Το ρωσικό αντίγραφο του Starlink απέτυχε, αλλά εξακολουθεί να απειλεί την Ουκρανία

Κανένας από τους 16 δορυφόρους που εκτόξευσε η Ρωσία στις 19 Ιουλίου στο πλαίσιο του προγράμματος Rassvet, της προσπάθειας της Μόσχας να δημιουργήσει τη δική της εκδοχή του Starlink για την καθοδήγηση των drones και των πυραύλων που χρησιμοποιεί εναντίον της Ουκρανίας εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια, δεν έχει φτάσει στην προγραμματισμένη τροχιά του, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (ISW), που επικαλείται δεδομένα από τον ζωντανό ιχνηλάτη δορυφόρων N2YO.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Οι περισσότεροι δορυφόροι βρίσκονται σε ύψος 300 έως 400 χιλιομέτρων, «πολύ κάτω από το προβλεπόμενο επιχειρησιακό ύψος των 870 χιλιομέτρων για τους δορυφόρους Rassvet», όπως ανέφερε η έκθεση.

Τουλάχιστον δύο δορυφόροι φαίνεται πως κατευθύνονται προς επανείσοδο στην ατμόσφαιρα της Γης.

Όσοι κινούνται σε χαμηλότερα ύψη υφίστανται μεγαλύτερη ατμοσφαιρική αντίσταση, καταναλώνουν τα καύσιμά τους πιο γρήγορα και έχουν μικρότερη επιχειρησιακή διάρκεια ζωής σε σχέση με εκείνους που βρίσκονται ψηλότερα, πράγμα που σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι δορυφόροι δύσκολα θα λειτουργήσουν για όσο διάστημα είχε σχεδιάσει η Ρωσία, ακόμη κι αν σταθεροποιηθούν.

Το δορυφορικό διαδίκτυο έχει γίνει κεντρικό στοιχείο στον τρόπο με τον οποίο οι δύο πλευρές διεξάγουν τον πόλεμο.

Η πρόσβαση της Ουκρανίας στο Starlink επιτρέπει στις δυνάμεις της να χρησιμοποιούν μη επανδρωμένα αναγνωριστικά και επιθετικά αεροσκάφη, να συντονίζουν το πυροβολικό και να παραμένουν συνδεδεμένες σε περιοχές όπου τα ρωσικά πλήγματα έχουν καταστρέψει τις επίγειες υποδομές.

Το διακύβευμα δεν είναι θεωρητικό. Από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022 έως τα τέλη Ιουλίου, η Αποστολή Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία (HRMMU) έχει επιβεβαιώσει τουλάχιστον 16.874 νεκρούς και 51.173 τραυματίες άμαχους.

Η HRMMU ανέφερε σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 13 Αυγούστου ότι ο Ιούλιος 2026 ήταν ο πιο θανατηφόρος μήνας για τους Ουκρανούς αμάχους από τον Μάρτιο του 2022, με τουλάχιστον 437 νεκρούς και 2.610 τραυματίες, λόγω της απότομης αύξησης των αεροπορικών βομβαρδισμών και των επιθέσεων με βόμβες ολίσθησης, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη χρήση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε πόλεις μακριά από τη γραμμή του μετώπου.

Οι μηνιαίες εκθέσεις της αποστολής κατέγραψαν επίσης διαδοχικά ρεκόρ απωλειών από drones μικρού βεληνεκούς κοντά στο μέτωπο τον Απρίλιο και τον Μάιο.

Ένα λειτουργικό δορυφορικό σύστημα Rassvet θα διεύρυνε την ικανότητα της Ρωσίας να καθοδηγεί πλήγματα σε μεγαλύτερες αποστάσεις και με μεγαλύτερη ακρίβεια, γι’ αυτό και οι επανειλημμένες αποτυχίες του προγράμματος έχουν σημασία που υπερβαίνει τα τεχνικά ζητήματα.

Προβληματικό ιστορικό εκτοξεύσεων

Από τους 16 δορυφόρους Rassvet που εκτοξεύθηκαν στις 24 Μαρτίου, οι 12 έφτασαν στο προβλεπόμενο ύψος των 550 χιλιομέτρων και παραμένουν εκεί, σύμφωνα με την έκθεση.

Οι δορυφόροι αυτοί προσφέρουν ήδη στις ρωσικές δυνάμεις δύο καθημερινά «παράθυρα» συνδεσιμότητας με επίγειους σταθμούς, συνολικής διάρκειας έως 90 λεπτών πάνω από την Ουκρανία.

Η Μόσχα φαίνεται να επισπεύδει το πρόγραμμα για να αντισταθμίσει την απώλεια πρόσβασης στο Starlink. Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε στις αρχές Φεβρουαρίου ότι τερματικά Starlink που χρησιμοποιούσαν παράνομα οι ρωσικές δυνάμεις απενεργοποιήθηκαν, αφού το Κίεβο και η SpaceX πέρασαν σε σύστημα «λευκής λίστας» που περιορίζει το δίκτυο σε επιβεβαιωμένα τερματικά.

«Η Ρωσία ενδέχεται να μην ήταν προετοιμασμένη να επιταχύνει με αυτόν τον ρυθμό την ανάπτυξη της δορυφορικής συστοιχίας και πιθανότατα θα αντιμετωπίσει πρόσθετες καθυστερήσεις», αναφέρει η έκθεση του ISW.

Η απειλή όμως δεν έχει εξαφανιστεί. Το ISW προειδοποίησε ότι οι δορυφόροι που υπάρχουν ήδη «ενδέχεται να επιτρέπουν στις ρωσικές δυνάμεις να πραγματοποιούν πιο ακριβή πλήγματα κατά της Ουκρανίας, χρησιμοποιώντας τηλεχειριζόμενα μη επανδρωμένα συστήματα» στα χρονικά παράθυρα κατά τα οποία η συνδεσιμότητα λειτουργεί, υπενθυμίζοντας ότι η Ρωσία δεν χρειάζεται μια πλήρως λειτουργική συστοιχία για να συνεχίσει να προκαλεί ζημιές, αλλά μόνο μια μερικώς λειτουργική.

Δεν φτάνει στην απαιτούμενη κλίμακα

Η Bureau 1440, η ρωσική αεροδιαστημική εταιρεία που αναπτύσσει τους δορυφόρους, έχει δηλώσει ότι σχεδιάζει «δεκάδες» ακόμη εκτοξεύσεις για την ανάπτυξη εκατοντάδων επιπλέον δορυφόρων.

Ο Σέρχιι Μπεσκρέστνοβ, τότε σύμβουλος του Ουκρανού υπουργού Άμυνας, δήλωσε στις 31 Μαΐου ότι η Ρωσία θα χρειαζόταν τουλάχιστον 200 έως 250 δορυφόρους σε τροχιά για να εξασφαλίσει συνεχή, σταθερή συνδεσιμότητα και ότι η Μόσχα δύσκολα θα πετύχει αυτόν τον στόχο στο άμεσο μέλλον.

Η έκθεση απέδωσε το «στενό λαιμό» της Ρωσίας στην εξάρτησή της από τον πύραυλο Soyuz-2.1b, «έναν ακριβό και δυσεύρετο πόρο».

Η χώρα έχει πραγματοποιήσει μόλις έξι έως οκτώ εκτοξεύσεις Soyuz-2.1b σε όλες τις διαστημικές και εμπορικές αποστολές από το 2022, ρυθμό που, σύμφωνα με το ISW, θα επέτρεπε την εκτόξευση «το πολύ 128 δορυφόρων Rassvet σε διάστημα τεσσάρων ετών», και μόνο αν κάθε αποστολή πετύχαινε και κανένας πύραυλος δεν χρησιμοποιούνταν για άλλους σκοπούς.

Μέχρι στιγμής, μόλις το 37,5% των δορυφόρων Rassvet που έχουν εκτοξευθεί έχει φτάσει σε βιώσιμο επιχειρησιακό ύψος.

Η Ουκρανία χτυπά την αλυσίδα εφοδιασμού

Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν επίσης στοχοποιήσει τις υποδομές που στηρίζουν το πρόγραμμα, σε μια προφανή προσπάθεια να επιβραδύνουν ένα σύστημα που θα ενίσχυε την ικανότητα της Ρωσίας να εξαπολύει φονικά πλήγματα στην Ουκρανία.

Οι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν το Κέντρο Διαστημικών Πυραύλων Progress, που κατασκευάζει εκτοξευτές τύπου Soyuz, τη νύχτα 14 προς 15 Αυγούστου.

Στις 23 Αυγούστου επιχειρήθηκε νέο πλήγμα στο κοσμοδρόμιο Πλεσέτσκ, δύο ημέρες πριν από την εκτόξευση από τη Ρωσία ενός Soyuz-2.1b που, σύμφωνα με πληροφορίες, μετέφερε έναν δορυφόρο GLONASS-K1, τμήμα του ρωσικού εναλλακτικού συστήματος GPS.

Και οι δύο σειρές δορυφόρων Rassvet εκτοξεύθηκαν από το Πλεσέτσκ και η έκθεση καταλήγει ότι τα ουκρανικά πλήγματα «απειλούν όχι μόνο τα περιορισμένα αποθέματα και την παραγωγή ρωσικών εκτοξευτών, αλλά και τις ελάχιστες υποδομές εκτόξευσης για την τοποθέτηση δορυφόρων σε τροχιά» – υποδομές που, αν λειτουργήσουν όπως έχει σχεδιαστεί, θα καταστήσουν τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία πολύ πιο φονικό.