Ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνεται στο 4,2% τον Μάιο, κυρίως λόγω ακριβότερων καυσίμων, πιέζοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και θολώνοντας τις προοπτικές επιτοκίων της Fed.
Η απότομη αύξηση του κόστους καυσίμων εκτίναξε τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ στο υψηλότερο ετήσιο ποσοστό των τελευταίων τριών ετών τον Μάιο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την Τετάρτη, ενισχύοντας τα επιχειρήματα υπέρ της διατήρησης του κόστους δανεισμού σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα από τη Fed.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 4,2% τον Μάιο σε ετήσια βάση, από 3,8% τον Απρίλιο, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, καταγράφοντας την τρίτη συνεχόμενη άνοδο. Σε μηνιαία βάση, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 0,5%, μετά τις αυξήσεις κατά 0,6% τον Απρίλιο και 0,9% τον Μάρτιο.
Πέρα από την επίδραση των ακριβότερων ενεργειακών προϊόντων, οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις παρέμειναν πιο συγκρατημένες, γεγονός που δείχνει ότι ο πληθωρισμός δεν έχει ακόμη διαχυθεί σε όλη την οικονομία. Αν οι τιμές ενέργειας συνεχίσουν να αποκλιμακώνονται, ο συνολικός πληθωρισμός θα μπορούσε να αρχίσει να υποχωρεί τους επόμενους μήνες. Οι τιμές της βενζίνης έχουν ήδη μειωθεί μετά τον Μάιο.
Ένα ενθαρρυντικό στοιχείο στην έκθεση της Τετάρτης ήταν ότι ο δομικός πληθωρισμός – που εξαιρεί τις ευμετάβλητες κατηγορίες τροφίμων και ενέργειας – παρέμεινε σχετικά ήπιος. Οι δομικές τιμές αυξήθηκαν κατά 0,2% τον Μάιο, από άνοδο 0,4% τον Απρίλιο. Σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, ο δομικός πληθωρισμός αυξήθηκε οριακά στο 2,9% από 2,8%.
Παρά ταύτα, πολλές κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών ακριβύνθηκαν τον περασμένο μήνα. Οι τιμές ένδυσης αυξήθηκαν κατά 0,3% και ήταν 4,8% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Τα αεροπορικά ναύλα, που ωθήθηκαν ανοδικά από την αύξηση του κόστους καυσίμων τζετ, ενισχύθηκαν κατά 2,7% μόνο τον Μάιο και ήταν σχεδόν 27% πάνω από τα επίπεδα ενός έτους πριν. Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν κατά 0,6% μέσα στον μήνα και ήταν αυξημένες κατά 5,9% σε ετήσια βάση.
Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει να αποκλιμακώνεται προτού ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβάλει, τον Απρίλιο του 2025, εκτεταμένους δασμούς που αύξησαν το κόστος πολλών εισαγόμενων προϊόντων. Πιο πρόσφατα, η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, που συνδέεται με τη σύγκρουση στην οποία εμπλέκεται το Ιράν, πρόσθεσε νέες πιέσεις στις τιμές, κρατώντας το ζήτημα της ακρίβειας ψηλά στην πολιτική ατζέντα.
Οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν τον Μάιο, αφού το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, διακόπτοντας περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφόρησης για την Ενέργεια, η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ αυξήθηκε από περίπου 4,04 δολάρια το γαλόνι στα μέσα Απριλίου σε 4,49 δολάρια στα μέσα Μαΐου.
Έκτοτε οι τιμές έχουν υποχωρήσει σε μέσο όρο 4,16 δολάρια το γαλόνι σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με την AAA, εξέλιξη που θα μπορούσε να συμβάλει σε έναν πιο ήπιο πληθωρισμό τον Ιούνιο. Παρ’ όλα αυτά, οι τιμές των καυσίμων εξακολουθούν να αποτελούν πηγή ανησυχίας για πολλούς Αμερικανούς, καθώς η βενζίνη παραμένει πάνω από τα 4 δολάρια το γαλόνι από τον Μάρτιο.
Η άνοδος των τιμών του ντίζελ έχει αυξήσει επίσης το κόστος μεταφορών. Εταιρείες όπως η UPS και η FedEx έχουν επιβάλει προσαυξήσεις καυσίμων τους τελευταίους μήνες, εξέλιξη που ενδέχεται να ασκήσει επιπλέον ανοδικές πιέσεις στις τιμές των τροφίμων. Οι τιμές των ειδών παντοπωλείου αυξήθηκαν κατά 0,7% τον Απρίλιο και ήταν 2,9% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Ο υψηλός πληθωρισμός περιπλέκει τις προοπτικές για μειώσεις επιτοκίων της Fed
Ο επίμονα αυξημένος πληθωρισμός έχει μετατοπίσει τη συζήτηση μεταξύ των υπευθύνων νομισματικής πολιτικής στη Fed. Στην αρχή του έτους, οι αξιωματούχοι είχαν δηλώσει ότι αναμένουν δύο μειώσεις επιτοκίων το 2026. Πιο πρόσφατα όμως, αρκετοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η επόμενη κίνηση της κεντρικής τράπεζας μπορεί να είναι μια αύξηση και όχι μείωση.
Τα υψηλότερα επιτόκια συνήθως μεταφράζονται σε αυξημένο κόστος δανεισμού για στεγαστικά και αυτοκινητικά δάνεια, καθώς και για επιχειρηματική χρηματοδότηση.
Οι επενδυτές στη Wall Street αναμένουν σήμερα ότι η Fed θα αυξήσει τα επιτόκια τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης που παρακολουθεί το εργαλείο CME FedWatch.
Η Λίντσεϊ Τζέιμς, στρατηγικός αναλύτρια επενδύσεων στην Quilter, σημείωσε ότι «οι τιμές της βενζίνης παραμένουν αυξημένες σχεδόν 50% σε διάστημα 12 μηνών σε ορισμένες πολιτείες και, ακόμη κι αν οι ΗΠΑ και το Ιράν καταφέρουν να καταλήξουν σε κάποιο είδος συμφωνίας, οι αυξήσεις των τιμών ολοένα και περισσότερο φαίνονται ότι θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα». Η ίδια πρόσθεσε ότι οι αγορές πλέον προεξοφλούν μια αύξηση επιτοκίου κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας έως το τέλος του έτους, με το ενδεχόμενο περαιτέρω αυξήσεων το 2027.
Παρά τον αυξανόμενο πληθωρισμό, η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική. Η απασχόληση επιταχύνθηκε τον Μάιο και η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, μειώνοντας την πίεση προς τη Fed να μειώσει το κόστος δανεισμού για να στηρίξει την ανάπτυξη. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα τρέχοντα επιτόκια δεν περιορίζουν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα.
Ορισμένοι όμως υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής υποστηρίζουν ότι μπορεί να χρειαστεί πιο αργή ανάπτυξη ώστε ο πληθωρισμός να επιστρέψει προς τον στόχο της Fed.
Οι αποδόσεις των διετών και δεκαετών ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου έχουν αυξηθεί μετά την ισχυρότερη του αναμενομένου έκθεση για την αγορά εργασίας την Παρασκευή, αντανακλώντας τις προσδοκίες των επενδυτών ότι ο πληθωρισμός μπορεί να παραμείνει αυξημένος και να απαιτήσει τελικά περαιτέρω νομισματική σύσφιξη.
Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό φέρνουν επίσης τον πρόεδρο της Fed Κέβιν Γουόρς σε δύσκολη θέση. Ο Γουόρς, ο οποίος στο παρελθόν είχε ταχθεί υπέρ χαμηλότερων επιτοκίων και διορίστηκε από τον Τραμπ στη θέση του Τζερόμ Πάουελ, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με αναζωπυρωμένες πληθωριστικές πιέσεις που μπορεί να περιορίσουν τα περιθώρια της Fed να χαλαρώσει την πολιτική της.
Προς το παρόν, ο Τραμπ και αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου υποστηρίζουν κυρίως ότι δεν υπάρχει ανάγκη για νέες αυξήσεις επιτοκίων, αντί να ζητούν πρόσθετες μειώσεις.
Οι αγορές αναμένουν ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν αμετάβλητα στο 3,5%-3,75% στη συνεδρίαση της FOMC την επόμενη εβδομάδα, ενώ οι επενδυτές θα παρακολουθούν τυχόν αλλαγές στις προβλέψεις της Fed.
Ωστόσο, η Τζέιμς σημείωσε ότι «ο Γουόρς δεν είναι οπαδός της λεγόμενης καθοδήγησης για το μέλλον (forward guidance), γεγονός που καθιστά πιο αβέβαιη την πορεία των επιτοκίων».
Η αναλύτρια πρόσθεσε: «Οι ΗΠΑ, μπορεί να πει κανείς, αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα πληθωρισμού σε μεγάλο βαθμό δικής τους δημιουργίας και δεν θα είναι εύκολο να επιλυθεί πλήρως ούτε να αντιστραφούν οι αυξήσεις τιμών που έχουμε δει μέχρι σήμερα μέσα στο έτος».