Οι πιθανότητες να εργάζεται κάποιος από το σπίτι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τόπο κατοικίας: σε ορισμένες χώρες της ΕΕ είναι έως και 16 φορές υψηλότερες.
Ο τόπος διαμονής σας μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά το αν εργάζεστε από το σπίτι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε όλη την Ευρώπη, οι εργαζόμενοι στη Φινλανδία έχουν περίπου 16 φορές περισσότερες πιθανότητες να εργάζονται εξ αποστάσεως σε σχέση με εκείνους στη Ρουμανία, γεγονός που αναδεικνύει το βαθύ χάσμα στον τρόπο με τον οποίο οι χώρες έχουν υιοθετήσει την εργασία από το σπίτι.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2025 ποσοστό 20,5% των εργαζομένων στη Φινλανδία εργαζόταν συνήθως από το σπίτι, έναντι μόλις 1,3% στη Ρουμανία. Η Eurostat ορίζει ως «συνήθως εργασία από το σπίτι» την παραγωγική εργασία από το σπίτι για τουλάχιστον τις μισές από τις ημέρες εργασίας μέσα σε μια περίοδο αναφοράς τεσσάρων εβδομάδων.
«Η εξ αποστάσεως εργασία έχει μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό των αγορών εργασίας, όμως η έκτασή της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το είδος των θέσεων εργασίας που υπάρχουν σε μια χώρα και από τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις διαχειρίζονται το προσωπικό τους», δήλωσε στο Euronews Business ο Τζεβάτ Γκιράι Ακσόι, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας στην EBRD.
Ποιες ευρωπαϊκές χώρες λοιπόν καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά εργασίας από το σπίτι; Και τι εξηγεί τη μεγάλη απόκλιση μεταξύ των χωρών;
Η Φινλανδία και η Ιρλανδία ξεχωρίζουν
Η Φινλανδία και η Ιρλανδία βρίσκονται σε μια κατηγορία από μόνες τους όσον αφορά την εξ αποστάσεως εργασία. Το 2025, περίπου ένας στους πέντε εργαζομένους εργαζόταν συνήθως από το σπίτι και στις δύο χώρες (20,5% και 19,2% αντίστοιχα), ποσοστό περισσότερο από διπλάσιο σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι 8,8%.
Καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν καταγράφει ποσοστό άνω του 14% στην εξ αποστάσεως εργασία. Στην αμέσως επόμενη ομάδα χωρών ανήκει το Βέλγιο, που βρίσκεται στην τρίτη θέση με 13,2%, και ακολουθούν η Γερμανία (13%) και η Μάλτα (12,5%).
Αρκετές χώρες στη βόρεια και δυτική Ευρώπη, όπως η Σουηδία, η Εσθονία, η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, η Γαλλία και η Αυστρία, έχουν επίσης ποσοστά άνω του 10%, που σημαίνει ότι πάνω από ένας στους δέκα εργαζομένους εργάζεται συνήθως από το σπίτι.
Στον αντίποδα, η Ρουμανία (1,3%), η Βουλγαρία (1,4%), η Βόρεια Μακεδονία (1,9%), η Ελλάδα (2,3%) και η Ιταλία (2,7%) καταγράφουν όλα ποσοστά κάτω του 3%. Η εξ αποστάσεως εργασία παραμένει κάτω από το 5% και σε αρκετές άλλες χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Σερβία, η Τουρκία, η Ουγγαρία, η Κύπρος, η Κροατία και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Η εργασία από το σπίτι στις μεγάλες οικονομίες
Τα ποσοστά εργασίας από το σπίτι διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ. Ενώ η Γερμανία κατατάσσεται συνολικά τέταρτη με 13%, η Ιταλία έχει σχετικά χαμηλό ποσοστό, 2,7%. Η Γαλλία (11%) βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η Ισπανία (7,9%) μόλις κάτω από αυτόν.
Τα στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν σαφή γεωγραφική διάκριση: η εργασία από το σπίτι είναι γενικά πιο συνηθισμένη στη βόρεια και βορειοδυτική Ευρώπη και πολύ λιγότερο διαδεδομένη στην ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν περιλαμβάνεται στα στοιχεία της Eurostat, αλλά ξεχωριστές έρευνες δείχνουν ότι καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό εξ αποστάσεως εργασίας στην Ευρώπη.
Τρεις παράγοντες πίσω από τις διαφορές μεταξύ χωρών
Ο Τζεβάτ Γκιράι Ακσόι αναφέρει ότι τα μεγάλα αυτά χάσματα μεταξύ των χωρών οφείλονται κυρίως σε τρεις παράγοντες.
Ο πρώτος είναι η οικονομική δομή: οι χώρες με μεγαλύτερο ποσοστό απασχόλησης στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT), τα χρηματοοικονομικά, τις επαγγελματικές υπηρεσίες, τη δημόσια διοίκηση, την έρευνα και άλλες εργασίες γραφείου έχουν φυσιολογικά υψηλότερα ποσοστά εργασίας από το σπίτι.
Οι χώρες όπου μεγαλύτερο μέρος της απασχόλησης βρίσκεται στη μεταποίηση, τη γεωργία, τις κατασκευές, τον τουρισμό, τα logistics, το λιανεμπόριο και τις υπηρεσίες που παρέχονται δια ζώσης εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά, επειδή πολλές δουλειές απλώς δεν μπορούν να γίνουν εξ αποστάσεως.
«Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί οι οικονομίες με μεγαλύτερη έμφαση στις υπηρεσίες και τη γνώση τείνουν να βρίσκονται στην κορυφή, ενώ οι χώρες με μεγαλύτερους κλάδους δια ζώσης εξυπηρέτησης τείνουν να βρίσκονται στο κάτω μέρος της κατάταξης», είπε στο Euronews Business.
Σημαντικός παράγοντας και η εργασιακή κουλτούρα
Ωστόσο, η δομή της απασχόλησης δεν είναι όλη η ιστορία. Ο Ακσόι επισημαίνει και τον ρόλο της εργασιακής κουλτούρας. «Οι χώρες όπου η εργασία οργανώνεται με μεγαλύτερη αυτονομία και εμπιστοσύνη τείνουν να έχουν υψηλότερη υιοθέτηση της εξ αποστάσεως εργασίας, ενώ οι χώρες με πιο ισχυρές νόρμες δια ζώσης εποπτείας και πρόσωπο με πρόσωπο συντονισμού τείνουν να έχουν χαμηλότερη υιοθέτηση», ανέφερε.
Εξοικονομεί χρόνο και προσφέρει ευελιξία
Σημαντική είναι και η ζήτηση από την πλευρά των εργαζομένων. Ο Ακσόι εξηγεί ότι η εξ αποστάσεως εργασία είναι πολύτιμη για τους εργαζομένους, επειδή μειώνει τον χρόνο μετακίνησης και προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία, ιδίως για γονείς και άτομα με μεγάλες καθημερινές διαδρομές.
Η έρευνά τους εκτιμά ότι η εργασία από το σπίτι εξοικονομεί κατά μέσο όρο περίπου 72 λεπτά την ημέρα σε όλες τις χώρες, και ότι οι εργαζόμενοι αφιερώνουν σημαντικό μέρος αυτού του κερδισμένου χρόνου στην εργασία και στη φροντίδα άλλων.
«Τα διακρατικά αυτά χάσματα δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως μια απλή κατάταξη ‘σύγχρονων’ και ‘παραδοσιακών’ αγορών εργασίας, αλλά ως αποτέλεσμα διαφορών στη διάρθρωση των επαγγελμάτων, τον βαθμό ψηφιακής ετοιμότητας, την κουλτούρα διοίκησης, το κόστος μετακίνησης και την εμπειρία της πανδημίας», σημείωσε ο Ακσόι.
Ο ρόλος των ψηφιακών υποδομών και της νομοθεσίας
Ο Χόρχε Καμπρίτα, ανώτερος διευθυντής ερευνών στο Eurofound, τόνισε επίσης τον ρόλο των ψηφιακών υποδομών. Ταχύτερο και πιο προσβάσιμο διαδίκτυο συνδέεται με υψηλότερα ποσοστά εξ αποστάσεως εργασίας, ενώ η κακή συνδεσιμότητα λειτουργεί αποτρεπτικά.
«Ρόλο μπορεί να διαδραματίσει και η νομοθεσία: αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ (μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία) δίνουν στους εργαζομένους το δικαίωμα να ζητήσουν εξ αποστάσεως εργασία, κάτι που από μόνο του μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης», δήλωσε στο Euronews Business.