Αυξήσεις ενοικίων με διψήφια ποσοστά σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες το 2025, με την Τουρκία να ξεχωρίζει με 78%. Ειδικοί αποδίδουν την άνοδο στη ζήτηση που αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά σε όλη την Ευρώπη.
Η εύρεση προσιτής και αξιοπρεπούς στέγης γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη σε όλη την Ευρώπη. Η στέγαση απορροφά το ένα πέμπτο του εισοδήματος του μέσου νοικοκυριού στην ΕΕ. Σε ορισμένες χώρες το ποσοστό είναι σημαντικά υψηλότερο, φτάνοντας το 35% στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη Eurostat.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα αυξανόμενα ενοίκια αποτελούν σημαντικό βάρος για τους Ευρωπαίους. Το 2025 τα ενοίκια στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 3,1%. Σε ορισμένες χώρες ο πληθωρισμός ενοικίων έφτασε σε διψήφια ποσοστά.
Η ζήτηση αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά
«Η βασική δυναμική είναι απλή: η ζήτηση αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά», δήλωσε στην Euronews Business η Κέιτ Έβερετ-Άλεν, επικεφαλής έρευνας για την ευρωπαϊκή αγορά κατοικίας στην Knight Frank.
«Οι πιέσεις στην αγορά πώλησης ακινήτων, ιδιαίτερα με τα επιτόκια στεγαστικών δανείων να παραμένουν σχετικά υψηλά, έχουν οδηγήσει περισσότερα νοικοκυριά στην ενοικίαση, ειδικά τους αγοραστές πρώτης κατοικίας».
Ποιες χώρες, λοιπόν, κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις ενοικίων το 2025; Ποιοι ήταν οι βασικοί παράγοντες που επηρέασαν τα ενοίκια το 2025;
Στο εσωτερικό της ΕΕ, ο μέσος ρυθμός μεταβολής των πραγματικών ενοικίων κατοικιών κυμάνθηκε από 1% στη Φινλανδία έως 17,6% στην Κροατία.
Ο πληθωρισμός ενοικίων είναι επίσης υψηλός σε Ελλάδα (10%), Ουγγαρία (9,8%), Βουλγαρία (9,6%) και Ρουμανία (8,2%), όλα πάνω από 8%.
Η Έβερετ-Άλεν επεσήμανε ότι και η προσφορά δέχεται πιέσεις. Οι φορολογικές και κανονιστικές αλλαγές έχουν μειώσει το ενδιαφέρον των ιδιοκτητών σε ορισμένες αγορές, ενώ οι απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης και το κόστος ανακαίνισης αυξάνουν το βάρος της διατήρησης αποθέματος προς ενοικίαση.
Οι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις βοηθούν κάπως, αλλά όχι αρκετά ώστε να αλλάξουν ουσιαστικά τη συνολική προσφορά. «Το αποτέλεσμα είναι μια ακόμη πιο σφιχτή αγορά ενοικίων και συνεχείς ανοδικές πιέσεις στα ενοίκια», είπε.
Τρεις μεγάλες οικονομίες κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ
Εκτός από τη Φινλανδία (1%), ο ετήσιος πληθωρισμός ενοικίων κινήθηκε κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο (1,6%), τη Μάλτα (1,7%), τη Σλοβενία (1,9%), τη Γερμανία (2,1%), τη Δανία (2,2%), τη Γαλλία (2,3%) και την Ισπανία (2,4%).
Αυτό δείχνει ότι τα ενοίκια αυξήθηκαν λιγότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ σε τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Από τις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ, η Ιταλία (3,8%) είναι η μόνη χώρα όπου ο πληθωρισμός ενοικίων ξεπέρασε τον μέσο όρο της ΕΕ, και αυτό με διαφορά μικρότερη της μίας ποσοστιαίας μονάδας.
Η Τσεχία (6,1%), η Λετονία (5,7%), η Λιθουανία (5,6%), η Πορτογαλία (5,3%), η Σουηδία (5,3%), οι Κάτω Χώρες (5,1%) και η Σλοβακία (5,1%) είναι άλλες χώρες όπου οι αυξήσεις ενοικίων ξεπέρασαν το 5%.
Αυξανόμενο κόστος για τους ιδιοκτήτες ακινήτων
«Οι αυξήσεις ενοικίων το 2025 οφείλονταν στην ισχυρή ζήτηση, καθώς οι υψηλότερες τιμές κατοικιών έσπρωξαν περισσότερα νοικοκυριά στην αγορά ενοικίασης», δήλωσε στην Euronews Business ο Μικ Κάλμετ από την Global Property Guide.
«Το αυξανόμενο κόστος για τους ιδιοκτήτες, ειδικά για όσους είναι ιδιαίτερα δανεισμένοι, μετακυλίστηκε σταδιακά στους ενοικιαστές, γεγονός που έσπρωξε ακόμη περισσότερο τις τιμές ενοικίων προς τα πάνω».
Πρόσθεσε ακόμη ότι οι χώρες με λιγότερο ρυθμισμένες αγορές ενοικίων και πιο περιορισμένη προσφορά έχουν γενικά καταγράψει ισχυρότερες αυξήσεις. Αντίθετα, οι χώρες με ελέγχους στα ενοίκια ή ήδη υψηλά επίπεδα ενοικίων τείνουν να εμφανίζουν πιο αργή άνοδο.
Η Τουρκία αποτελεί σαφή εξαίρεση
Αν συμπεριληφθούν οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες της ΕΕ και οι χώρες της EFTA, η Τουρκία ξεχωρίζει ως σαφής εκτροπή με ετήσιο πληθωρισμό ενοικίων 77,6% μεταξύ 36 χωρών. Η δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στο Μαυροβούνιο με 18,5%, δείχνοντας πόσο μπροστά βρίσκεται η Τουρκία από τις υπόλοιπες.
«Ο πληθωρισμός είναι εξαιρετικά υψηλός [στην Τουρκία], πράγμα που σημαίνει ότι ο πληθωρισμός εξηγεί μεγάλο μέρος της ονομαστικής αύξησης των ενοικίων που εμφανίζεται στους τίτλους», είπε η Έβερετ-Άλεν.
Τόνισε ότι η ιδιοκατοίκηση έχει γίνει ολοένα και πιο απρόσιτη στην Τουρκία.
Ο ταχύς πληθωρισμός στις τιμές κατοικιών, τα υψηλά επιτόκια στεγαστικών δανείων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης με σταθερό επιτόκιο έχουν ουσιαστικά αποκλείσει πολλά νοικοκυριά από την αγορά κατοικίας, διοχετεύοντας ακόμη περισσότερη ζήτηση στην ενοικίαση.
Τουρκία: οι έλεγχοι στα ενοίκια έχουν αντίθετο αποτέλεσμα και τα ωθούν ανοδικά
Η τουρκική κυβέρνηση έθεσε ανώτατο όριο 25% στις αυξήσεις ενοικίων τον Ιούλιο του 2022, μέτρο που στη συνέχεια παρατάθηκε έως τον Ιούλιο του 2024.
«Οι έλεγχοι στα ενοίκια είχαν απρόβλεπτες συνέπειες», ανέφερε η Έβερετ-Άλεν. Σημείωσε ότι οι ετήσιες αυξήσεις ενοικίων για τους υφιστάμενους ενοικιαστές περιορίστηκαν πολύ κάτω από τον πληθωρισμό, γεγονός που οδήγησε τους ιδιοκτήτες να επιχειρήσουν να ανακτήσουν τις απώλειες μέσω απότομων αυξήσεων σε νέες μισθώσεις, ωθώντας τα ζητούμενα ενοίκια της αγοράς πολύ υψηλότερα.
«Η κατοικία χρησιμοποιείται συχνά ως αντιστάθμισμα έναντι του πληθωρισμού και της υποτίμησης του νομίσματος, κάτι που ωθεί τόσο τις τιμές πώλησης όσο και τα ενοίκια υψηλότερα», είπε ο Κάλμετ.
Ο καθαρός κατώτατος μισθός στην Τουρκία αυξήθηκε κατά 27% το 2026 σε σύγκριση με το 2025. Σχεδόν δύο στους πέντε εργαζόμενους λαμβάνουν τον κατώτατο μισθό.
Γενικά, τα ενοίκια αυξήθηκαν σημαντικά περισσότερο στην Ανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια σε σχέση με άλλες περιοχές, με το Κόσοβο (1%) και τη Βόρεια Μακεδονία (3,3%) να αποτελούν εξαιρέσεις.
Ο Μικ Κάλμετ σημείωσε ότι το Μαυροβούνιο και η Κροατία εμφανίζουν επίσης ισχυρή ανάπτυξη, κυρίως επειδή αποτελούν ελκυστικούς προορισμούς τόσο για βραχυπρόθεσμες όσο και για μακροπρόθεσμες μισθώσεις, ιδίως σε σύγκριση με ορισμένες ιστορικά καθιερωμένες αγορές όπως η Ισπανία και η Νότια Γαλλία.
Ο λόγος μεταξύ καθαρών μισθών και ενοικίων στα κέντρα των ευρωπαϊκών πόλεων διαφέρει σημαντικά. Η Euronews Business έχει ήδη παρουσιάσει τις καλύτερες και τις χειρότερες αναλογίες ενοικίου προς μισθό στην Ευρώπη.