Οποιαδήποτε ενέργεια κατά ενός από τα 27 κράτη μέλη θα είχε επιπτώσεις σε ολόκληρη την ενιαία αγορά και θα μπορούσε να προκαλέσει μια συντονισμένη αντίδραση από τις Βρυξέλλες
«Δεν θέλουμε πλέον να κάνουμε καμία εμπορική δραστηριότητα με την Ισπανία. Θα ήθελα να δω αυτό να τελειώνει. Η Ισπανία είναι ένας απαίσιος εταίρος στο ΝΑΤΟ. Δεν συμμετέχουν, δεν πληρώνουν. Δεν θέλω να έχω καμία σχέση με την Ισπανία. Διακόψτε κάθε εμπόριο με την Ισπανία, παρακαλώ, συμπεριλαμβανομένων των επισκέψεων», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου μετά τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την Τετάρτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ έρχονται σε έντονη αντίθεση με τον τρόπο λειτουργίας της εμπορικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς το 1993, οι δασμοί, οι εμπορικές συμφωνίες και άλλα μέτρα σε αυτόν τον τομέα αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, η οποία ασκείται μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Οποιαδήποτε ενέργεια κατά ενός από τα 27 κράτη μέλη θα είχε επιπτώσεις σε ολόκληρη την ενιαία αγορά και θα μπορούσε να προκαλέσει μια συντονισμένη αντίδραση από τις Βρυξέλλες.
Οι εμπορικές ροές μεταξύ οποιωνδήποτε δύο από αυτές τις χώρες δεν θεωρούνται καν εξαγωγές, αλλά μάλλον «ενδοκοινοτικές παραδόσεις». Αυτή η αλληλεπίδραση σημαίνει επίσης ότι μια σοδειά πορτοκαλιού της Βαλένθια μπορεί να μεταποιηθεί σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα πριν αποσταλεί στις ΗΠΑ, επομένως η μονομερής ενέργεια κατά της Ισπανίας θα δημιουργούσε σημαντικές πρακτικές και νομικές δυσκολίες.
«Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ γνωρίζει πώς διαχειρίζονται οι εμπορικές σχέσεις της ΕΕ και δεν ενδιαφέρεται να τις διακόψει», απάντησε η Teresa Ribera, Επίτροπος Ανταγωνισμού της ΕΕ και πρώην υπουργός υπό τον Pedro Sánchez, τον περασμένο Μάρτιο, όταν ρωτήθηκε για αυτό το θέμα, αφού ο Trump απείλησε ξανά την Ισπανία.
Τι περιθώρια έχει ο Trump για να υλοποιήσει την απειλή του;
Τα στοιχεία δείχνουν μια ασύμμετρη εμπορική σχέση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025, η Ισπανία εξάγει μόνο το 4,9% των αγαθών της στις Ηνωμένες Πολιτείες, που αντιπροσωπεύουν περίπου 18 δισεκατομμύρια ευρώ, ένα ποσοστό που την καθιστά λιγότερο εξαρτημένη από χώρες όπως η Ιταλία (10,7%) ή η Γερμανία (9,9%).
Αντίθετα, οι Αμερικανοί εξάγουν περίπου 23 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ισπανία, επομένως τεχνικά, ο βορειοαμερικανικός γίγαντας έχει εμπορικό πλεόνασμα σε αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, το μερίδιό του στις εξαγωγές προς την ισπανική αγορά είναι μόνο περίπου 1,2%.
Ορισμένοι τομείς είναι πιο εκτεθειμένοι από άλλους. Τα κεφαλαιουχικά αγαθά και τα ημικατεργασμένα αγαθά, όπως τα βιομηχανικά μηχανήματα και τα χημικά προϊόντα, αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ των ισπανικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, ενώ τα τρόφιμα αντιπροσωπεύουν περίπου το 18%.
Σε αυτούς τους τομείς, οι εξαγωγές κινητήρων και δομικών υλικών συγκαταλέγονται στα ισπανικά προϊόντα με τη μεγαλύτερη ζήτηση στις ΗΠΑ. Όσον αφορά τα τρόφιμα, τα έλαια και τα λίπη, συμπεριλαμβανομένου του ελαιολάδου, αντιπροσωπεύουν περίπου το 14% των ισπανικών εξαγωγών που διασχίζουν τον Ατλαντικό.
Όσον αφορά τους δασμούς, το Άρθρο 122 του Διεθνούς Νόμου περί Έκτακτης Οικονομικής Εξουσίας περιορίζει τις προεδρικές εξουσίες του Τραμπ: ανώτατο όριο 15% και μέγιστη διάρκεια 150 ημερών για την εφαρμογή δασμών, μετά την οποία θα χρειαστεί την έγκριση του Κογκρέσου για την παράτασή τους. Τα Άρθρα 232 και 301 απαιτούν προηγούμενες επίσημες έρευνες, παρατείνοντας τη διαδικασία.
Άλλα δυνητικά εφαρμόσιμα μονομερή μέτρα
Πέρα από την εμπορική πολιτική, ο Τραμπ θα μπορούσε να επιβάλει κυρώσεις σε άτομα ή οντότητες μέσω του Γραφείου Βιομηχανίας και Ασφάλειας ή του Υπουργείου Οικονομικών, όπως συνέβη με την Ειδική Εισηγήτρια Φραντσέσκα Αλμπανέζε, χωρίς την εποπτεία του Κογκρέσου. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσω διπλωματικών περιορισμών, περιορισμών στις τραπεζικές υπηρεσίες και ταξιδιών σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Το Υπουργείο Εμπορίου θα μπορούσε επίσης να περιορίσει την πώληση αμερικανικής τεχνολογίας (ημιαγωγοί, λογισμικό, αμυντικά εξαρτήματα) σε συγκεκριμένες ισπανικές εταιρείες μέσω του λεγόμενου «Κατάλογος Οντοτήτων». Ιστορικά, υπήρξαν περιστασιακές είσοδοι σε χώρες της ΕΕ, αλλά αυτές υποκινούνταν από ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια, όπως εικονικές εταιρείες που συνδέονται με τη Ρωσία ή το Ιράν. Επί του παρόντος, η συντριπτική πλειοψηφία των κυρώσεων στοχεύει την Κίνα.
Ωστόσο, η Ισπανία απολαμβάνει προνομιακής θέσης βάσει των Κανονισμών Διαχείρισης Εξαγωγών των ΗΠΑ (EAR). Η Ισπανία ανήκει στην Ομάδα Α:5, μαζί με τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα - την κατηγορία που επωφελείται από το ευνοϊκότερο καθεστώς αδειοδότησης εξαγωγών.