Έρευνα: πολλοί δηλώνουν ότι νιώθουν πως κοιμήθηκαν πιο βαθιά όχι μόνο σε ασυνείδητη ανάπαυση, αλλά και μετά από έντονα όνειρα, αμφισβητώντας ότι ο βαθύς ύπνος σημαίνει «σβηστό» εγκέφαλο.
Τι είναι αυτό που καθορίζει έναν καλό νυχτερινό ύπνο – οι ώρες που περνάτε στο κρεβάτι ή όσα συμβαίνουν στο μυαλό σας όσο βρίσκεστε εκεί; Νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η απάντηση ίσως κρύβεται, τουλάχιστον εν μέρει, στα όνειρά σας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της IMT School for Advanced Studies Lucca και δημοσιεύτηκε στο PLOS Biology (πηγή στα Αγγλικά), υποδηλώνει ότι τα έντονα όνειρα ίσως κάνουν τον ύπνο να βιώνεται ως πιο βαθύς και αναζωογονητικός, αντί να τον διαταράσσουν.
Για δεκαετίες, ο βαθύς ύπνος θεωρούνταν συνώνυμος με έναν εγκέφαλο που είναι σε μεγάλο βαθμό «σβηστός», με αργά κύματα και ελάχιστη δραστηριότητα. Το ονειρεύεσθαι, αντίθετα, έχει συσχετιστεί με τον ύπνο REM, ένα στάδιο στο οποίο η εγκεφαλική δραστηριότητα μοιάζει περισσότερο με αυτήν της εγρήγορσης. Όμως τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η αντίληψη ενδέχεται να είναι υπερβολικά απλουστευτική.
Όσο πιο βαθύ το όνειρο, τόσο πιο βαθύς ο ύπνος;
Οι ερευνητές ανέλυσαν 196 ολονύκτιες καταγραφές από 44 υγιείς ενήλικες, χρησιμοποιώντας ηλεκτροεγκεφαλογραφία (EEG) υψηλής πυκνότητας για να παρακολουθήσουν την εγκεφαλική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Οι συμμετέχοντες ξυπνούσαν επανειλημμένα κατά τη διάρκεια του μη-REM ύπνου και καλούνταν να περιγράψουν τις νοητικές τους εμπειρίες και να αξιολογήσουν πόσο βαθιά ένιωθαν ότι κοιμούνταν.
Σε περισσότερες από 1.000 αφυπνίσεις, τα ευρήματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι ανέφεραν τον βαθύτερο ύπνο όχι μόνο όταν δεν είχαν καμία συνειδητή εμπειρία, αλλά και ύστερα από έντονα, βυθιστικά όνειρα. Αντίθετα, πιο ελαφρές, κατακερματισμένες σκέψεις συνδέονταν με μια πιο επιφανειακή αίσθηση ύπνου.
«Με άλλα λόγια, δεν βιώνεται όλη η νοητική δραστηριότητα κατά τον ύπνο με τον ίδιο τρόπο», δήλωσε ο Giulio Bernardi, κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Η ποιότητα της εμπειρίας, και ιδίως το πόσο βυθιστική είναι, φαίνεται να είναι καθοριστική».
«Αυτό υποδηλώνει ότι το όνειρο μπορεί να αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο ο κοιμώμενος ερμηνεύει την εγκεφαλική δραστηριότητα: όσο πιο βυθιστικό είναι το όνειρο, τόσο πιο βαθύς βιώνεται ο ύπνος», πρόσθεσε.
Γιατί έχει σημασία αυτή η μελέτη;
Τα αποτελέσματα της μελέτης είναι σημαντικά, καθώς ενδέχεται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες και οι ειδικοί στον ύπνο αντιλαμβάνονται την ποιότητα του ύπνου.
Μέχρι σήμερα, ο ύπνος αξιολογείται κυρίως με τη χρήση αντικειμενικών δεικτών, όπως τα εγκεφαλικά κύματα, το στάδιο ύπνου ή ο συνολικός χρόνος που κοιμάται κανείς· όμως η συγκεκριμένη μελέτη εστιάζει στο πώς οι ίδιοι οι συμμετέχοντες περιγράφουν τον ύπνο τους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι όσο προχωρούσε η νύχτα, οι συμμετέχοντες «παραδόξως ανέφεραν ότι ένιωθαν τον ύπνο τους να γίνεται βαθύτερος», παρότι οι βιολογικοί δείκτες έδειχναν ότι η πίεση ύπνου μειωνόταν.
Αυτή η μετατόπιση συμβάδιζε στενά με την αύξηση του πόσο βυθιστικά γίνονταν τα όνειρα, υποδεικνύοντας μια πιθανή εξήγηση: τα όνειρα μπορεί να βοηθούν στη διατήρηση της αίσθησης του βαθύ ύπνου, ακόμη κι όταν το σώμα έχει ξεκουραστεί περισσότερο.
«Η κατανόηση του πώς τα όνειρα συμβάλλουν στην αίσθηση του βαθύ ύπνου ανοίγει νέες προοπτικές για την υγεία του ύπνου και την ψυχική ευεξία», δήλωσε ο Bernardi.
«Αν τα όνειρα βοηθούν να διατηρείται η αίσθηση του βαθύ ύπνου, τότε αλλαγές στην ονειρική δραστηριότητα θα μπορούσαν εν μέρει να εξηγήσουν γιατί ορισμένοι άνθρωποι νιώθουν ότι κοιμούνται άσχημα, ακόμη κι όταν οι τυπικοί αντικειμενικοί δείκτες ύπνου εμφανίζονται φυσιολογικοί».
Αν η ποιότητα των ονείρων επηρεάζει το πόσο βαθύς βιώνεται ο ύπνος, τότε οι θεραπείες θα μπορούσαν στο μέλλον να εστιάζουν όχι μόνο στη βελτίωση της διάρκειας ή της συνέχειας του ύπνου, αλλά και στη φύση των ονειρικών εμπειριών.