Ένας θόλος πάγου, σε μέγεθος όσο το Λουξεμβούργο, έλιωσε πριν από περίπου 7.000 χρόνια. Μήπως η ιστορία ετοιμάζεται να επαναληφθεί;
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι είναι «ζήτημα χρόνου» να αρχίσει να λιώνει ο θόλος Πράντχοου της Γροιλανδίας, καθώς οι εκπομπές που παγιδεύουν τη θερμότητα συνεχίζουν να υπερθερμαίνουν τον πλανήτη.
Το τεράστιο παγοκάλυμμα πάχους 500 μέτρων έχει περίπου το μέγεθος του Λουξεμβούργου, καλύπτοντας γύρω στα 2.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η εξαφάνισή του θα είχε καταστροφικές συνέπειες σε όλο τον κόσμο και θα μπορούσε να προσθέσει έως 73 εκατοστά στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η Copernicus αναφέρει ότι για κάθε εκατοστό ανόδου της στάθμης της θάλασσας, περίπου έξι εκατομμύρια ακόμη άνθρωποι εκτίθενται σε παράκτιες πλημμύρες.
Ο θόλος Πράντχοου της Γροιλανδίας έχει λιώσει και στο παρελθόν
Η προειδοποίηση ακολουθεί ένα έργο του 2023 με επικεφαλής το GreenDrill και το Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο, με στόχο τη συλλογή πετρωμάτων και ιζημάτων θαμμένων κάτω από το παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας. Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στο Nature Geoscience.
Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από 508 μέτρα κάτω από την επιφάνεια και χρησιμοποίησαν μια τεχνική που ονομάζεται χρονολόγηση φωταύγειας. Όταν τα ιζήματα θάβονται, ηλεκτρόνια μπορεί να παγιδεύονται μέσα τους έως ότου τα ιζήματα εκτεθούν ξανά στο φως, επιτρέποντας στους επιστήμονες να εκτιμήσουν πότε εκτέθηκαν τελευταία στο φως της ημέρας.
Διαπίστωσαν ότι ο παγοθόλος είχε λιώσει τελευταία περίπου πριν από 7.000 χρόνια, κατά την πρώιμη Ολόκαινη περίοδο. Πρόκειται για πολύ πιο πρόσφατη εκτίμηση από ό,τι ήταν γνωστό και υποδηλώνει ότι ο θόλος είναι «ιδιαίτερα ευαίσθητος σε ήπιες θερμοκρασίες».
Η Ολόκαινη περίοδος εκτείνεται στα τελευταία 11.700 χρόνια, ξεκινώντας μετά την τελευταία μεγάλη εποχή των παγετώνων. Χαρακτηρίζεται από σχετικά θερμό κλίμα, με θερμοκρασίες περίπου 3-5 °C υψηλότερες από τις σημερινές.
«Κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο»
Ορισμένες προβολές προειδοποιούν ότι, εκτός αν οι εκπομπές περικοπούν δραστικά, ο κόσμος θα μπορούσε να φτάσει σε αυτά τα επίπεδα θέρμανσης έως το 2100. Η ερευνητική ομάδα ελπίζει να πραγματοποιήσει ξανά γεωτρήσεις στο παγοκάλυμμα, ώστε να προβλέψει τον ρυθμό τήξης και να εκτιμήσει με ακρίβεια πόση θέρμανση στο παρελθόν οδήγησε στο λιώσιμο του πάγου.
«Πρόκειται για μια περίοδο γνωστή για τη σταθερότητα του κλίματος, όταν οι άνθρωποι άρχισαν για πρώτη φορά να αναπτύσσουν γεωργικές πρακτικές και να κάνουν βήματα προς τον πολιτισμό», λέει ο Τζέισον Μπράινερ, καθηγητής και αναπληρωτής πρόεδρος του Τμήματος Γεωεπιστημών, που συνδιηύθυνε τη μελέτη.
«Εφόσον η φυσική, ήπια κλιματική μεταβολή εκείνης της εποχής έλιωσε τον θόλο Πράντχοου και τον κράτησε υποχωρημένο πιθανώς για χιλιάδες χρόνια, ίσως να είναι μόνο ζήτημα χρόνου να αρχίσει να υποχωρεί ξανά λόγω της σημερινής κλιματικής αλλαγής που προκαλείται από τον άνθρωπο.»