Στην εταιρεία με το μεγαλύτερο δίκτυο φορτιστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ο διευθύνων σύμβουλος καταργεί τον ρόλο του και πάνω από 500 εργαζόμενοι μοιράζονται πλέον τη διοίκηση
Η Clever, o κορυφαίος διαχειριστής σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων στη Δανία, έχει καταργήσει εντελώς την παραδοσιακή ιεραρχική δομή διοίκησης. Δεν υπάρχουν προϊστάμενοι, δεν υπάρχουν μεσαία στελέχη και, από το 2025, ούτε καν τίτλοι θέσεων που να περιλαμβάνουν τη λέξη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από τα κεντρικά της γραφεία σε μια ανακαινισμένη βιομηχανική συνοικία της Κοπεγχάγης, η εταιρεία λειτουργεί με αυτοδιαχειριζόμενες ομάδες, στις οποίες κάθε εργαζόμενος συμμετέχει στις αποφάσεις και αναλαμβάνει την ευθύνη να τις φέρει εις πέρας.
Αρχιτέκτονας αυτού του πειράματος είναι ο συνιδρυτής Κάσπερ Κίρκετερπ-Μέλερ, που ξεκίνησε την επιχείρηση πριν από περισσότερο από μία δεκαετία με λίγους μόνο εργαζόμενους.
Η Δανία και οι σκανδιναβικές της γειτόνισσες εδώ και χρόνια υπερηφανεύονται για ισότιμους χώρους εργασίας και επίπεδες δομές, αλλά ο Κίρκετερπ-Μέλερ ήθελε να προχωρήσει την ιδέα ένα βήμα παραπέρα.
«Μπορούσαμε να το κάνουμε καλύτερα από τον παραδοσιακό τρόπο», είπε στο AFP, περιγράφοντας τη γοητεία που του ασκεί «το πώς είμαστε οι άνθρωποι μαζί» και τι είδους κουλτούρα έχει πραγματικά ανάγκη μια εταιρεία.
Από το 2019, ο Κίρκετερπ-Μέλερ άρχισε να αφαιρεί στρώματα διοικητικής ιεραρχίας, καταλήγοντας να καταργήσει και τον δικό του ρόλο ως διευθύνοντος συμβούλου (CEO). Κεντρικός στόχος ήταν να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό κάθε ατόμου στο μισθολόγιο, κάτι που θεωρεί ολοένα και πιο κρίσιμο σε έναν αυτοματοποιημένο κόσμο.
«Στη νέα εποχή, όπου η τεχνητή νοημοσύνη (AI) θα αναλαμβάνει οτιδήποτε σχετίζεται με την αποδοτικότητα, οι ανθρώπινες δεξιότητες, η ανθρώπινη πλευρά της επιχείρησης, θα είναι το κλειδί για να ευημερήσουν και να καινοτομήσουν οι εταιρείες στο μέλλον», είπε.
Υπήρχε όμως και ένας πρακτικός λόγος. Οι οργανισμοί με βαθιά ιεραρχία, υποστηρίζει ο Κίρκετερπ-Μέλερ, δυσκολεύονται να κινηθούν γρήγορα, επειδή κάθε απόφαση πρέπει να περάσει από μια αλυσίδα εγκρίσεων.
Ο Χέλγκε Χβιντ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ρόσκιλε που μελετά επιχειρήσεις με αυτοδιαχείριση, συμφωνεί ότι η γραφειοκρατία μπορεί να παραλύσει τη λήψη αποφάσεων όταν πάρα πολλά στελέχη πρέπει να βάλουν την υπογραφή τους και ότι τα επίπεδα μοντέλα είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για τους νεότερους εργαζόμενους.
«Οι άνθρωποι θέλουν να έχουν λόγο στη δουλειά τους και θέλουν η εργασία τους να έχει νόημα. Θέλουν να έχουν αυτονομία», είπε ο Χβιντ στο AFP.
Ελευθερία με προστατευτικές δικλίδες
Η κατάργηση των προϊσταμένων δεν σημαίνει εγκατάλειψη της δομής.
Οι περίπου 500 εργαζόμενοι της Clever δουλεύουν σε περισσότερες από 50 ομάδες των οκτώ έως δώδεκα ατόμων, καθεμιά οργανωμένη γύρω από συγκεκριμένους στόχους, με σαφώς ορισμένους ρόλους για καθήκοντα όπως η στελέχωση και τα ζητήματα ανθρώπινου δυναμικού.
Ο Κίρκετερπ-Μέλερ μιλά ανοιχτά για τον κίνδυνο να το παρακάνει κανείς, προειδοποιώντας ότι αν απελευθερωνόταν όλη η δομή από τη μια στιγμή στην άλλη, η εταιρεία θα βυθιζόταν στο χάος. Αυτή η ένταση είναι γνώριμη στους θεωρητικούς της οργάνωσης.
Η Αν-Σοφί Ντιμπέ του γαλλικού Conservatoire National des Arts et Métiers επισημαίνει ότι, παρότι η αποδόμηση της ιεραρχίας μιας εταιρείας αποσκοπεί στην καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, ένας βαθμός γραπτών κανόνων παραμένει, παραδόξως, χρήσιμος, ώστε όλοι να καταλαβαίνουν πώς παίζεται το παιχνίδι.
Για το προσωπικό, η γοητεία του μοντέλου είναι χειροπιαστή.
Η Λίκκε Γέππενσεν, που εδώ και πάνω από τέσσερα χρόνια βοηθά τους συναδέλφους της να καταλήγουν σε κοινές αποφάσεις, εκτιμά ιδιαίτερα την απουσία ανταγωνισμού.
«Εργάζομαι σε μια ομάδα όπου είμαστε ίσοι [...] Είμαστε εδώ για να πετύχουμε μαζί, οπότε δεν υπάρχει εσωτερικός ανταγωνισμός μεταξύ μας», είπε στο AFP η 37χρονη.
Το μοντέλο, λέει, καλύπτει βασικές ανθρώπινες ανάγκες για αυτονομία, ελευθερία και αίσθημα του ανήκειν.
Εσωτερικός έλεγχος το 2024 διαπίστωσε ότι το 92% των εργαζομένων στην Clever δήλωναν ότι πηγαίνουν με χαρά στη δουλειά τους κάθε πρωί.
Στις αρχές του μήνα, ο Κίρκετερπ-Μέλερ αποχώρησε οριστικά από την εταιρεία, αλλά η δανέζικη εταιρεία διανομής ενέργειας Andel, που κατέχει την Clever από το 2018, έχει δεσμευτεί να αφήσει ανέγγιχτη την ασυνήθιστη δομή, γεγονός που υποδηλώνει ότι το πείραμα χωρίς αφεντικά μπορεί να επιβιώσει περισσότερο από τους ανθρώπους που το ξεκίνησαν.