Τι γνωρίζουμε για το νέο ξέσπασμα Έμπολα στο Κονγκό

Οι κορυφαίες αρχές δημόσιας υγείας της Αφρικής επιβεβαίωσαν νέα επιδημία Έμπολα στο Κονγκό.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η νέα επιδημία έχει προκαλέσει 65 θανάτους και 246 πιθανά κρούσματα, ανακοίνωσαν την Παρασκευή τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την υγειονομική κρίση:

Πού ξεκίνησε η επιδημία;

Τα ύποπτα κρούσματα Έμπολα έχουν εντοπιστεί κυρίως στις υγειονομικές ζώνες Mongwalu και Rwampara της Ιτούρι. Ύποπτα κρούσματα έχουν επίσης αναφερθεί στη Μπουνία, την πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι.

Η Ιτούρι βρίσκεται σε μια απομακρυσμένη ανατολική περιοχή του Κονγκό με κακό οδικό δίκτυο και απέχει πάνω από 1.000 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της χώρας, την Κινσάσα.

Μέχρι στιγμής, μόνο τέσσερις από τους αναφερόμενους θανάτους έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά, όμως η νέα επιδημία επιβεβαιώθηκε έπειτα από μεγάλο αριθμό ύποπτων κρουσμάτων.

Οι αρχές ανησυχούν για τον κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης

Μία από τις βασικές ανησυχίες, σύμφωνα με το Africa CDC, είναι η εγγύτητα των πληγεισών περιοχών στην Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Η Μπουνία, η μεγαλύτερη πόλη της Ιτούρι, βρίσκεται κοντά στα σύνορα με την Ουγκάντα.

Ο οργανισμός επισημαίνει ότι υπάρχει επίσης κίνδυνος περαιτέρω εξάπλωσης λόγω της έντονης μετακίνησης πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένων των μετακινήσεων που συνδέονται με την εξόρυξη, αλλά και λόγω των κρίσεων ασφαλείας στις πληγείσες περιοχές. Επιθέσεις ενόπλων ομάδων έχουν στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες ανθρώπους και έχουν εκτοπίσει χιλιάδες σε τμήματα της επαρχίας Ιτούρι τον τελευταίο χρόνο.

Υπάρχουν επίσης κενά στην καταγραφή των επαφών, σύμφωνα με το Africa CDC, καθώς οι τοπικές αρχές δίνουν αγώνα δρόμου για να εντοπίσουν όσους ενδέχεται να έχουν εκτεθεί στον ιό.

Τι είναι ο Έμπολα;

Ο ιός εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1976, κοντά στον ποταμό Έμπολα, σε αυτό που σήμερα είναι το Κονγκό. Οι πρώτες επιδημίες εκδηλώθηκαν σε απομακρυσμένα χωριά στην Κεντρική Αφρική, κοντά σε τροπικά δάση. Η νόσος Έμπολα είναι μια σοβαρή, συχνά θανατηφόρα ασθένεια που προσβάλλει ανθρώπους και πρωτεύοντα θηλαστικά.

Ο ιός μεταδίδεται στους ανθρώπους από άγρια ζώα όπως νυχτερίδες που τρέφονται με φρούτα, ακανθόχοιρους και πρωτεύοντα. Ο Έμπολα εξαπλώνεται μέσω άμεσης επαφής με το αίμα, τις εκκρίσεις, τα όργανα ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων, καθώς και με επιφάνειες και υλικά που έχουν μολυνθεί με αυτά τα υγρά.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, κόπωση, πονοκέφαλο, μυαλγίες, πονόλαιμο, εμετούς και διάρροια. Στις σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν αιμορραγικές επιπλοκές, πολυοργανική ανεπάρκεια και, τελικά, θάνατος.

Το μέσο ποσοστό θνητότητας της νόσου Έμπολα ανέρχεται περίπου στο 50%. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), στα προηγούμενα ξεσπάσματα τα ποσοστά θνητότητας κυμάνθηκαν μεταξύ 25% και 90%.

Υπάρχει εμβόλιο για τον Έμπολα;

«Παρά το γεγονός ότι ο Έμπολα παραμένει μια σοβαρή ασθένεια, η πρόληψη, η ανταπόκριση και η θεραπεία των επιδημιών έχουν βελτιωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία», δήλωσε η Ντανιέλα Μάνο, επίκουρη κλινική καθηγήτρια στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου.

«Υπάρχουν πλέον διαθέσιμα εμβόλια για ορισμένους ιούς που προκαλούν τη νόσο Έμπολα, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και στη μείωση της μετάδοσης όταν χορηγούνται γρήγορα γύρω από τα επιβεβαιωμένα κρούσματα και τις επαφές τους, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής γνωστής ως δακτυλιοειδής εμβολιασμός».

Ωστόσο, η πρόσβαση στα εμβόλια δεν είναι πάντα εύκολη στο Κονγκό, λόγω δομικών εμποδίων και έλλειψης χρηματοδότησης.

Κατά τη διάρκεια της περσινής επιδημίας, που διήρκεσε τρεις μήνες, ο ΠΟΥ αντιμετώπισε αρχικά σημαντικές δυσκολίες στη διανομή των εμβολίων, η οποία ξεκίνησε μία εβδομάδα μετά την επιβεβαίωση της επιδημίας.

Το Κονγκό είναι η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα της Αφρικής σε έκταση και συχνά αντιμετωπίζει υλικοτεχνικές δυσκολίες στην αντιμετώπιση επιδημιών λόγω κακής κατάστασης του οδικού δικτύου και μεγάλων αποστάσεων μεταξύ των αστικών κέντρων.

Κατά την τελευταία επιδημία, οι υγειονομικοί αξιωματούχοι εξέφρασαν ανησυχία για τον αντίκτυπο των πρόσφατων περικοπών στη χρηματοδότηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι ΗΠΑ είχαν στηρίξει την αντιμετώπιση προηγούμενων επιδημιών Έμπολα στο Κονγκό, μεταξύ άλλων και το 2021, όταν η Αμερικανική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης (USAID) παρείχε έως και 11,5 εκατομμύρια δολάρια (9,8 εκατομμύρια ευρώ) για τη στήριξη προσπαθειών σε ολόκληρη την Αφρική.

Η 17η επιδημία Έμπολα στο Κονγκό

Η τελευταία επιδημία είναι η 17η που καταγράφεται στο Κονγκό από τότε που η ασθένεια εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη χώρα το 1976.

Εκδηλώνεται περίπου πέντε μήνες αφότου η προηγούμενη επιδημία Έμπολα στο Κονγκό κηρύχθηκε λήξασα τον Δεκέμβριο, αφού είχαν καταγραφεί 43 θάνατοι. Πριν από αυτό, η προηγούμενη εστία, στην επαρχία Εκουατέρ στα βορειοανατολικά το 2022, είχε προκαλέσει τον θάνατο έξι ανθρώπων.

Μια επιδημία Έμπολα που έπληξε την ανατολική πλευρά του Κονγκό την περίοδο 2018‑2020 στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 1.000 ανθρώπους, τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων μετά την επιδημία 2014‑2016 στις δυτικοαφρικανικές χώρες Γουινέα, Σιέρα Λεόνε και Λιβερία, η οποία προκάλεσε πάνω από 11.000 θανάτους.

Πώς μπορεί να ελεγχθεί μια επιδημία;

«Οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της αντιμετώπισης των επιδημιών Έμπολα», δήλωσε η Αν Κόρι από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Imperial College London.

«Σε αυτές τις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ο ενεργός εντοπισμός και η απομόνωση κρουσμάτων, η ιχνηλάτηση επαφών και οι ασφαλείς ταφές, καθώς ο Έμπολα είναι μια πολύ θανατηφόρα ασθένεια (περίπου οι μισοί από τους μολυνθέντες πεθαίνουν) και είναι ιδιαίτερα μεταδοτικός γύρω από τον χρόνο του θανάτου», πρόσθεσε.

Ο ΠΟΥ θεωρεί τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών κρίσιμο παράγοντα για τον επιτυχή έλεγχο κάθε επιδημίας.

Ο έλεγχος μιας επιδημίας βασίζεται στη χρήση ενός συνδυασμού παρεμβάσεων, όπως κλινική φροντίδα, επιτήρηση και ιχνηλάτηση επαφών, εργαστηριακές υπηρεσίες, μέτρα πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων στις υγειονομικές δομές, ασφαλείς και αξιοπρεπείς ταφές, εμβολιασμός, όπου είναι εφικτό, και κοινωνική κινητοποίηση.