Σαββατοκύριακο, ως προληπτικό μέτρο εκ μέρους των ναυτιλιακών εταιρειών», πρόσθεσε.
Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποστολές LNG από το Κατάρ, το οποίο καλύπτει περίπου το 12% έως 14% των εισαγωγών LNG της Ευρώπης.
Η Ευρώπη εκτεθειμένη στον παγκόσμιο ανταγωνισμό
Αν και η Ευρώπη δεν εξαρτάται πρωτίστως από το καταριανό αέριο, αναλυτές εκτιμούν ότι οι έμμεσες επιπτώσεις μπορεί να αποδειχθούν σημαντικές.
Αν διαταραχθούν οι προμήθειες προς την Ασία, οι αγοραστές εκεί ενδέχεται να αναζητήσουν εναλλακτικά φορτία, ενισχύοντας τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για το LNG.
Κάτι τέτοιο πιθανόν θα ωθούσε τις τιμές ανοδικά σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης.
Το Κατάρ, ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία, έχει εξελιχθεί σε ολοένα σημαντικότερο προμηθευτή της Ευρώπης από τότε που η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 υποχρέωσε τις ευρωπαϊκές χώρες να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό αέριο αγωγών.
Τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης αυξάνουν την ευαλωτότητα
Τα σχετικά χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν τροφοδοτήσει περαιτέρω την ανησυχία στις αγορές.
Οι αποθήκες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται σήμερα κάτω από το 30% της χωρητικότητάς τους, καθώς η χειμερινή περίοδος θέρμανσης οδεύει προς το τέλος της, έναντι περίπου 40% την ίδια περίοδο πέρυσι.
Η Γερμανία και η Γαλλία, οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ένωσης, συγκαταλέγονται στις πιο εκτεθειμένες χώρες.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου στη Γερμανία ήταν γεμάτα κατά 20,5% έως το Σάββατο, ενώ της Γαλλίας έφταναν το 21%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe.
Τα χαμηλότερα αποθέματα καθιστούν τις χώρες πιο ευάλωτες σε διαταραχές της τροφοδοσίας και σε έντονες διακυμάνσεις των τιμών, ιδίως αν οι παγκόσμιες αγορές LNG σφίξουν ακόμη περισσότερο.