Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Mercosur τίθεται σε προσωρινή ισχύ την Παρασκευή, παρά την προσφυγή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ύστερα από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της τελωνειακής ένωσης Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) τέθηκε σε προσωρινή ισχύ την Παρασκευή.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προχώρησε στην προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας παρά την προσφυγή που εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρακάμπτοντας ουσιαστικά την ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πλήρη κύρωσή της.
«Η προσωρινή εφαρμογή θα αναδείξει τα απτά οφέλη της συμφωνίας», έγραψε η φον ντερ Λάιεν στην πλατφόρμα X.
«Και το πώς έχουν ληφθεί υπόψη οι εύλογες ευαισθησίες».
Η επικεφαλής της ΕΕ αναμενόταν να πραγματοποιήσει την Παρασκευή τηλεδιάσκεψη με τους ηγέτες των χωρών της Mercosur για να γιορτάσουν τη συμφωνία.
Η συμφωνία καταργεί τους δασμούς στη μεγάλη πλειονότητα των εμπορικών ροών μεταξύ των δύο πλευρών, δημιουργώντας έτσι μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου άνω των 700 εκατομμυρίων ανθρώπων μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Mercosur.
Την Πέμπτη, η επικεφαλής της ΕΕ χαρακτήρισε τη συμφωνία «καλά νέα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, καλά νέα για τους καταναλωτές μας και καλά νέα για τους αγρότες μας, που θα αποκτήσουν πολύτιμες νέες ευκαιρίες εξαγωγών, με πλήρη προστασία για τους ευαίσθητους τομείς».
Η συμφωνία προκαλεί αντιδράσεις
Η συμφωνία, ωστόσο, δεν έχει γίνει θερμά δεκτή από όλους. Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι ανοίγει νέες αγορές ζωτικής σημασίας για την οικονομία, ενώ οι επικριτές προειδοποιούν ότι μπορεί να αποδυναμώσει τα περιβαλλοντικά πρότυπα και τους κανονισμούς και να πλήξει τον αγροτικό τομέα της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε τη συμφωνία στις 17 Ιανουαρίου αφού εξασφάλισε τη στήριξη της πλειονότητας των κρατών-μελών. Ορισμένα κράτη-μέλη, ωστόσο, παρέμειναν αντίθετα στη συμφωνία, με τη Γαλλία να ηγείται της αντιπολίτευσης.
Πολλοί Ευρωπαίοι αγρότες εξέφρασαν επίσης τη δυσαρέσκειά τους. Τις ημέρες πριν από την υπογραφή, βγήκαν στους δρόμους με τα τρακτέρ τους για να διαμαρτυρηθούν για αυτό που θεωρούσαν αθέμιτο ανταγωνισμό από τις εισαγωγές από τις χώρες της Mercosur.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όμως, οι αντίπαλοι της συμφωνίας εξασφάλισαν πλειοψηφία για να παραπέμψουν τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να ελεγχθεί η νομιμότητά της. Αν το ευρωπαϊκό δικαστήριο αποφανθεί εναντίον της, η συμφωνία θα ανασταλεί.
Υπό την πίεση των υποστηρικτών της συμφωνίας, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, που επιδιώκουν πρόσβαση σε νέες αγορές σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωοικονομικών εντάσεων, η φον ντερ Λάιεν επέλεξε έτσι την προσωρινή εφαρμογή της.
Η Επιτροπή, ωστόσο, μπορούσε να προχωρήσει μόνο αφότου τουλάχιστον μία χώρα της Mercosur κύρωνε και κοινοποιούσε τη συμφωνία.
Η Βραζιλία, η Αργεντινή και η Ουρουγουάη το έχουν ήδη κάνει, ενώ αναμένεται να ακολουθήσει η Παραγουάη.
«Τίποτα δεν είναι καλύτερο από το να πιστεύουμε στην άσκηση της δημοκρατίας, στην πολυμέρεια και στις φιλικές σχέσεις μεταξύ των εθνών», δήλωσε ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα σε τελετή στη Μπραζίλια για τον εορτασμό της εξέλιξης.
Η Βολιβία, το νεότερο μέλος της τελωνειακής ένωσης Mercosur, δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, αλλά μπορεί να προσχωρήσει στη συμφωνία τα επόμενα χρόνια.