Έξι ευρωπαϊκές χώρες μπαίνουν στην πρώτη δεκάδα, αλλά τα ευρήματα συνοδεύονται από προειδοποίηση: τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπονομεύουν την ευτυχία των νέων παγκοσμίως.
Η Φινλανδία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας με τις πιο ευτυχισμένες χώρες του κόσμου για ένατη συνεχόμενη χρονιά, ακολουθούμενη από την Ισλανδία, τη Δανία και την Κόστα Ρίκα, σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιας Ευτυχίας 2026.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Την εξάδα συμπληρώνουν η Σουηδία και η Νορβηγία, ενώ στην πρώτη δεκάδα βρίσκονται ακόμη η Ολλανδία, το Ισραήλ, το Λουξεμβούργο και η Ελβετία.
Η άνοδος της Κόστα Ρίκα στην τέταρτη θέση αποτελεί την υψηλότερη κατάταξη που έχει καταγράψει ποτέ χώρα της Λατινικής Αμερικής.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, καμία αγγλόφωνη χώρα δεν περιλαμβάνεται στην πρώτη δεκάδα. Η υψηλότερη θέση ανήκει στη Νέα Ζηλανδία, που κατατάσσεται 11η, ακολουθούμενη από την Ιρλανδία στη 13η και την Αυστραλία στη 15η.
Στην πρώτη εικοσάδα εισέρχονται το Κόσοβο, η Σλοβενία και η Τσεχία.
Γενικά, οι περισσότερες δυτικές, βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες εμφανίζονται σήμερα λιγότερο ευτυχισμένες σε σχέση με την περίοδο 2005–2010, ενώ τα αρνητικά συναισθήματα γίνονται πιο συχνά σε όλες τις περιοχές του κόσμου, σύμφωνα με την έκθεση.
Στην Ευρώπη, τα επίπεδα ευτυχίας τείνουν να εξισώνονται, καθώς οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης μειώνουν τη διαφορά. Ωστόσο, οι νέοι στη Δυτική Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία δηλώνουν χαμηλότερη ευημερία, τόσο συνολικά όσο και σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες γενιές.
Οι περισσότερες από τις χώρες που καταγράφουν τη μεγαλύτερη βελτίωση στις αξιολογήσεις της ζωής από την περίοδο 2006–2010 βρίσκονται στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, μεταξύ των οποίων η Σερβία, η Βουλγαρία, η Λετονία και η Βοσνία - Ερζεγοβίνη.
Η κατάταξη βασίζεται στον μέσο όρο τριετίας των εκτιμήσεων κάθε πληθυσμού για την ποιότητα της ζωής του.
Στη συνέχεια, οι ειδικοί επιχειρούν να εξηγήσουν τις διαφορές μεταξύ χωρών και διαχρονικά, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το προσδόκιμο υγιούς ζωής, η ύπαρξη ανθρώπων στους οποίους μπορεί κανείς να βασιστεί, το αίσθημα ελευθερίας, η γενναιοδωρία και οι αντιλήψεις για τη διαφθορά.
«Όταν μιλάμε για την ευτυχία, η ενίσχυση όσων είναι καλά στη ζωή είναι πιο σημαντική από την αναζήτηση και διόρθωση όσων είναι άσχημα. Και τα δύο είναι απαραίτητα, σήμερα περισσότερο από ποτέ», δήλωσε ο John F. Helliwell, ομότιμος καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της British Columbia και ιδρυτικός επιμελητής της Έκθεσης Παγκόσμιας Ευτυχίας.
Η ευτυχία των νέων
Οι νέοι στη Βόρεια Αμερική και τη Δυτική Ευρώπη είναι σήμερα πολύ λιγότερο ευτυχισμένοι σε σχέση με πριν από 15 χρόνια, διαπιστώνουν οι συγγραφείς.
Σε μια ειδική κατάταξη που αποτυπώνει τις μεταβολές στην ευτυχία των κάτω των 25 ετών, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία βρίσκονται μεταξύ της 122ης και της 133ης θέσης σε σύνολο 136 χωρών.
Παρότι τα θετικά συναισθήματα εξακολουθούν να εμφανίζονται με διπλάσια συχνότητα από τα αρνητικά, το άγχος έχει αυξηθεί σημαντικά μεταξύ των νέων.
Τι τροφοδοτεί τη δυστυχία;
Η έκθεση αναδεικνύει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως έναν από τους βασικούς παράγοντες δυστυχίας μεταξύ των νέων.
«Τα παγκόσμια δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι δεσμοί ανάμεσα στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την ευημερία μας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ποια πλατφόρμα χρησιμοποιούμε, ποιοι τις χρησιμοποιούν και με ποιον τρόπο, αλλά και για πόση ώρα», δήλωσε ο Jan-Emmanuel De Neve, διευθυντής του Wellbeing Research Centre της Οξφόρδης, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και επιμελητής της Έκθεσης Παγκόσμιας Ευτυχίας.
Πρόσθεσε ότι η πολύωρη χρήση συνδέεται με αισθητά χαμηλότερη ευημερία, ενώ όσοι επιλέγουν συνειδητά να απέχουν πλήρως από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται επίσης να στερούνται ορισμένες θετικές επιδράσεις.
«Πέρα από αυτή την πολυπλοκότητα, είναι σαφές ότι πρέπει, όσο γίνεται περισσότερο, να ξαναβάλουμε το “κοινωνικό” στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», σημείωσε ο De Neve.
Οι νέοι που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για λιγότερο από μία ώρα την ημέρα δηλώνουν τα υψηλότερα επίπεδα ευημερίας – υψηλότερα ακόμη και από εκείνους που δεν τα χρησιμοποιούν καθόλου.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βλάπτουν τους εφήβους σε κλίμακα τόσο μεγάλη, ώστε να προκαλούνται μεταβολές σε επίπεδο πληθυσμού
«Δείχνουμε ότι πλέον υπάρχουν συντριπτικά στοιχεία για σοβαρές και εκτεταμένες άμεσες βλάβες, όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η σεξουαλική εκβίαση, καθώς και πειστικά στοιχεία για ανησυχητικές έμμεσες επιπτώσεις, όπως η κατάθλιψη», γράφουν.
Σύμφωνα με την έκθεση, σημασία έχει επίσης το είδος των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούν οι νέοι.
Οι πλατφόρμες που έχουν σχεδιαστεί για να διευκολύνουν τις κοινωνικές επαφές εμφανίζουν σαφή θετική συσχέτιση με την ευτυχία, ενώ εκείνες που βασίζονται κυρίως σε αλγορίθμους τείνουν, όταν χρησιμοποιούνται σε μεγάλη έκταση, να συνδέονται με αρνητικά αποτελέσματα, σύμφωνα με τους συγγραφείς.
«Το επιχείρημά μας είναι ότι οι άμεσες βλάβες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι απλώς περιστασιακά γεγονότα ή σπάνια ατυχήματα που πλήττουν μερικές εκατοντάδες εφήβους τον χρόνο», υπογραμμίζουν οι συγγραφείς.
Προσθέτουν ότι οι τόσες διαφορετικές μορφές βλάβης που υφίστανται οι έφηβοι οι οποίοι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για αρκετές ώρες καθημερινά είναι πιθανό να οδηγούν σε περισσότερα από δέκα εκατομμύρια θύματα ετησίως μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η ψηφιακή εποχή αναδιαμορφώνει τα κοινωνικά και συναισθηματικά θεμέλια της ευημερίας στην Ευρώπη», δήλωσε η Zeynep Ozkok, συν-συγγραφέας της μελέτης στο St. Francis Xavier University στον Καναδά.
Πρόσθεσε ότι οι επιπτώσεις δεν είναι ούτε ομοιόμορφες ούτε αναπόφευκτες, αλλά εξαρτώνται από το ποιος είσαι, τον κοινωνικό κόσμο στον οποίο ζεις και το ψηφιακό περιβάλλον που σε περιβάλλει.
«Η κατανόηση αυτών των αλληλεπιδράσεων είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαμόρφωση πολιτικών που θα στηρίζουν την ευημερία σε μια κοινωνία όλο και πιο συνδεδεμένη διαδικτυακά», υπογράμμισε η Ozkok.