Η διαδικασία ανάπτυξης νέων φαρμάκων για την καταπολέμηση της άνοιας είναι μακροχρόνια και δαπανηρή, καθώς διαρκεί 10-15 χρόνια με υψηλό κόστος, χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας
Πρόσφατη μελέτη με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Έξετερ και χρηματοδότηση από την Εταιρεία Alzheimer αποκάλυψε τρία εγκεκριμένα φάρμακα που μπορεί να έχουν ρόλο στη θεραπεία ή την πρόληψη της νόσου του Alzheimer.
Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο περιοδικό Alzheimer's Research and Therapy, έδειξαν ότι το Zostavax, ένα εμβόλιο κατά μιας ιογενούς λοίμωξης που προκαλεί επώδυνο εξάνθημα, ήταν ο κορυφαίος υποψήφιος, μαζί με το Viagra (σιλδεναφίλη) και το Riluzole, που χρησιμοποιείται σήμερα για τη θεραπεία της νόσου του κινητικού νευρώνα.
Η διαδικασία ανάπτυξης νέων φαρμάκων κατά της άνοιας είναι μακρά και δαπανηρή, διαρκεί 10 έως 15 χρόνια με υψηλό κόστος, χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας. Αντίθετα, η επαναχρησιμοποίηση εγκεκριμένων φαρμάκων για άλλους θεραπευτικούς σκοπούς εξοικονομεί χρόνο και κόστος και ελαχιστοποιεί τους κινδύνους για την υγεία.
Η μελέτη, η οποία υποστηρίχθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία και τη Φροντίδα (NIHR) και το Κέντρο Βιοϊατρικής Έρευνας του Exeter, διεξήγαγε μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση 80 υφιστάμενων φαρμάκων με μια διεθνή ομάδα 21 εμπειρογνωμόνων από τον ακαδημαϊκό χώρο, τα νοσοκομεία, τη φαρμακοβιομηχανία και τα άτομα που ζουν με άνοια, προκειμένου να εντοπιστούν τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα για τη θεραπεία ή την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ, η οποία ευθύνεται για περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις άνοιας.
Τρεις υποψήφιοι με διαφορετικούς στόχους
Η επιτροπή επέλεξε τρία φάρμακα προτεραιότητας, τα οποία στοχεύουν σε βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, έχουν δείξει καλά αποτελέσματα σε κυτταρικές μελέτες και μελέτες σε ζώα και είναι ασφαλή για χρήση σε ηλικιωμένους.
Το πρώτο είναι το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα (Zostavax), καθώς οι έρευνες δείχνουν ότι η λοίμωξη από έρπητα ζωστήρα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας και πιστεύεται ότι το εμβόλιο μπορεί να προστατεύσει τον εγκέφαλο από ορισμένες από τις βλαβερές αλλαγές ενισχύοντας την ανοσολογική απόκριση.
Ακολουθεί η σιλδεναφίλη (Viagra), η οποία συμβάλλει στην προστασία των νευρικών κυττάρων και στη μείωση της συσσώρευσης της πρωτεΐνης ταυ στον εγκέφαλο, ενώ μελέτες σε ποντίκια έχουν δείξει βελτιωμένη γνωστική απόδοση, πιθανότατα λόγω της αυξημένης ροής αίματος στον εγκέφαλο.
Η τρίτη είναι η ριλουζόλη, η οποία μειώνει τα επίπεδα της πρωτεΐνης ταυ και ενισχύει τη νόηση σε μελέτες σε ζώα και χρησιμοποιείται επί του παρόντος για τη θεραπεία των ασθενειών του κινητικού νευρώνα.
Το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα στο προσκήνιο
Το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα ξεχωρίζει ως η πιο πολλά υποσχόμενη θεραπεία, καθώς απαιτεί μόνο δύο δόσεις και έχει ισχυρό ιστορικό ασφάλειας.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι λήπτες του εμβολίου μπορεί να έχουν έως και 16% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Οι ερευνητές σχεδιάζουν μια μεγάλης κλίμακας κλινική δοκιμή στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η δρ Anne Corbett, καθηγήτρια έρευνας για την άνοια στο Πανεπιστήμιο του Exeter, δήλωσε: «Η επαναχρησιμοποίηση φαρμάκων αποτελεί βασικό μέρος της στρατηγικής μας, βοηθώντας μας να μετατρέψουμε τα σημερινά φάρμακα σε αυριανές θεραπείες. Ωστόσο, απαιτούνται ισχυρές κλινικές δοκιμές για να δούμε πόσο αποτελεσματικά είναι στην πρόληψη ή τη θεραπεία».