Στη λίμνη Νοσατέλ στην Ελβετία, αρχαιολόγοι ανέσυραν περισσότερα από 1.000 πολύ καλά διατηρημένα κεραμικά αντικείμενα και σπαθιά που χρονολογούνται από το 20 έως το 50 μ.Χ. Για να αποφευχθεί η λεηλασία, το θεαματικό εύρημα κρατήθηκε αρχικά μυστικό
Η στιγμή της ανακάλυψης ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή για τους αρχαιολόγους μετά τις έρευνες στον βυθό της λίμνης Νοσατέλ στην Ελβετία. Fabien Langenegger και Julien Pfyffer β΄ρεθηκαν μπροστά σε ένα εύρημα από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
"Στην αρχή, προσεγγίσαμε και οι δύο με προσοχή αυτόν τον σωρό, ο οποίος θα μπορούσε να είναι νάρκες που είχε μείνει πίσω από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Όταν όμως άναψα το φως της φωτογραφικής μου μηχανής, αναδύθηκε το χαρακτηριστικό χρώμα της τερακότας. Κοιτάζοντας μερικά σπασμένα πιάτα, συνειδητοποιήσαμε ότι αυτό το εύρημα ήταν εξαιρετικό".
Έτσι περιγράφει ο Julien Pfyffer (πηγή στα Γερμανικά) τη στιγμή της ανακάλυψης ενός ιδιαίτερα καλοδιατηρημένου φορτίου από πλοίο που πιθανώς βυθίστηκε στη λίμνη μεταξύ 20 και 50 μ.Χ. σε συνέντευξή του στο Euronews. Ακόμη και τα υπολείμματα τροφίμων που βρέθηκαν στα κεραμικά αγγεία αναλύονται τώρα.
"Μείναμε καθηλωμένοι στο σημείο πάνω από το φορτίο"
"Σταθήκαμε εμβρόντητοι στο σημείο πάνω από αυτό το φορτίο για αρκετά λεπτά. Εκείνη τη στιγμή, καθώς παρακολουθούσα τον Fabien, συνειδητοποίησα ότι βρισκόμασταν μπροστά σε μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση". Όλα αυτά συνέβησαν στα τέλη Νοεμβρίου του 2024, αλλά η ανακάλυψη κρατήθηκε μυστική για μεγάλο χρονικό διάστημα ώστε να αποφευχθεί η λεηλασία από αρχαιοκάπηλους.
Πλάνα από drone που έδειχναν ένα σκοτεινό σημείο στα νερά της λίμνης Νοσατέλ, το οποίο ήταν πιο καθαρό εδώ και αρκετά χρόνια, είχαν δώσει το έναυσμα για την κατάδυση - η αναζήτηση ήταν για ένα ναυάγιο. Κατά τη διάρκεια της αποστολής - που διήρκεσε δύο εβδομάδες το 2025 και σχεδόν ένα μήνα το 2026 - οι αρχαιολόγοι βυθού του Ιδρύματος Octopus έφεραν στο φως περισσότερα από 1.000 αντικείμενα.
Σκεύη κουζίνας για λεγεωνάριους
Εικάζεται ότι πρόκειται για το φορτίο πλοίου που μετέφερε σε ρωμαϊκό στρατόπεδο μαγειρικά σκεύη που κατασκευάστηκαν στην Ελβετία. Ένα κιβώτιο χρονολογείται στο έτος 17 μ.Χ.
Το ναυάγιο του φορτηγού πλοίου δεν έχει βρεθεί ακόμη στη λίμνη Νοσατέλ. Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν βρεθεί ρωμαϊκά ναυάγια τόσο στον Ρήνο στη Γερμανία όσο και στον Ροδανό στη Γαλλία.
Ωστόσο, βρέθηκαν αντικείμενα που ανήκαν στον εξοπλισμό λεγεωνάριων - συγκεκριμένα δύο σπαθιά μονομάχων, ένα στιλέτο, μια πόρπη ζώνης και περόνη. Σύμφωνα με την ομάδα των αρχαιολόγων, αυτά υποδηλώνουν ότι λεγεωνάριοι συνόδευαν το πλοίο. Δεδομένης της ποσότητας των αντικειμένων που βρέθηκαν, το φορτίο θα μπορούσε να προορίζεται για μια λεγεώνα περίπου 6.000 ανδρών.
Ανακαλύφθηκε επίσης ένα ψάθινο καλάθι, το οποίο, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, "έχει διατηρηθεί ως εκ θαύματος στην λίμνη και περιέχει έξι κεραμικά αντικείμενα που διαφέρουν ως προς την κατασκευή τους από το υπόλοιπο φορτίο". Η ερευνητική ομάδα υποθέτει ότι πρόκειται για τα λιγότερο περίτεχνα σκεύη και τρόφιμα των ναυτικών του πλοίου.
"Ανασύραμε από το νερό όλα τα αντικείμενα - λίγο πάνω από 1000 - που κινδύνευαν να καταστραφούν από άγκυρες ή δίχτυα ή να κλαπούν. Τα αντικείμενα αυτά βρίσκονται τώρα στη φάση του καθαρισμού και της επεξεργασίας από την ομάδα αποκατάστασης στην ξηρά. Μόλις ολοκληρωθεί αυτή η φάση, οι συντηρητές μπορούν να συζητήσουν με τους αρχαιολόγους τι έχουν παρατηρήσει και τι μας διαφεύγει εντελώς κατά τη φάση της ανασκαφής, καθώς πολύ συχνά βρισκόμαστε στη μέση ενός νέφους ιζημάτων", εξηγεί ο Julien Pfyffer. "Οι συντηρητές θα είναι σε θέση να αναγνωρίσουν λεπτομέρειες (όπως σφραγίδες κατασκευής, ίχνη φαγητού, προστατευτικά στοιχεία όπως το άχυρο ανάμεσα στα πιάτα) που είναι πολύ δύσκολο να δούμε στο νερό".
Η ομάδα του Octopus Foundation (πηγή στα Γερμανικά) ετοιμάζει ένα βιβλίο και ένα ντοκιμαντέρ που θα δωθούν στη δημοσιότητα το 2027. Μια έκθεση των εντυπωσιακών ευρημάτων θα πραγματοποιηθεί στο Laténium (πηγή στα Γερμανικά), το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο της Ελβετίας, στο Νοσατέλ. Η ημερομηνία δεν έχει ακόμη οριστεί.
Και υπάρχουν ακόμη πολλά να ανακαλύψουμε: σύμφωνα με την ομάδα Octopus, υπάρχουν περισσότερα ιστορικά αντικείμενα στα νερά των λιμνών και των θαλασσών από ό,τι σε όλα τα μουσεία του κόσμου μαζί.