Ολλανδός ορνιθολόγος θεωρείται ο «ασθενής μηδέν» της επιδημίας hantavirus σε κρουαζιερόπλοιο: πώς και πού ήρθε σε επαφή με τον ιό;
Ως «κρούσμα 1» στις ανακοινώσεις για επιδημικές εκρήξεις ασθενειών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) (πηγή στα Αγγλικά) αναφέρεται ο πρώτος άνθρωπος που πέθανε έπειτα από μόλυνση με hantavirus στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius. Επισήμως θεωρείται «πιθανό κρούσμα», καθώς δεν πραγματοποιήθηκαν μικροβιολογικές εξετάσεις για να επιβεβαιωθεί η αιτία της ασθένειάς του.
Εκείνος και η σύζυγός του είχαν επιβιβαστεί στο κρουαζιερόπλοιο στην Ουσουάια της Αργεντινής την 1η Απριλίου, έπειτα από περισσότερους από τρεις μήνες ταξιδιού στην Αργεντινή, τη Χιλή και την Ουρουγουάη. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, εμφάνισε συμπτώματα στις 6 Απριλίου και πέθανε πάνω στο πλοίο στις 11 Απριλίου.
Στις 4 Μαΐου, σχεδόν έναν μήνα μετά τον θάνατό του, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι ανταποκρίνεται σε ύποπτη έξαρση hantavirus στο πλοίο, το οποίο εκείνη τη στιγμή βρισκόταν ανοικτά του νησιωτικού κράτους του Πράσινου Ακρωτηρίου στη Δυτική Αφρική.
Το κρούσμα 2, «ενήλικη γυναίκα που ήταν στενή επαφή του κρούσματος 1», αποβιβάστηκε από το πλοίο στην Αγία Ελένη στις 24 Απριλίου με γαστρεντερικά συμπτώματα. Η κατάστασή της επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια πτήσης προς το Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής στις 25 Απριλίου και πέθανε την επόμενη ημέρα σε κλινική στο Γιοχάνεσμπουργκ. Μικροβιολογικές εξετάσεις επιβεβαίωσαν λοίμωξη με τον Andes hantavirus, τον μοναδικό hantavirus που είναι γνωστό ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Νεκρολογίες σε τοπική ολλανδική εφημερίδα
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έχουν ταυτοποιήσει το ζευγάρι. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εφημερίδας New York Post (πηγή στα Αγγλικά), τα κρούσματα 1 και 2 είναι ένα παντρεμένο ολλανδικό ζευγάρι, ο 70χρονος Λέο Σχιλπεροόρντ και η 69χρονη σύζυγός του Μίριγιαμ, και οι δύο συνταξιούχοι ορνιθολόγοι.
Η τοπική εφημερίδα της πόλης τους, του Χάουλερβαϊκ, στη βόρεια Ολλανδία, δημοσίευσε νεκρολογίες (πηγή στα Αγγλικά) όπου αναγράφονται οι αντίστοιχες ημερομηνίες θανάτου.
«Κατά την επιστροφή τους έπειτα από ταξίδι στη Νότια Αμερική, πληροφορηθήκαμε με μεγάλη θλίψη τον θάνατο των γειτόνων μας. Ο τόσο κοντινός μεταξύ τους χρόνος θανάτου μάς συγκλονίζει βαθιά. Ευχόμαστε στην οικογένεια και στους αγαπημένους τους πολλή δύναμη σε αυτή τη δύσκολη περίοδο», αναφέρει μία από τις νεκρολογίες που δημοσιεύτηκαν από τον τοπικό Εξωραϊστικό Σύλλογο.
Υπόθεση για το πού συνέβη η μόλυνση
Τις ημέρες πριν επιβιβαστούν στην κρουαζιέρα, το ζευγάρι επισκέφθηκε έναν χώρο υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στην Ουσουάια, στη νότια Αργεντινή, που είναι γνωστός γιατί προσελκύει παρατηρητές πουλιών. Μία υπόθεση είναι ότι εκεί μπορεί να συνέβη η μόλυνση.
Οι τοπικές αρχές έχουν απορρίψει αυτόν τον ισχυρισμό, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, διατυπώθηκε ανώνυμα από εθνικούς υγειονομικούς αξιωματούχους στο Associated Press, δηλώνοντας ότι δεν έχουν καταγράψει ούτε ένα κρούσμα hantavirus, πόσο μάλλον του στελέχους Andes, στην περιοχή γύρω από τον χώρο υγειονομικής ταφής στην Τιέρα ντελ Φουέγο της Αργεντινής.
Ο Χουάν Φακούντο Πετρίνα, γενικός διευθυντής Επιδημιολογίας και Περιβαλλοντικής Υγείας της επαρχίας, δήλωσε στο Associated Press ότι το είδος τρωκτικών που είναι υπεύθυνο για τη μετάδοση του ιού δεν απαντάται στην περιοχή.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) αναφέρει ότι η τρέχουσα υπόθεση (πηγή στα Αγγλικά) είναι πως τουλάχιστον ένας επιβάτης εκτέθηκε στον ιό Andes όσο βρισκόταν στην Αργεντινή ή τη Χιλή πριν επιβιβαστεί στο πλοίο. Προσθέτει ότι ο επιβάτης μπορεί στη συνέχεια να μετέδωσε τον ιό σε άλλα άτομα πάνω στο πλοίο.
Μακρά περίοδος επώασης
Ο ιός hantavirus μεταδίδεται συνήθως μέσω επαφής με περιττώματα τρωκτικών και δεν περνά εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ωστόσο, ο ιός Andes, ένας hantavirus που εντοπίζεται κυρίως στη Νότια Αμερική και συνδέεται με την έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο, μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων. Τα συμπτώματα, όπως πυρετός, ρίγη και μυαλγίες, εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση, σύμφωνα με τον ΠΟΥ (πηγή στα Αγγλικά).
Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη των πνευμόνων, γνωστή ως σύνδρομο πνευμονικού hantavirus, η οποία μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα και να αποβεί απειλητική για τη ζωή.
Δευτερογενείς μολύνσεις μεταξύ εργαζομένων στον τομέα της υγείας έχουν καταγραφεί στο παρελθόν σε υγειονομικές δομές, αν και παραμένουν σπάνιες. Η μετάδοση φαίνεται να είναι πιθανότερη στο αρχικό στάδιο της νόσου, όταν ο ιός θεωρείται πιο μεταδοτικός.
Ο ΠΟΥ σημειώνει επίσης ότι τα διαθέσιμα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα, λόγω της σπανιότητας εστιών με παρατεταμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Τόσο ο ΠΟΥ όσο και το ECDC (πηγή στα Αγγλικά) αναφέρουν ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό είναι χαμηλός, καθώς ο ιός Andes εξαπλώνεται μεταξύ ανθρώπων μόνο σε πολύ στενές προσωπικές επαφές.