Παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου μειώνεται φέτος για πρώτη φορά μετά την πανδημία, λέει η IEA, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν περιορίζει τις εξαγωγές του Κόλπου.
Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα μειωθεί κατά ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα το 2026, ανακοίνωσε την Παρασκευή η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), σηματοδοτώντας την πρώτη ετήσια συρρίκνωση από το 2020, όταν τα lockdown λόγω Covid-19 καθήλωσαν την αεροπορία και έκλεισαν τη βιομηχανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η σύγκριση είναι κολακευτική για τη φετινή πτώση σε έναν βαθμό, καθώς η ζήτηση είχε καταρρεύσει κατά περίπου οκτώ εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα στο αποκορύφωμα της πανδημίας, αλλά υπογραμμίζει πόσο σοβαρά έχει πλήξει την παγκόσμια οικονομία το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Η συρρίκνωση είναι «έντονα άνιση τόσο ως προς τα προϊόντα όσο και γεωγραφικά», σημείωσε η Υπηρεσία στην μηνιαία έκθεσή της.
Προηγούμενη ανάλυση της IEA απέδωσε τις μεγαλύτερες απώλειες στις οικονομίες της Ασίας που εξαρτώνται από τις εισαγωγές και στις πρώτες ύλες της πετροχημικής βιομηχανίας, όπως η νάφθα και το υγροποιημένο υγραέριο (LPG), των οποίων οι εφοδιαστικές αλυσίδες περνούν από τα Στενά του Ορμούζ.
Τη στιγμή της συγγραφής, το συμβόλαιο πρώτης λήξης στο Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, διαπραγματευόταν γύρω στα 76 δολάρια το βαρέλι, περίπου 6% υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, και πολύ χαμηλότερα από τα υψηλά κοντά στα 120 δολάρια που είχαν καταγραφεί τον Μάρτιο, στο αποκορύφωμα της σύγκρουσης.
Το αμερικανικό σημείο αναφοράς, το WTI, κινείτο χαμηλότερα, γύρω στα 72 δολάρια το βαρέλι.
Η εύθραυστη ανάκαμψη του Ιουνίου
Η προσφορά βελτιώθηκε αισθητά τον περασμένο μήνα, έστω κι αν ξεκινούσε από εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Η παγκόσμια παραγωγή αυξήθηκε τον Ιούνιο κατά 4,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, στα 98,8 εκατομμύρια, καθώς η μερική επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ επέτρεψε στους παραγωγούς του Κόλπου να επανεκκινήσουν κλειστές γεωτρήσεις, αν και η παραγωγή παραμένει 9,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα.
Οι εξαγωγές από τον Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων των φορτίων που αναδρομολογήθηκαν γύρω από τα Στενά, αυξήθηκαν κατά 6,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, στα 16,1 εκατομμύρια. Πριν ξεκινήσουν οι συγκρούσεις, στα τέλη Φεβρουαρίου, η περιοχή εξήγαγε κατά μέσο όρο 24 εκατομμύρια βαρέλια.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου αυξήθηκαν για πρώτη φορά αφότου τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν πυροδότησαν τη σύγκρουση, βάζοντας τέλος σε μήνες ιστορικών απομειώσεων, αν και τα αποθέματα στις πλουσιότερες οικονομίες μειώθηκαν περαιτέρω, καθώς οι αγοραστές απέφυγαν να προχωρήσουν σε εισαγωγές.
Η εκεχειρία καταρρέει
Οι προβλέψεις της IEA στηρίζονται σε μια υπόθεση που πλέον δοκιμάζεται ορατά: ότι η κατάπαυση του πυρός θα διατηρηθεί και τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν σταδιακά.
Με βάση αυτό το σενάριο, η παγκόσμια προσφορά θα μειωθεί φέτος κατά 3,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, αφήνοντας την παραγωγή 860.000 βαρέλια ημερησίως κάτω από τη ζήτηση, προτού αυξηθεί κατά 7,5 εκατομμύρια το επόμενο έτος και οδηγήσει την αγορά σε πλεόνασμα.
Υψηλότερη παραγωγή αλλού και χαμηλότερη ζήτηση σε σχέση με ό,τι αναμενόταν πριν από τον πόλεμο θα μπορούσαν πάντως να επαναφέρουν το πλεόνασμα έως το τέλος του έτους, επιτρέποντας στις χώρες να ανασυγκροτήσουν τα εξαντλημένα αποθέματά τους, σημείωσε η IEA.
Αυτή την εβδομάδα σημειώθηκε η δεύτερη και πολύ μεγαλύτερη παραβίαση της εκεχειρίας του περασμένου μήνα.
Αφού οι ιρανικές δυνάμεις έπληξαν τρία εμπορικά πλοία τη Δευτέρα και την Τρίτη, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ χτύπησε περισσότερους από 80 στόχους σε όλη την επικράτεια του Ιράν, μεταξύ των οποίων αντιαεροπορικά συστήματα, παράκτια ραντάρ και πάνω από 60 μικρά σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ η Ουάσιγκτον ανακάλεσε την άδεια που επέτρεπε τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.
Το Ιράν εκτόξευσε drones και πυραύλους εναντίον του Μπαχρέιν και του Κουβέιτ, χωρίς να προκαλέσει σοβαρές ζημιές, και έκτοτε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι η εκεχειρία έληξε.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι η μοναδική ασφαλής διέλευση είναι η διαδρομή που η ίδια καθορίζει στα Στενά του Ορμούζ, την ώρα που η κίνηση μειώθηκε την Τετάρτη σε 13 τάνκερ, έναντι μέσου όρου 33 την ημέρα την προηγούμενη εβδομάδα, σύμφωνα με τα ναυτιλιακά δεδομένα της Kpler.