Η διάσημη ηθοποιός συγκεντρώνει στην έκθεση «Ongoing», ρούχα, προσωπικά αντικείμενα, φωτογραφίες και αποσπάσματα ταινιών που έχουν να κάνουν με οκτώ φίλους της, οκτώ προσωπικότητες του κινηματογράφου και της μόδας
Η Αθήνα φιλοξενεί για πρώτη φορά μια μεγάλη έκθεση για μια σπουδαία καλλιτέχνιδα και περφόρμερ που μας έχει μαγέψει επανειλημμένα με τις ερμηνείες της στον κινηματογράφο. Η Τίλντα Σουίντον συγκεντρώνει στην έκθεση «Ongoing», ρούχα, προσωπικά αντικείμενα, φωτογραφίες και αποσπάσματα ταινιών. Έχουν να κάνουν με δημιουργικές συνεργασίες και φιλίες που είχε και συνεχίζει να έχει με οκτώ προσωπικότητες του κινηματογράφου και της μόδας, τα τελευταία σαράντα χρόνια. Είναι οι Πέδρο Αλμοδόβαρ, Λούκα Γκουαντανίνο, Τζιμ Τζάρμους, Απισατπόνγκ Βεερασεθάκουλ, Τιμ Ουόκερ, Τζοάνα Χογκ, Ολιβιέ Σαγιάρ και Ντέρεκ Τζάρμαν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκθεση είναι μια συνεργασία της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση και του Eye Filmmuseum του Άμστερνταμ, όπου και ήταν ο πρώτος σταθμός της. Φιλοξενείται τώρα στο Onassis Ready. Η ηθοποιός παρευρέθηκε στα εγκαίνια της έκθεσης και μίλησε για τη μνήμη, τον τρόπο που δουλεύει, για την ίδια τη ζωή της:
«Συνειδητοποίησα ότι το καθήκον μου, ή μάλλον η ευκαιρία που μου δόθηκε, δεδομένης της εποχής από την οποία προέρχομαι, είναι να λειτουργήσω ως μάρτυρας ενός διαφορετικού τρόπου εργασίας. Άρχισα να εργάζομαι συλλογικά, με μια ομάδα καλλιτεχνών, όχι μόνο τον σκηνοθέτη Derek Jarman, αλλά αρχικά με αυτόν, οι οποίοι εργάζονταν σε ένα κλίμα συνδημιουργίας, όπου η διαδικασία προηγείτο του τελικού προϊόντος. Και έτσι είχα την ευκαιρία να μιλήσω γι' αυτό, να μοιραστώ αυτό το μοντέλο και να συνειδητοποιήσω ότι στην πραγματικότητα δεν είναι διαθέσιμο τώρα στους νεότερους καλλιτέχνες.
Αυτό που φαίνεται να συμβαίνει είναι ότι είσαι ένας νέος, ανερχόμενος καλλιτέχνης, έχεις βγάλει το πρώτο σου άλμπουμ, την πρώτη σου συλλογή, την πρώτη σου ταινία, το πρώτο σου βιβλίο, έφτασες εκεί μέσα από ένα δίκτυο, ένα δίκτυο φιλίας, ένα οικογενειακό πλαίσιο, το δίκτυο του πανεπιστημίου σου, της σχολής καλών τεχνών σου, του κολεγίου σου, οτιδήποτε. Και μετά ενθαρρύνεσαι, μερικές φορές διακριτικά, μερικές φορές όχι και τόσο διακριτικά, από τη δισκογραφική εταιρεία, ή τον γκαλερίστα, ή το κινηματογραφικό στούντιο, να προχωρήσεις μόνος σου, να αποκοπείς. Τώρα, είναι σημαντικό για σένα να προωθήσεις τον εαυτό σου ως εμπορεύσιμο προϊόν. Και έτσι σκέφτηκα, στην έκθεσή μου στο Eye Filmmuseum, θα μπορούσα ίσως να προσφέρω αυτό ως έναν τρόπο να φανώ χρήσιμη: το πορτρέτο ενός διαφορετικού τρόπου εργασίας, που τυχαίνει να ανταποκρίνεται με ακρίβεια στη δική μου πορεία».
Η σπουδαία ηθοποιός μοιράζεται με τους θεατές της έκθεσης, γόνιμες στιγμές και συνεργασίες που είχε από την αρχή της διαδρομής της, όταν γνωρίστηκε με τον Ντέρεκ Τζάρμαν και έπαιξε σε επτά μεγάλου μήκους ταινίες του, μέχρι τις πιο πρόσφατες συναντήσεις της με τον Πέδρο Αλμοδόβαρ.
Η Σουίντον δεν σταματά να τονίζει ότι κάθε δημιουργικό εγχείρημα είναι προϊόν συλλογικής προσπάθειας. Μας προσκαλεί να αναλογιστούμε ότι η δημιουργία ενός καλλιτεχνικού έργου είναι αποτέλεσμα μιας διαρκούς συνομιλίας, μια γόνιμης ανταλλαγής που καλλιεργείται μέσα από την εμπιστοσύνη, όπου οι ρόλοι συγχέονται και οι ιδέες εξελίσσονται συλλογικά.
Με αυτή την έννοια, η έκθεση δεν είναι μια αναδρομική, αλλά μια στιγμή συνάντησης και γιορτής δημιουργικών συνοδοιπόρων, καθώς και μια χειρονομία πίστης στο μέλλον, ένα εγχειρίδιο πλεύσης στο σύγχρονο, ατομικιστικό περιβάλλον. Αποτελεί απόδειξη ότι η τέχνη είναι μια πράξη βαθιάς συντροφικότητας. Αναμένεται μάλιστα στους επόμενους σταθμούς της να εμπλουτιστεί με νέο υλικό:
«Ποτέ δεν κυνηγάω έναν ρόλο. Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι. Και πολύ συχνά βρίσκομαι στο τραπέζι της κουζίνας και σχεδιάζω ένα έργο μαζί με τους φίλους μου. Και το τρίτο πράγμα που εξετάζουμε είναι τι θα μπορούσα να κάνω εγώ σε αυτό. Και μερικές φορές δεν υπάρχει ρόλος για μένα, οπότε δεν κάνω τίποτα. Και μερικές φορές κάνω. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι άνθρωποι που θέλουν να συμμετέχουν στη συζήτηση. Όλοι έχουν μια μοναδική οπτική. Αλλά η μοναδική τους οπτική εξαρτάται από τη συζήτηση που έχουν με τους συναδέλφους τους.
Ο Ντέρεκ Τζάρμαν συνήθιζε να λέει: «Ετοιμάσου να πας στο πλατό για γύρισμα, σαν να πηγαίνεις σε ένα πάρτι». Και έτσι ήταν πραγματικά. Και όπως όλοι γνωρίζουμε, ένα καλό πάρτι είναι το πάρτι, όπου δεν θέλεις ο οικοδεσπότης να είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για την ενέργεια στο χώρο. Δεν θέλεις μια ομάδα καλεσμένων που στέκονται γύρω και περιμένουν τον οικοδεσπότη να τους πει πώς να περάσουν καλά. Ένα καλό πάρτι είναι κάτι που μοιράζεσαι, η ενέργεια μοιράζεται με όλους, κάποιος βάζει τη μουσική, κάποιος σερβίρει τα ποτά, κάποιος φέρνει το φαγητό. Και αυτό το αίσθημα της κοινής ευθύνης, δεν έχει καν να κάνει με την πατρότητα του έργου. Εννοώ, τελικά έχει να κάνει με την πατρότητα. Αλλά στην πράξη, έχει να κάνει με την ευθύνη».
Ο σκηνοθέτης Λούκα Γκουαντανίνο δημιουργεί ένα νέο, πολύ προσωπικό πορτρέτο της, με τη μορφή μιας ταινίας μικρού μήκους και ενός γλυπτού. Με νέο μοντάζ και σάουντρακ, αλλά και με επεξεργασία των εικόνων, ο Τζιμ Τζάρμους μεταμορφώνει υπάρχοντα πλάνα από τη σουρεαλιστική του ταινία με ζόμπι, The Dead Don’t Die (2019), σε μια νέα εγκατάσταση.
Ο φωτογράφος Τιμ Ουόκερ επισκέφθηκε την Τίλντα Σουίντον στο οικογενειακό της σπίτι για μια σειρά φωτογραφιών που εστιάζει στη σχέση της με τους προγόνους της και στη συνέχεια του τόπου. Ο σκηνοθέτης Απισατπόνγκ Βεερασεθάκουλ δημιουργεί μια συναρπαστική, στοχαστική εγκατάσταση, ένα προσωπικό δικάναλο έργο που εμβαθύνει σε θέματα που διερευνούν μαζί εδώ και χρόνια, όπως τις μεταιχμιακές καταστάσεις ανάμεσα στην εγρήγορση, τη δημιουργία και τον ύπνο, γυρισμένο στο Κιμεργκέιμ της Σκοτίας, τον τόπο καταγωγής της Τίλντα.
Ο Πέδρο Αλμοδόβαρ παρουσιάζει την ταινία μικρού μήκους The Human Voice (2020), για πρώτη φορά σε μορφή εγκατάστασης. Mε την παιδική της φίλη και σκηνοθέτρια Τζοάνα Χογκ, η Σουίντον παρουσιάζει το Flat 19, μια πολυμεσική ανασύνθεση του διαμερίσματός της στο Λονδίνο τη δεκαετία του ’80 και μια εξερεύνηση της μνήμης, του χώρου και της προσωπικής ιστορίας.
Τέλος, η Τίλντα Σουίντον αποτίνει φόρο τιμής σε μια από τις μεγαλύτερες καλλιτεχνικές της επιρροές, τον σκηνοθέτη Ντέρεκ Τζάρμαν (1942–1994). Η ενότητα αυτή, εμπλουτισμένη με υλικό από το αρχείο της Σουίντον, περιλαμβάνει μια εγκατάσταση μεγάλης οθόνης με σκηνές από την ταινία The Last of England (1987), καθώς και μια ειδική εγκατάσταση με ακυκλοφόρητο υλικό Super8 από την προσωπική συλλογή του Τζάρμαν.
Η έκθεση «Ongoing» της Τίλντα Σουίντον διαρκεί μέχρι τις 28 Ιουνίου και συνοδεύεται από ένα πρόγραμμα θερινών προβολών ταινιών στην ταράτσα του Onassis Ready.
