Στην Ευρώπη, οι φτωχότερες περιοχές πλήττονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Περιοχές με υψηλότερα επίπεδα φτώχειας και χαμηλότερη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο θνησιμότητας που συνδέεται με την ατμοσφαιρική ρύπανση, σύμφωνα με νέα μελέτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature (πηγή στα Αγγλικά), διαπίστωσε ότι όσο μεγαλύτερη είναι η φτώχεια, τόσο αυξάνεται και η ευαλωτότητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση.
«Δεν είναι μόνο ότι οι φτωχότερες περιοχές είναι πιο ρυπασμένες», δήλωσε ο Zhaoyue Chen, πρώτος συγγραφέας της μελέτης στο Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal).
Σημείωσε ότι οι πλουσιότερες περιοχές διαθέτουν συνήθως καλύτερα εξοπλισμένα συστήματα υγείας, πιο ολοκληρωμένα προγράμματα δημόσιας υγείας, μεγαλύτερη κοινωνική επίγνωση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και υψηλότερη ικανότητα εφαρμογής περιβαλλοντικών πολιτικών.
«Η ποσοτικοποίηση των κινδύνων θνησιμότητας που αποδίδονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση, σε κάθε περιοχή και χρονική περίοδο, μπορεί να βοηθήσει στον πιο ακριβή εντοπισμό των πιο ευάλωτων πληθυσμών», πρόσθεσε ο Chen.
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από το Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal) σε συνεργασία με το Barcelona Supercomputing Center, ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 88 εκατομμύρια θανάτους σε 31 ευρωπαϊκές χώρες, την περίοδο 2003-2019.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι κίνδυνοι για την υγεία από την ατμοσφαιρική ρύπανση δεν καθορίζονται μόνο από τα επίπεδα ρύπανσης· εξαρτώνται και από την ευαλωτότητα των ανθρώπων.
Ακόμη και όταν οι περιοχές αντιμετωπίζουν παρόμοια επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, οι επιπτώσεις στην υγεία μπορεί να διαφέρουν σημαντικά, λόγω κοινωνικοοικονομικών και δημογραφικών συνθηκών.
Τι εξηγεί αυτές τις διαφορές;
Η μελέτη έδειξε ότι οι περιοχές με υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, χαμηλότερα ποσοστά φτώχειας και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής – κυρίως στη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη – εμφάνιζαν μικρότερο κίνδυνο θνησιμότητας που συνδέεται με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Αντίθετα, περιοχές στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη κατέγραψαν σημαντικά υψηλότερους κινδύνους, με ορισμένες να διπλασιάζουν ακόμη και αυτούς των περιοχών με καλύτερες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες.
«Οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης τείνουν γενικά να επενδύουν περισσότερους πόρους στην καθαρή ενέργεια, στις πράσινες υποδομές και σε αυστηρότερους ελέγχους εκπομπών», δήλωσε ο Joan Ballester Claramunt, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Πρόσθεσε ότι οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης βασίζονται συχνά περισσότερο σε εξωτερική χρηματοδότηση και παραμένουν σε αρχικό στάδιο ως προς την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των μέτρων ελέγχου της ρύπανσης.
Το χάσμα διευρύνεται
Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι αυτές οι ανισότητες εξελίχθηκαν επίσης διαφορετικά με την πάροδο των ετών.
Οι πλουσιότερες περιοχές κατέγραψαν σημαντική μείωση των κινδύνων που συνδέονται με τα PM2,5, PM10 και το διοξείδιο του αζώτου (NO2) την περίοδο 2003-2019 – ρύποι που συνδέονται όλοι με αυξημένους κινδύνους για την υγεία.
Περιοχές με χαμηλότερο εισόδημα ή προσδόκιμο ζωής σημείωσαν μόνο μικρές βελτιώσεις – ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και αυξήσεις – στους κινδύνους θνησιμότητας που σχετίζονται με αυτούς τους ρύπους κατά τη διάρκεια της περιόδου της μελέτης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περιοχές που βασίζονται περισσότερο στα ορυκτά καύσιμα τείνουν να εκτίθενται σε ένα ευρύτερο μείγμα επιβλαβών ουσιών, όπως υπερλεπτά σωματίδια και βαρέα μέταλλα, που μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερη βλάβη στον οργανισμό.
Οι περιοχές με προχωρημένη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και διαρκείς βελτιώσεις στην ποιότητα του αέρα μπορεί να ωφελούνται από καλύτερη λειτουργία των πνευμόνων και του καρδιαγγειακού συστήματος και από μεγαλύτερη φυσιολογική ανθεκτικότητα, περιορίζοντας τις οξείες επιπτώσεις στην υγεία.
Οι αναλύσεις δείχνουν ότι η αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά τον τρέχοντα αιώνα συνδέεται με μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης κατά 15% για τα λεπτά σωματίδια PM, κατά 54% για τα αδρά σωματίδια PM και κατά 20% για το NO2.
Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ και για αρκετές συχνές χρόνιες παθήσεις, όπως η υπέρταση, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η κατάθλιψη.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (EEA) εκτίμησε σε έκθεση του Δεκεμβρίου ότι τα μη ασφαλή επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης οδήγησαν σε 182.000 θανάτους το 2023.