Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν εκτινάσσει τα πολύτιμα μέταλλα: Φόβοι για πετρέλαιο και επιτόκια ρίχνουν το ασήμι κατά 40%, πιέζουν και τον χρυσό
Η φήμη του χρυσού την τελευταία χρονιά ως το κατεξοχήν καταφύγιο σε περίοδο κρίσης δέχεται σφοδρό πλήγμα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μαίνεται, απειλεί να επεκταθεί και οι χρηματοπιστωτικές αγορές λυγίζουν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η τιμή spot του χρυσού κατρακύλησε σε χαμηλό 2026, κοντά στα 4.100 δολάρια, στις πρωινές συναλλαγές της Δευτέρας, πριν ανακάμψει απότομα πάνω από τα 4.400 δολάρια, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι αναβάλλει για πέντε ημέρες τα στρατιωτικά πλήγματα σε ιρανικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, έπειτα από «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» με την Τεχεράνη, μια μεταβολή της τάξης των 300 δολαρίων μέσα σε λίγες ώρες.
Το μέταλλο έχει ωστόσο χάσει πάνω από 20% από τότε που κατέγραψε ιστορικό υψηλό στα 5.594,82 δολάρια η ουγκιά στις 29 Ιανουαρίου.
Το ασήμι έχει χάσει σχεδόν τη μισή του αξία από τότε που άγγιξε το ιστορικό ρεκόρ των 121,67 δολαρίων τον Ιανουάριο, σε μία από τις πιο βίαιες καταρρεύσεις στη σύγχρονη ιστορία του πολύτιμου μετάλλου.
Η τιμή spot του ασημιού υποχωρούσε κατά 8,9% στα 61,76 δολάρια, σε χαμηλό για φέτος και σχεδόν στο μισό από τα 117 δολάρια της 28ης Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν.
Αυτή η παράδοξη ρευστοποίηση έχει ταράξει τους επενδυτές που είχαν στραφεί μαζικά στα πολύτιμα μέταλλα, προσδοκώντας ότι θα αντέξουν.
Το δολάριο υποχώρησε έναντι του ευρώ μετά τις δηλώσεις Τραμπ και το απόγευμα της Δευτέρας κινούνταν γύρω στα 1,1572 δολάρια ανά ευρώ, ενώ η στερλίνα ενισχυόταν στο 1,3341 δολάριο. Το γεν διαπραγματευόταν περίπου στα 159,47 γεν ανά δολάριο.
Οι πετρελαϊκοί κραδασμοί συνεχίζουν να γίνονται αισθητοί
Ο βασικός «ένοχος» είναι το σοκ από το πετρέλαιο. Καθώς το αργό πετρέλαιο ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι, οι αποδόσεις των ομολόγων ανεβαίνουν και το δολάριο ισχυροποιείται, κάνοντας τα πολύτιμα μέταλλα πολύ λιγότερο ελκυστικά για τους επενδυτές που προεξοφλούν υψηλότερα επιτόκια.
Το δολάριο έχει αναδειχθεί σε έναν από τους σαφέστερους κερδισμένους μεταξύ των ασφαλών καταφυγίων, ενισχυόμενο πάνω από 2% από τις αρχές του μήνα.
Για ένα περιουσιακό στοιχείο χωρίς απόδοση, όπως ο χρυσός, αυτό συνιστά διπλό πλήγμα.
Η προοπτική υψηλότερων επιτοκίων ως συνέπεια του πολέμου ενισχύει επίσης τη ζήτηση για κρατικά ομόλογα, σε βάρος των πολύτιμων μετάλλων.
Ωστόσο, έμπειροι παρατηρητές συνιστούν προσοχή πριν κηρυχθεί το τέλος της «ιστορίας» του χρυσού.
Ο Russ Mould, διευθυντής επενδύσεων στην AJ Bell, επισημαίνει ότι ο χρυσός βρίσκεται μόλις στο τρίτο μεγάλο ανοδικό ράλι του από το 1971 και ότι τα δύο προηγούμενα συνοδεύτηκαν επίσης από έντονες διακυμάνσεις.
«Ούτε τα επιτόκια που μένουν υψηλά για περισσότερο διάστημα ούτε ένα ισχυρότερο δολάριο βοηθούν ιδιαίτερα το επενδυτικό αφήγημα για τα πολύτιμα μέταλλα, όμως τόσο στο ανοδικό ράλι 1971-1980 όσο και σε αυτό της περιόδου 2001-2010 σημειώθηκαν αρκετές διορθώσεις, οι οποίες τελικά δεν ακύρωσαν ούτε εμπόδισαν τα μεγάλα κέρδη», δήλωσε ο Mould.
«Ίσως λοιπόν είναι πολύ νωρίς για να εγκαταλείψει κανείς τον χρυσό», πρόσθεσε.
Κατά την πρώτη ανοδική φάση, που πυροδοτήθηκε από την απόφαση του Ρίτσαρντ Νίξον το 1971 να αποσυνδέσει το δολάριο από τον χρυσό, η τιμή του χρυσού εκτινάχθηκε από τα 35 δολάρια σε υψηλό 835 δολαρίων η ουγκιά τον Ιανουάριο του 1980, αφού προηγουμένως είχε περάσει από τρεις μίνι φάσεις bear market και πέντε διορθώσεις άνω του 10%.
Το δεύτερο ανοδικό ράλι, που ξεκίνησε το 2001 στα αποκαΐδια της έκρηξης της «φούσκας» του διαδικτύου και επιταχύνθηκε μέσα στην κρίση του 2008, ήταν εξίσου ευμετάβλητο, με δύο περιόδους bear market και ακόμη πέντε διορθώσεις διψήφιου ποσοστού, πριν ο χρυσός κορυφωθεί κοντά στα 1.900 δολάρια το 2011.
Και η τρίτη αυτή άνοδος μόνο ομαλή δεν υπήρξε.
«Μια βουτιά άνω του 20% αιφνιδίασε κάποιους αισιόδοξους επενδυτές το 2022, καθώς ο κόσμος έβγαινε από τα lockdown, ενώ οι διορθώσεις πάνω από 10% τα έτη 2016, 2018, 2020, 2021 και 2023, σε περιόδους κορύφωσης της τιμής του χρυσού, υπενθύμιζαν ότι η μεταβλητότητα δεν είναι ποτέ μακριά», σημείωσε ο Mould.
Το ζήτημα των μερισμάτων
Το παράδοξο στο επίκεντρο της τρέχουσας πτώσης είναι ότι η ίδια η κρίση που άλλοτε θα οδηγούσε τους επενδυτές στον χρυσό, τώρα λειτουργεί εναντίον του.
Οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου τροφοδοτούν φόβους για τον πληθωρισμό, οι φόβοι για τον πληθωρισμό ενισχύουν την προσδοκία υψηλότερων επιτοκίων και τα υψηλότερα επιτόκια κάνουν τον χρυσό, που δεν αποδίδει μέρισμα και έχει κόστος διακράτησης, λιγότερο ελκυστικό.
«Η εικόνα του χρυσού ως ασφαλούς καταφυγίου ίσως έχει πλέον θαμπώσει στα μάτια ορισμένων», δήλωσε ο Mould, «καθώς η τιμή του πολύτιμου μετάλλου υποχωρεί, την ώρα που ο πόλεμος ταράζει τόσο τη Μέση Ανατολή όσο και τις χρηματαγορές».
Δεν πείθονται όμως όλοι ότι έχει περάσει η «ώρα» του μετάλλου.
Ο πληθωρισμός και η στασιμοπληθωριστική κρίση της δεκαετίας του 1970, που προκλήθηκαν εν μέρει από τα πετρελαϊκά σοκ του 1973 και του 1979, ανέδειξαν τελικά τον χρυσό σε κορυφαία επιλογή για τα χαρτοφυλάκια της εποχής.
Ένας παρατεταμένος πόλεμος που θα επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά, αυξάνοντας τις κοινωνικές δαπάνες και μειώνοντας τα φορολογικά έσοδα, την ώρα που οι αμυντικές δαπάνες θα εκτοξεύονται, θα μπορούσε να επαναφέρει αυτή τη δυναμική.
Αν οι κεντρικές τράπεζες απαντήσουν στην ύφεση με νέες μειώσεις επιτοκίων και ποσοτική χαλάρωση, τα επιχειρήματα υπέρ του χρυσού ως αποθήκης αξίας θα επανέλθουν με δύναμη.
«Ο πόλεμος στο Ιράν και η επίδρασή του στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου τροφοδοτούν φόβους για τον πληθωρισμό και για το πώς αυτό μπορεί να αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια», κατέληξε.