Τα έργα που εκτίθενται προέρχονται από τη μεγάλη συλλογή σύγχρονης αμερικανικής και ευρωπαϊκής τέχνης του μουσείου, που αποκτήθηκε τη δεκαετία του ’70 από τη Φάρα Παχλεβί, σύζυγο του πρώην σάχη, και έκτοτε έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό μακριά από το κοινό.
Με τους δρόμους της Τεχεράνης να είναι γεμάτοι αντιαμερικανικές πινακίδες και αφίσες, εν μέσω εντάσεων στη Μέση Ανατολή, οι Ιρανοί έσπευσαν να επισκεφθούν μια αντιπολεμική έκθεση σε ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της πόλης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκθεση, με τίτλο «Art and War», παρουσιάζει έργα των Ρόι Λίχτενσταϊν, Ρόμπερτ Ιντιάνα και Τζέιμς Ρόζενκουιστ. Τα έργα αυτά, δημιουργημένα στο ύφος της ποπ αρτ της δεκαετίας του 1960, έχουν επιλεγεί όλα για τα αντιπολεμικά τους μηνύματα.
Τα έργα που εκτίθενται προέρχονται από τη σημαντική συλλογή αμερικανικής και ευρωπαϊκής μοντέρνας τέχνης του μουσείου, η οποία αποκτήθηκε τη δεκαετία του 1970 από τη Φάρα Παχλαβί, σύζυγο του πρώην σάχη, και σε μεγάλο βαθμό έχει παραμείνει μακριά από τα βλέμματα του κοινού μετά την επανάσταση.
Μέσα σε κλίμα πολέμου και αντιπαράθεσης, τα έργα βρήκαν απήχηση στους νεαρούς επισκέπτες που περιδιάβαζαν την αίθουσα. Κάποιοι παρατηρούσαν διεξοδικά το έργο του Ρόζενκουιστ «F-111», ένα κολάζ που ασκεί κριτική στο αμερικανικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα με εικόνες από την άτρακτο ενός πολεμικού αεροσκάφους, ένα πυρηνικό μανιτάρι και το πρόσωπο ενός παιδιού.
Δίπλα βρισκόταν το «Brattata», ένας από τους χαρακτηριστικούς πίνακες του Λίχτενσταϊν σε μορφή καρέ κόμικ, με έναν πιλότο μαχητικού να καταρρίπτει εχθρικό αεροσκάφος.
«Οι Αμερικανοί καλλιτέχνες πάντοτε είχαν έναν πολύ ενδιαφέροντα τρόπο να γελοιοποιούν τον πόλεμο, και αυτό ανέκαθεν με γοήτευε στα έργα τους», δήλωσε η Γκαζάλεχ Τζαχανμπίν, καλλιτέχνις από την Τεχεράνη.
«Ίσως μέρος αυτού, δεν ξέρω, να οφείλεται στη γεωγραφική τους απόσταση από τον ίδιο τον πόλεμο».
Ο Μοχαμάντ Σαντέγκ Αμπασί, ένας από τους επισκέπτες, χαιρέτισε τη διοργάνωση αυτής της έκθεσης σε τόσο αβέβαιους καιρούς: «Παρά τον πόλεμο και όλες τις δυσκολίες που περνάει ο κόσμος, η τέχνη είναι ένας τρόπος να ξεφεύγεις από την πίεση που όλοι υφίστανται. Με άλλα λόγια, η τέχνη είναι μέσο επιβίωσης και τρόπος ζωής».
Η έκθεση απαντά στα «γεγονότα που εκτυλίσσονται γύρω της»
Ο διευθυντής του μουσείου, Ρεζά Νταμπίρι-Νετζάντ, δήλωσε ότι ο στόχος της έκθεσης είναι να αποτελέσει απάντηση «στα γεγονότα που εκτυλίσσονται γύρω της».
Όπως είπε στους δημοσιογράφους, αυτός είναι ο λόγος που τα έργα που παρουσιάζονται «είτε έχουν διαμορφωθεί από την εμπειρία του πολέμου είτε έχουν δημιουργηθεί ως αντίδραση στους πολέμους».
Κατά τη διάρκεια του 40ήμερου πολέμου, τα μουσεία και πολλές άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες στο Ιράν παρέμειναν κλειστά. Όμως μετά την εκεχειρία, πολλά από αυτά άνοιξαν και πάλι τις πόρτες τους στο κοινό.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον διευθυντή του μουσείου, ο αριθμός των έργων που εκτίθενται έχει εσκεμμένα διατηρηθεί χαμηλός, ώστε, σε περίπτωση που ο πόλεμος επαναληφθεί, να μπορούν να μεταφερθούν γρήγορα σε ασφαλείς αποθήκες.
Η συλλογή μοντέρνας αμερικανικής και ευρωπαϊκής τέχνης του μουσείου έχει τη δική της ξεχωριστή ιστορία. Η κυβέρνηση του Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί έχτισε το μουσείο και απέκτησε τη συλλογή τη δεκαετία του 1970, όταν τα έσοδα από το πετρέλαιο εκτοξεύονταν και το Ιράν ήταν ο στενότερος σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή.
Η σύζυγος του σάχη, η πρώην αυτοκράτειρα Φάρα Παχλαβί, ήταν σε μεγάλο βαθμό εκείνη που επέλεξε τη συλλογή, η οποία περιλαμβάνει έργα καλλιτεχνών από τον Πάμπλο Πικάσο και τον Βίνσεντ βαν Γκογκ έως τον Μαρκ Ρόθκο και τον Φράνσις Μπέικον.
Όμως μόλις δύο χρόνια μετά τα εγκαίνια του μουσείου, η Ισλαμική Επανάσταση του 1979 ανέτρεψε τον σάχη και εγκατέστησε τη θεοκρατική διακυβέρνηση σιιτών κληρικών. Οι θησαυροί της κυβιστικής, σουρεαλιστικής, ιμπρεσιονιστικής και ποπ αρτ τέχνης συσκευάστηκαν και αποθηκεύτηκαν στα θησαυροφυλάκια του μουσείου, χωρίς να εκτίθενται επί δεκαετίες, ώστε να μην προσβάλλονται οι ισλαμικές αξίες και να αποφεύγεται η εντύπωση ότι γίνεται το χατίρι στις δυτικές ευαισθησίες.